rusiyzabon o`quvchi (talaba)larning o`zbek tilidagi adabiy namunalarni mustaqil o`qishlariga rahbarlik qilish

DOC 2,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1352743066_37037.doc αζαρ www.arxiv.uz режа: 1. o`quvchilarda o`qishga bo`lgan ehtiyojni tarbiyalash va shakllantirish. 2. o`zbek tilida badiiy matnni mustaqil o`qish jarayoni. 3. kitob o`qish madaniyati. 4. referat ishlari tashkil etish. adabiyotga iste`dodli kitobxonlar zarur. kitobxon iste`dod duch kelgan (vsyakiy) asarni o`qib, u haqda fikr bildirish bilan o`lchanmaydi, balki tanlab o`qish, o`qiganlari yuzasidan ijodiy fikrlash, to`g`ri xulosa chiqarish, zarurat tug`ilganda undan amaliy foydalanish iqtidoriga egalik bilan xarakterlanadi. boshqacha aytganda, kitobxonlik tor ma`noda kitob o`qishni bildirsa, keng ma`noda tanlab o`qish, his etish, anglash va fikr bildirish tushunchalarini o`z ichiga oladi. mashg`ulotdan tashqari mutolaa daqiqalari o`quvchilarda o`qishga bo`lgan ehtiyojni tarbiyalashi va shakllantirishi hamda ularni o`qilganlar yuzasidan o`ylash, muallif bu yerda ko`targan asosiy muammolarni anglab yetish, kitobdan talay hayotiy muhim savollarga javob izlashga o`rgatishi kerak. bunday kitob o`qish onlari haqiqiy mutolaa jarayonini ifoda etadi. bu jarayon mashg`ulotdagi bajariladigan ishlarning bir qismi bo`lgani uchun ham adabiy tayyorgarlikda, uzluksiz adabiy ta`lim jarayonida muhim o`rin tutadi. mashg`ulotdan tashqari …

adagi ilg`or ish tajribalarini to`plash va “ratsional mag`zi”ni chaqqan holda umumlashtirish, mazmuni va metodikasini boyitish taqozo etiladi. bunday tadbirlar ilg`or ish tajribalaridagi yetakchi yo`nalishlarni aniqlash imkonini beradi. o`zbek tilida badiiy matnni mustaqil o`qish jarayoni darslarda hosil qilinayotgan ko`nikmalarni yanada rivojlantirish tariqasida tashkil etilayotgan bo`lsa-da, bundagi eng katta kamchilik shundaki, bunday mutolaa jarayoniga o`qituvchining tom ma`noda rahbarligi ko`rinmayapti. zero, o`qituvchi bu borada aniq yo`l-yo`riqlarga ega ham emas. aslida, dars(mashg`ulot)dan tashqari o`qishdan ko`zda tutilgan maqsadga ana shu rahbarlik orqaligina erishish mumkin. shundagina mo`ljaldagi ish turlari mukammal ro`yobga chiqariladi. o`zbek tili darsida o`qituvchi mustaqil o`qishni bo`sh o`tirgan o`quvchilarni nima bilandir mashg`ul qilish niyatida tashkil etadi. lekin bunday o`qish natijalari, nazorat usullari haqida ularga hech narsa demaydi, ko`p vaqt bu ishni amalga oshirmaydi ham. shu bois o`quvchilarning asarni o`qib chiqqanliklari bilan kifoyalanadi, xolos. ta`lim rus tilida olib boriladigan maktablar, akademik litseylar va kasb-hunar kollejlari o`quvchi(talaba)larida o`zbek tilida kitobxonlik ko`nikmalarini hosil qilish adabiy tayyorgarlikning uzviy …

metodist olimlar, chunonchi, t.d.polozova, dekusheva, v.k.veselova, l.a.sheyman, i.i.chernova, n.g.yermilova, n.k.silkin, n.a.bodrova, v.p.poluxina, n.i.svetlovskaya, g.m.volovnikova, i.s.zabarskiy, l.t.panteleyevalar tomonidan tadqiq etilgan. bu masala yuzasidan n.a.bodrova, g.m.volovnikova, i.s.zabarskiy, v.p.poluxina, l.t.panteleyeva va boshqalar ham so`z yuritishgan. r.v.glintershchik o`z mulohazalarini bayon etgan. kitob o`qish madaniyati shaxsning adabiy-estetik yetukliginigina emas, balki ijtimoiy, fuqarolik yetukligining ham namoyon bo`lishi va mezoni sifatida qaraladi, kitob o`qish (mutolaa) madaniyatini, keyinchalik esa axborot olish madaniyatini shakllantirish jarayoni esa – uning ijtimoiy, axloqiy va estetik rivojlanishidagi shak-shubhasiz shart-sharoiti, ijodiy o`qish ko`nikmalari va malakalarini egallashga bevosita bog`liq holat sifatida ko`riladi. t.d.polozovaning tadqiqotlari bizni kitob o`qish madaniyatini shunday deb talqin qilishga olib keladi. bunda “ijodiy o`qish madaniyati” tushunchasi bilan “so`z san`ati” tushunchasi yaqinlashadi – asarning g`oyaviy-badiiy ahamiyatini estetik savodli va manfaatdor o`zlashtirish, emotsional-baho beruvchi hamdardlik, o`qilganlarni bir butun estetik idrok etish: o`qiy va fikrlay olish, o`qish va his eta olish, estetik zavqlanib o`qiy olish. kitob o`qish madaniyatining bunday talqini shuningdek kitobdan olingan bilimlarni hayotga …

i oladi. bugun metodik terminlar sirasiga “kitob o`qish yadrosi” tushunchasini kiritish lozim. bu yadro albatta o`qilishi zarur bo`lgan mualliflar va asarlar ro`yxatini o`z ichiga oladi. o`qish va o`z-o`zini tarbiyalashda kitobdan savodli foydalanish quyidagilarni o`z ichiga oladi: turli xil matnlar – konspekt olish, sitatalar olish, ko`chirmalar, lug`atlar va ma`lumotnomalardan foydalanish. o`qilganlarni anglab yetish va o`z munosabatini og`zaki va yozma shakllarda ta`riflay bilish – shaxsiy kundalikka qilandigan yozuvlar, taqrizlar, devoriy gazetaga maqolalar, ijodiy insho-miniatyuralar, muhokama-insholar, qisqa sharhlar, kitob haqida suhbatlar, annotatsiyalar va shu kabilar. ana shu jarayonda o`quvchilarni o`qilgan parchani mustaqil tahlil qilishga odatlantirish muhim rol o`ynaydi. ularga parcha yuzasidan tadqiqot o`tkazish uchun bir nechta mavzu berib qo`yish ham foydalidir. r.a.dekusheva o`smir kitobxonlarni adabiy-estetik rivojlanish saviyalariga ko`ra bir necha guruhga bo`ladi. birinchi guruh - kitob o`qish madaniyati retseptiv saviyali kitobxonlar: o`qilayotgan yoki tinglanayotgan ruscha badiiy matn nutqiy va ma`naviy faollikning yo`qligida idrok etiladi va tushuniladi. bu o`quvchilarning ko`pchiligi matnni qisman idrok etadi …

`qish madaniyatining ushbu ijodiy saviyasi kamdan-kam uchraydi: bir sinfda bir-ikki o`quvchi, shunda ham barcha sinflarda ham emas. adabiyotni o`rganishning asosiy motivlari sirasiga o`quv-biluv qiziqishlari, intellektual faollikka va tilni egallashga bo`lgan intilish va ehtiyoj kiradi. ehtiyoj sohalari: hayotiy tajriba, yoshlarga xos muammolar, o`qilgan kitobga boshqalarning munosabati, madaniyat, o`z qarashlari doirasini kengaytirish, asarlarni asliyatidan o`qish va hokazo. bu holat darsdan tashqari o`qishning zarur ekanligini ko`rsatadi. kitob o`qish mutolaa madanyatini egallash bilan chambarchas bog`lanadi. kitobxon asar tanlaganda dastavval uning sarlavhasiga qaraydi. u sarlavhada qo`yilgan masala ustida o`ylab ko`radi. unda qanday muammo ko`tarilgan bo`lishi mumkinligini taxmin qiladi. so`ngra “so`z boshi”ga qaraydi, kitobning o`zini varaqlaydi. badiiy asarlarda tarixiy-adabiy ma`lumotlarni aks ettiruvchi muqaddima deyarli bo`lmaydi. bu holat metodikaning alifbo qoidalarini buzish sanalmaydi. k i t o b x o n mavqeida turib aytadigan bo`lsak, mutolaa izchilligi o`z tabiiy izida bo`ladi. u avval kitobni o`qib chiqadi, keyin esa, agar kitob yoqqan bo`lsa, endi uni muallifi va o`qilganlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rusiyzabon o`quvchi (talaba)larning o`zbek tilidagi adabiy namunalarni mustaqil o`qishlariga rahbarlik qilish" haqida

1352743066_37037.doc αζαρ www.arxiv.uz режа: 1. o`quvchilarda o`qishga bo`lgan ehtiyojni tarbiyalash va shakllantirish. 2. o`zbek tilida badiiy matnni mustaqil o`qish jarayoni. 3. kitob o`qish madaniyati. 4. referat ishlari tashkil etish. adabiyotga iste`dodli kitobxonlar zarur. kitobxon iste`dod duch kelgan (vsyakiy) asarni o`qib, u haqda fikr bildirish bilan o`lchanmaydi, balki tanlab o`qish, o`qiganlari yuzasidan ijodiy fikrlash, to`g`ri xulosa chiqarish, zarurat tug`ilganda undan amaliy foydalanish iqtidoriga egalik bilan xarakterlanadi. boshqacha aytganda, kitobxonlik tor ma`noda kitob o`qishni bildirsa, keng ma`noda tanlab o`qish, his etish, anglash va fikr bildirish tushunchalarini o`z ichiga oladi. mashg`ulotdan tashqari mutolaa daqiqalari o`quvchilarda o`qishga bo`lgan ehtiyojni t...

DOC format, 2,1 MB. "rusiyzabon o`quvchi (talaba)larning o`zbek tilidagi adabiy namunalarni mustaqil o`qishlariga rahbarlik qilish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rusiyzabon o`quvchi (talaba)lar… DOC Bepul yuklash Telegram