tabiatdagi kuchlar

PPTX 19 pages 2.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

tabiatdagi kuchlar tabiatdagi kuchlar р е ж а : 1. табиатдаги мавжуд кучлар. тортишиш кучи. 2. оғирлик кучи ва оғирлик. вазнсизлик 3. ишқаланиш кучи ва турлари. 4. эластик кучлар, гук қонуни 1. табиатдаги мавжуд кучлар. тортишиш кучи. харакат ўзгаришининг сабаби, яъни жисмларда тезланиш пайдо бўлишининг сабаби куч эканлигини ҳаммамиз биламиз. куч жисмларнинг бир-бири билан ўзаро таъсир этишда пайдо бўлади. лекин ўзаро таъсир деган сўз нимани билдиради? бир жисм бошка жисмга кандай таъсир этади. ўзаро таъсирларнинг қандай турлари бор ва улар кўпми деган саволлар бизни тинч қўймайди. буни билиш учун табиатдаги хилма хил кучларни турига кўра асосан. тортишиш кучи, эластиклик кучи, оғирлик кучи ва ишқаланиш кучи. тортишиш қонунига биноан иккита жисмнинг бир-бирига тортишиш кучи бу жисмларнинг массаларига тўғри (м 41 0м 42 0) пропорционал ва улар орасидаги масофанинг (r2 ) квадратига тескари пропорционал. f-куч бутун олам тортишишини гравитацион кучи деб аталади. буни биринчи бўлиб тажриба йўли билан инглиз физиги г.г.кавендиш (1731-1810) …

2 / 19

идаги кўринишда ёзилади. р=mg g-эркин тушиш тезланиш бўлиб, бирлиги м/с2 g-нинг қиймати қутбда 9,780 м/с2, экваторда 9,832 м/с2 қийматда ўзгаради. ернинг экватордаги ва қувватдаги радиуслар 6378 ва 6357 км га тенг. агар ерни ўз ўқи атрофида суткалик айланишини ҳисобга олмаганда оғирлик кучи билан гравитацион тортишиш кучи ўзаро тенг бўлади. р = mg f = p дан эркин тушиш тезланишнинг географик кенгликка боғлиқлиги келиб чиқади. агар жисм ер сиртидан h баландликда бўлса, у ҳолда жисмнинг оғирлиги ёки демак, эркин тушиш тезланиш h га хам боглик экан. жисмнинг осма ёки таянчга курсатадиган f куч жисмнинг огирлиги дейилади. вазнсизлик . жисмнинг вазнсиз бўлиб қолишининг сабаби бутун олам тортишиш кучи жисмга ва унинг таянчга бир хил тезланиш беришидадир. шунинг учун фақат бутун олам тортишиш кучлари таъсири остида ҳаракат қиладиган ҳар қандай жисм вазнсиз ҳолатда бўлади. оғирлик кучи , р = m(g-a) агар а = g тенг бўлганда вазнсизлик юзага келади ва р = 0 …

3 / 19

ффициенти 4. эластик кучлар, гук қонуни эластиклик кучи жисмларнинг деформациялланишида пайдо бўладиган ва жисм зарраларнинг деформация вақтидаги кўчиш йўналишига қарама- қарши томонга йўналган кучдир. агар деформацияни юзага келтирган кучнинг таъсири тўхтагандана кейин жисм дастлабки ўл-чамларини ва шаклини қайта эгалласа, бундай деформация эластик деформация дейилади. агар куч ана шу чегарадан ортиб кетса жисм кучнинг унга таъсири тўхтагандан кейин сақланиб қоладиган қолдиқ ёки пластик деформация дейилади. 4. буралиш бўлиш мумкин. 1. чўзилиш ёки сиқилиш; 2. силжиш; деформация: 3. эгилиш; мисол кўнадаланг кесим юзи s узунлиги l га тенг бўлган бир жинсли стержин дифренциясини кўриб чиқамиз. кучнинг шу куч таъсир қилаётган сиртнинг катталигига нисбатан кучланиш деб аталади. g = f / s (1) нисбий узгаришда (2) агар куч сиртга ўтказилган нормал бўйлаб йуналса, кучланиш нормал кучланиш дейилади. агар куч ўзи таъсир этаётган сиртга ўтказилган уринма бўйлаб йўналса, кучланиш тангенциал . кучланиш дейилади.  =  . нисбий узайиш нормал кучланишга пропорционал экан.  …

4 / 19

зайиш нормал кучланишга пропорционал экан. image7.png image8.png image9.wmf image10.wmf image11.png image14.png image12.wmf image13.wmf image15.png image16.wmf image17.wmf image18.wmf image19.wmf image20.png image3.png image4.png 2 r mm g f = 2 r m g g = 2 ) ( h r mm g p + = 2 ) ( h r m g g + = l l / d = e l d l d a 1 = е /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatdagi kuchlar"

tabiatdagi kuchlar tabiatdagi kuchlar р е ж а : 1. табиатдаги мавжуд кучлар. тортишиш кучи. 2. оғирлик кучи ва оғирлик. вазнсизлик 3. ишқаланиш кучи ва турлари. 4. эластик кучлар, гук қонуни 1. табиатдаги мавжуд кучлар. тортишиш кучи. харакат ўзгаришининг сабаби, яъни жисмларда тезланиш пайдо бўлишининг сабаби куч эканлигини ҳаммамиз биламиз. куч жисмларнинг бир-бири билан ўзаро таъсир этишда пайдо бўлади. лекин ўзаро таъсир деган сўз нимани билдиради? бир жисм бошка жисмга кандай таъсир этади. ўзаро таъсирларнинг қандай турлари бор ва улар кўпми деган саволлар бизни тинч қўймайди. буни билиш учун табиатдаги хилма хил кучларни турига кўра асосан. тортишиш кучи, эластиклик кучи, оғирлик кучи ва ишқаланиш кучи. тортишиш қонунига биноан иккита жисмнинг бир-бирига тортишиш кучи бу жисмларнинг ...

This file contains 19 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "tabiatdagi kuchlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatdagi kuchlar PPTX 19 pages Free download Telegram