ekonometrik modellarning axborot ta'minoti

PPTX 50 pages 4.9 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

slayd 1 2-mavzu: ekonometrik model-larning axborot ta'minoti reja: 2.1. iqtisodiyotda modellarning tasnifi. 2.2. iqtisodiy ma'lumotlarning statistik tabiati. 2.3. ekonometrik modellarni tuzishda qatnashadigan iqtisodiy ma'lumotlarga qo'yiladigan talablar. 1 2.1. iqtisodiy ma'lumotlarning statistik tabiati iqtisodiy jarayonlarni vaqt davomida o'zgarishini o'rganish muhim ahamiyatga ega. chunki barcha iqtisodiy jarayonlar va hodisalar vaqt davomida o'zgaruvchan bo'ladi. iqtisodiyotda barcha iqtisodiy jarayonlarni iqtisodiy-statistik modellar orqali o'rganish natijasida u yoki bu iqtisodiy ko'rsatkichning hozirgi holati va kelajakdagi o'zgarishini ilmiy asosda tahlil qilish va bashoratlash mumkin bo'ladi. iqtisodiy-statistik modellashtirish usuli - bozor iqtisodiyoti sub'ektlarining iqtisodiy faoliyati tahlili va rejalashtirishni takomillashtirishga qaratilgan tadbirlardan biridir. iqtisodiy-statistik modellashtirish iqtisodiy ko'rsatkichlar va ishlab chiqarish omillari o'rtasidagi aloqalar o'z mohiyatiga ko'ra stoxastik bo'lgan asosga tayanadi. iqtisodiy sub'ektlar faoliyatini statistik modellashtirish zamon va makonda ularning rivojlanish jarayonini o'rganishda asosiy o'rin egallaydi. bu modellar ishlab chiqarish tendensiyalari va qonuniyatlarini aniqlash uchun moslashgandir. 2 hatto eng takomillashgan statistik model ham iqtisodiy hodisa va jarayonlarning butun aloqadorligini qamrab …

2 / 50

lli – ko'rsatkichlar va dalillar o'rtasida bog'lanish shakllaridan noto'g'ri foydalanish. 3 iqtisodiy-statistik kuzatuvlar olib borilganda, texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlar ko'rinishidagi, materiallar oqimidagi axborotlarga duch kelamiz. shu nuqtai nazardan, ishlab chiqarishga - kirish axborotini, chiqish axborotiga o'zgartirgich sifatida qaraladi. ekonometrik modellarni tuzishda muhim bosqichlaridan biri modelda qatnashadigan omillar va ko'rsatkichlarni tanlashdir. ko'p hollarda o'rganilayotgan ko'rsatkichlarga juda ko'p omillar ta'sir etmoqda. shu jumladan, ularning hammasi modelda qatnashishi mumkin emas yoki iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas. 4 o'zgarishiga ta'sir o'zgarish 5 o'zgarishiga ta'sir etmoqda. agar birinchi guruhga soni bo'yicha ko'p bo'lmagan, lekin “y” ning o'zgarishiga kuchli ta'sir qilgan omillar qirsa, ushbu ekonometrik model ahamiyatli deb hisoblanadi. bundan tashqari, qolgan omillardan ko'proq soni 2 chi guruhga va kamroq soni 3 chi guruhga kirgani maqsadga muvofiqdir. 6 2.2. bog'liq va bog'liq bo'lmagan o'zgaruvchilarni tanlash hodisalar orasidagi o'zaro bog'lanishlarni o'rganish ekonometrika asoslari fanining muhim vazifasidir. bu jarayonda ikki xil belgilar yoki ko'rsatkichlar ishtirok etadi, biri erkli o'zgaruvchilar, ikkinchisi …

3 / 50

a turli sharoitlarida natijaviy belgining har xil qiymatlari mos keladigan bog'lanish korrelyatsion bog'lanish yoki munosabat deyiladi. korrelyatsion bog'lanishning xarakterli xususiyati shundan iboratki, bunda omillarning to'liq soni noma'lumdir. shuning uchun bunday bog'lanishlar to'liqsiz hisoblanadi va ularni formulalar orqali taqriban ifodalash mumkin, xolos. 8 9 tasvirlanadi. 10 11 2.3.ekonometrik modellarni tuzishda qatnashadigan iqtisodiy ma'lumotlarga qo'yiladigan talablar korrelyatsion va regression tahlilni qo'llash vaqtida, omillarni tanlab olish va ulardan modellarda foydalanish hamda baholashdagi asosiy qoidalar quyidagilardan iborat: 1. omillarni o'rganish bilan qamrab olinadigan ro'yxat chegaralangan, omillar esa nazariy asoslangan bo'lishi lozim. 2. modelga kiritilgan barcha omillar miqdor o'zgarishlarga ega bo'lishi kerak. 3. tadqiq qilinayotgan to'plam sifatli bir jinsli bo'lishi lozim. 4. omillar o'zaro funktsional bog'lanmasliklari shart. 5. kelajakda omillar o'zaro ta'sirini ekstrapolyatsiya qilish uchun modellardan foydalanilayotgan vaqtda xarakter jiddiy o'zgarmasligi, statistik mustahkam va barqaror bo'lishi lozim. 12 6. regression tahlilda har bir omilning ( x) qiymatiga bir xil regressiyali natijaviy o'zgaruvchi ( y) taqsimoti …

4 / 50

kuzatuvlar sonini oshirish uchun ularning makonda takrorlanishidan foydalanish mumkin emas. makonda hodisalarning o'zgarishi avtoregressiyani vujudga keltirishi mumkin. avtoregressiya esa statistikadagi mavjud o'zgaruvchilar o'rtasidagi bog'lanishni ma'lum darajada buzadi. shuning uchun ko'rsatkichlar dinamik qatorlarida regression bog'lanishni o'rganish statistikadagi bog'lanishni o'rganishdan tubdan farq qiladi. 12. har bir omil bo'yicha taqsimot normal taqsimotga ega bo'lishi shart emas. bu regression tahlilni natijaviy, alomatli qiymat va tasodifsiz qiymatli omillar o'rtasidagi bog'lanishni ifodalovchi sifatida ta'riflashdan kelib chiqadi. 14 13. omillarni natural birlikda o'lchashda nisbiy qiymatlarga nisbatan ortiqroq ko'rish lozim. nisbiy qiymatlar o'rtasidagi korrelyatsiya, regressiya tenglamasi parametrlari qiymati bog'lanish mazmunini buzishi mumkin. omillar o'rtasidagi bog'lanishni ifodalovchi sifatida ta'riflashdan kelib chiqadi. demak, ekonometrik modellarga qo'yiladigan asosiy talablar: 1) modelda kuzatilayotgan “y” ning o'zgarishiga kuchli ta'sir qilayotganasosiy omillar qatnashishi kerak; 2) barcha bog'liq bo'lmagan “x” omillar asosiy bog'liq bo'lgan omil “y” bilan zich bog'langan bo'lishi kerak; 3) bog'liq bo'lmagan “x” omillar o'zaro sust (kuchsiz) bog'langan bo'lishi kerak. 15 iqtisodiy jarayonlar …

5 / 50

rajasi bilan kiritish mumkin. bunday holda ularning boshlang'ich xarakteri saqlanadi. 16 quyidagi modellar turi boshlang'ich va ishlab chiqarish omillarining turli kombinatsiyalarini beradi: a) ishlab chiqarish natijalarining boshlang'ich resurslar xarajati darajasi va tarkibiga hamda ishlab chiqarish ehtiyojlari sharoitiga bog'liqligini xarakterlaydigan to'liq modellar; b) ishlab chiqarish ehtiyojlari sharoiti ob'ektlari guruhi yoki vaqt bo'yicha barqaror hisoblangan paytlarda qo'llaniladigan “vazifalar – mahsulot ishlab chiqarish” modeli; c) ishlab chiqarish texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlar o'rtasidagi o'zaro va boshlang'ich ishlab chiqarish omillari bilan aloqalarini xarakterlovchi turli xil modellar. 17 modellar o'zgaruvchanligiga ko'ra, umumiy va xususiy modellarga bo'linadi. umumiy model o'lchanadigan alomatlarning barchasini hamda o'rganilayotgan ishlab chiqarish jarayonining bir tomonini, masalan, tabiiy sharoit belgilarini qisman o'z ichiga oladi. alomatlarning barchasini o'z ichiga olgan model bilan xususiy (masalan, faqat tabiiy sharoit omillari) modelni taqqoslab, ishlab chiqarish tabiiy iqlim omillarining ta'siri qaysi vaqtda ko'proq, qaysi vaqtda kamroq bo'lishini aniqlash mumkin. umumiylik darajasi bo'yicha iqtisodiy ko'rsatkichlar avtonom tizimidagi farqlarni ajrata bilish lozim. birinchi …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellarning axborot ta'minoti"

slayd 1 2-mavzu: ekonometrik model-larning axborot ta'minoti reja: 2.1. iqtisodiyotda modellarning tasnifi. 2.2. iqtisodiy ma'lumotlarning statistik tabiati. 2.3. ekonometrik modellarni tuzishda qatnashadigan iqtisodiy ma'lumotlarga qo'yiladigan talablar. 1 2.1. iqtisodiy ma'lumotlarning statistik tabiati iqtisodiy jarayonlarni vaqt davomida o'zgarishini o'rganish muhim ahamiyatga ega. chunki barcha iqtisodiy jarayonlar va hodisalar vaqt davomida o'zgaruvchan bo'ladi. iqtisodiyotda barcha iqtisodiy jarayonlarni iqtisodiy-statistik modellar orqali o'rganish natijasida u yoki bu iqtisodiy ko'rsatkichning hozirgi holati va kelajakdagi o'zgarishini ilmiy asosda tahlil qilish va bashoratlash mumkin bo'ladi. iqtisodiy-statistik modellashtirish usuli - bozor iqtisodiyoti sub'ektlarining iqtisodiy...

This file contains 50 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "ekonometrik modellarning axborot ta'minoti", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellarning axboro… PPTX 50 pages Free download Telegram