standart tarmoq protokollari

PPTX 21 pages 313.7 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 313.7 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint 8-ma’ruza mavzu: standart tarmoq protokollari. reja: standart tarmoq protokollari. iso/osi modeli. axborot almashuvini boshqarish usullari. kompyuter tarmoqlarini turlarga ajratishda turli belgilarga asoslanish mumkun: tanlangan texnologiyasiga, xududiy o‘lchamiga, masofasi, tadbiq soxasi, xavola qilingan xizmatlar tafsilotiga, foydalanilgan qurilmalari va dasturiy ta’minotiga va xokazo. global tarmoqlar. kompyuter tarmoqlarini turlashning eng oddiy usuli ularni xududiy joylashishlariga qarab maxalliy (lokal) va global tarmoqlarga ajratishdir. global tarmoqlar (wide area network, wan) bir-biridan katta masofalarda joylashgan (turli shaxarlardagi, turli davlatlardagi va turli qitalardagi) kompyuterlarni birlashtiradi. maxalliy tarmoqlar (local area network, lan) – bu katta bo‘lmagan xududda kompyuterlarni birlashtirish, odatda 1-2 km masofadagi radiusdan katta bo‘lmagan, vaxolanki ba’zi xollarda maxalliy tarmoq katta o‘lchamga xam ega bo‘lishi mumkun, masalan, bir necha o‘n kilometr. umumiy xolda maxalliy tarmoq bir tashkilotga tegishli bo‘lgan kommunikatsion tizimni tashkil etadi. tarmoq komponentlari: komp`yuterlar: personal komp`yuterlar; noutbuklar. kommunikasion asbob - uskunalar: kommutatorlar; marshrutizatorlar; aloqa kanali. operasion sistemlar: windows; novell netware; linux, unix. tarmoq …

2 / 21

biriktirilgan: protokol odatda turli tugunlarni bir bosqich modullarining muloqat qoidalarini aniqlab beradi, interfeys esa bitta tugundagi qo‘shni bosqich modullarini muloqot qoidasidir. protokolni va shuningdek bosqichlararo interfeyslarni quvvatlovchi modullarni protokolning ma’nosi deb ataydilar yoki qisqa bo‘lishi uchun protokollar deb ataladi. tarmoqdagi tugunlar muloqatini tashkillashtirish uchun yetarli bo‘lgan protokollarning ko‘p bosqichli to‘plamini kommunikatsion protokollar steki deb nomlanadi. standart protokol steklari. standartlashtirishning foydasi haqidagi universal tezis barcha soxalarga ta’aluqli, kompyuter tarmoqlarida aloxida muhim axamiyatga egadir. tarmoq aslida bu turli qurilmalarning ulanishi bo‘lib, demak bu yerda moslik muammosi eng muxum muammolardan biridir. qurilma va protokollar uchun umumiy qabul qilingan standartlar bo‘yicha barcha ishlab chiqaruvchilarning kelishuvisiz tarmoq “qurilish” ishida xech qanday rivojlanish bo‘lishi mumkun emas edi. xisoblash tarmoqlari soxasida standartlashtirishning muxum yo‘nalishi kommunikatsion protokollarni standartlashtirish bo‘ladi. eng taniqli standart protokollar steki quyidagilar: osi, tcp/ip, ipx/spx, netbios/smb, decnet, sna (xozirda amaliyotda ularning xammasi qo‘llanilmaydi). osi modeli. 70-yillar oxirida dunyoda kommunikatsion stek protokollarining turli-tumani mavjut edi, ular …

3 / 21

orqali bir necha xalqaro standartlashtirish bo‘yicha tashkilotlar (international organization for standardization (ios), international telecommunications union, itu) yangi kommunikatsion protokollar stekini yaratishga kirishdilar. ularning muhim ishlarining natijasi bo‘lib ochiq tizimlar muloqat modeli (open system interconnection, osi) bo‘ldi. bu yerda ochiq tizim deb boshqa tarmoq qurilmalari bilan qabul qilinadigan va jo‘natiladigan ma’lumotlarning o‘lchami, tarkibi va qiymati bo‘yicha standart qoidalar yordamida muloqatga tayyor tarmoq qurilmalari tushiniladi. osi modelining vazifasi paketlarni kommutatsiyalovchi tarmoqlar uchun tarmoq muloqat vositalarini umumlashtirilgan standart shaklda tasavvur etishdan iborat. tarmoq bo‘yicha mutaxassislarning universal tili sifatida yaratilgan bo‘lib, aynan shuning uchun uni yana ma’lumotnoma modeli deb xam ataydilar. osi modeli quyidagilarni belgilab beradi: paketlarni kommunikatsiyalovchi tarmoqlardagi tizimlarning muloqot bosqichlarini; bosqichlarning standart nomini; xar bir bosqich bajaradigan vazifalarni. 7. amaliy bosqich 6. prezentatsiya bosqichi 5. aloqa vaqtining bosqichi 4. transpor bosqich 3. tarmoqli bosqich 2. kanalli bosqich 1. jismoniy bosqich 9.1 – rasm. osi modelining yetti bosqichi. uzatuvchi qabul qiluvchi axborotning yo’li …

4 / 21

qayd qilish xizmati. bu bosqich qolgan 6 ta bosqichni boshqaradi. prezentatsiya bosqichi (presentation, prezentativniy uroven) yoki axborotni tanishrtirish bosqichi, bu bosqichda axborotni aniqlanadi va axborot formatini ko’rinish sintaksisini tarmoqqa qulay ravishda o’zgartiradi, ya’ni tarjimon vazifasini bajaradi. shu yerda axborot shifrlanadi va dishifratsiyalanadi, lozim bo’lgan taqdirda ularni zichlashtiriladi. aloqa o’tkazish vaqtini boshqarish bosqichi (session, seansoviy uroven) aloqa o’tkazish vaqtini boshqaradi (ya’ni aloqani o’rnatadi, tasdiqlaydi va tamomlaydi). bu bosqichda abonentlarni mantiqiy nomlarini tanish, ularga ega bo’lish huquqini nazorat qilish vazifalari ham bajariladi. transport bosqichi (transport) paketni xatosiz va yo’qotmasdan, kerakli ketma-ketlikda yetkazib berishni amalga oshiradi. shu yerda yana uzatilayotgan axborotlarni paketga joylash uchun bloklarga taqsimlanadi va qabul qilingan axborotni qayta tiklanadi. tarmoq bosqichi (network, setevoy uroven) bu bosqich paketlarni manzillash, mantiqiy nomlarni jismoniy tarmoq manziliga o’zgartirish, teskariga ham va shuningdek paketni kerakli abonentga jo’natish yo’nalishini tanlashga (agarda tarmoqda bir necha yo’nalish mavjud bo’lsa) javobgar. kanal bosqichi yoki uzatish yo’lini boshqarish bosqichi (data …

5 / 21

hokazolarga talablar aniqlanadi. modelni quyi ikki bosqichning (1 va 2) vazifasini odatda qurilmalar bajaradi (2 bosqich vazifasini bir qismini tarmoq adapterining dasturiy drayveri bajaradi). aynan shu bosqichlarda tarmoq topologiyasi, uzatish tezligi, axborot almashishni boshqarish usuli va paket formati (o’lchami) ya’ni tarmoq turiga to’g’ri taaluqli ko’rsatgichlar aniqlanadi (ethernet, token-ring, fddi). yuqori bosqichlar to’g’ridan-to’g’ri biror aniq qurilma bilan ishlamaydi, vaholanki 3,4 va 5 bosqichlar qurilma xususiyatlarini hisobga olishlari mumkin. 6 va 7 bosqichlar umuman qurilmalarga hech qanday aloqasi yo’q. tarmoq qurilmalaridan birini boshqa birorta qurilma bilan o’zgartirilgan taqdirda ham ular buni hech vaqt sezmaydilar. osi modelidan tashqari, 1980 yili fevral oyida qabul qilingan (802 soni yil, oydan kelib chiqqan) ieee project 802 modeli ham mavjud. bu modelni osi modelini aniqlashtirilgan, rivojlantirilgan modeli deb qarash mumkin. 802–1 – tarmoqlarni birlashtirish. 802–7 – keng miqyosda aloqa olib borish texnologiyasi (shirokoveshatelnaya texnologiya). 802–2 – mantiqiy aloqani boshqarish. 802–8 – optik tolali texnologiya. 802–3 – “shina” …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "standart tarmoq protokollari"

prezentatsiya powerpoint 8-ma’ruza mavzu: standart tarmoq protokollari. reja: standart tarmoq protokollari. iso/osi modeli. axborot almashuvini boshqarish usullari. kompyuter tarmoqlarini turlarga ajratishda turli belgilarga asoslanish mumkun: tanlangan texnologiyasiga, xududiy o‘lchamiga, masofasi, tadbiq soxasi, xavola qilingan xizmatlar tafsilotiga, foydalanilgan qurilmalari va dasturiy ta’minotiga va xokazo. global tarmoqlar. kompyuter tarmoqlarini turlashning eng oddiy usuli ularni xududiy joylashishlariga qarab maxalliy (lokal) va global tarmoqlarga ajratishdir. global tarmoqlar (wide area network, wan) bir-biridan katta masofalarda joylashgan (turli shaxarlardagi, turli davlatlardagi va turli qitalardagi) kompyuterlarni birlashtiradi. maxalliy tarmoqlar (local area network, lan) – b...

This file contains 21 pages in PPTX format (313.7 KB). To download "standart tarmoq protokollari", click the Telegram button on the left.

Tags: standart tarmoq protokollari PPTX 21 pages Free download Telegram