kompyuterlar texnik va dasturiy ta'minotlari

PPTX 19 стр. 1006,6 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1006,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

mavzu: kompyuterlarning texnik va dasturiy ta’minotlari mavzu: kompyuterlarning texnik va dasturiy ta’minotlari tuzuvchi: mirqosimov mirahmad kompyuter qurilmalari kompyuterning texnik ta’minoti kompyuter deganda dastur asosida axborotlarni katta tezlikda qayta ishlashni ta’minlovchi universal avtomatik qurilmani tushunish mumkin. birinchi shaxsiy kompyuter 1973-yilda fransiyada truong trong ti tomonidan ishlab chiqilgan. avvaliga mazkur shaxsiy kompyuter elektron oʻyinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977-yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi «apple computer» firmasi tomonidan mukammallashtirildi hamda dasturlarning katta majmuini tatbiq etib ommaviy ravishda ishlab chiqarila boshlandi. shundan beri kompyuter hayotimizda mustahkam joylashib, axborotni qayta ishlashning eng zamonaviy vositasiga aylandi. hozirgi kunda xilma-xil zamonaviy kompyuterlar insonga xolis xizmat qilmoqda. ularning tashqi koʻrinishlari ham turlicha. lekin kompyuterlarni tashkil etuvchi qurilmalar (ya’ni apparatli ta’minoti) bilan yaqindan tanishsak, turli turkumdagi mashinalardagi qurilmalarda oʻxshashlik borligini koʻramiz. har qanday kompyuterning apparatli ta’minoti asosiy va qoʻshimcha qurilmalardan tashkil topgan. asosiy qurilmalar kompyuter ishlashini ta’minlasa, qoʻshimcha qurilmalar kompyuterdan foydalanishda qulayliklar va qo’shimcha imkoniyatlar beradi. kompyuterning asosiy …

2 / 19

er ishida uch xil shina xizmat koʻrsatadi: berilganlar (berilgan ma’lumotlar) shinasi, adreslar shinasi, boshqarish shinasi. asosiy platada mikroprotsessor, xotira qurilmalari va mikrosxemalar, ovoz, video va tarmoq platalari ham joylashadi. ular asosiy plataning maxsus slot (qirqim)lariga ulanadi. diskyurituvchi, printer, flash-xotira kabi qurilmalar portlar deb yuritiluvchi asosiy platadagi maxsus joylarga ulanadi. bu qurilmalarni boshqarish uchun asosiy platada kontrollerlar deb ataluvchi elektron sxemalar mavjud. portlar parallel (lpt), ketma-ket (com) va universal ketma-ket (usb) turlarga bo’linadi. ketma-ket port protsesordan ma’lumotlarni baytlarda oladi va qurilmalarga bitlarda uzatadi, paralelel port esa baytlarda olib baytlarda uzatadi. odatda, sichqoncha va modem ketma-ket portlarga, printer parallel portga ulanadi. juda ko’p asosiy platalarda sichqoncha va klaviatura doiracha shaklidagi ps/2 bo’lmaga ulanadi. hozirgi kunda universal ketma-ket portga sichqoncha, klaviatura va boshqa qurilmalarni ulash imkoni bor. odatda, asosiy plataning ajralmas qismi sifatida qaraladigan doimiy xotira qurilmasi (dxq, ing. rom – read only memory – faqat o’qish uchun xotira) mikrosxema ko’rinishida tashkil etilgan …

3 / 19

mikroprotsessori oʻz ichida 5,5 milliondan ortiq tranzistorlarni saqlaydi. protsessorning ish unumdorligi uning tezligi (taktli chastota) va razryadlar soni bilan belgilanadi. tezlik protsessorning 1 sekundda bajargan amallar miqdori bilan belgilanadi va gs (gers) bilan ifodalanadi. masalan, i8086 protsessori 10 mgs (sekundiga 10 million amal) tezlikka ega boʻlsa, intel pentium iv protsessori uchun bu koʻrsatkich 1700 mgs va undan yuqoridir. protsessorning razryadlari soni uning bir vaqtning oʻzida baravariga ishlashi mumkin boʻlgan bitlar miqdori bilan aniqlanadi. hozirgi kunda 16, 32, 64, 128 razryadli protsessorlar keng qoʻllanilmoqda. protsessorning tezligini oshirish maqsadida hozirgi vaqtda kesh-xotira, turli matematik soprotsessorlar kabi vositalardan foydalanish yoʻlga qoʻyilgan. shu kunlarda protsessorlarning ko’p yadroli turlari ishlatilmoqda. protsessor, asosan, quyidagi qismlardan iborat: - arifmetik-mantiqiy qurilma; - ma’lumotlar va adreslar shinasi; - registrlar; - buyruq jamlagichi; - kesh, ya’ni kichik hajmli o’ta tezkor xotira; - qo’zg’aluvchan vergulli sonlar matematik soprotsessori. aniq protsessorga mos i80386, 16/32 yozuvi, ushbu protsessor 16 razryadli berilganlar shinasi va …

4 / 19

an. tezkor xotira qurilmasida (txq) ishlash jarayonida protsessor foydalanadigan barcha axborotlar va dasturlar saqlanadi. uni tezkor deyilishiga sabab boshqa xotiralarga nisbatan axborot almashinuvi minglab yoki millionlab marotaba tezdir. tezkor xotira qurilmasida saqlanayotgan ma’lumotlar kompyuter elektr manbaidan uzilganda yoki qayta yuklanganda oʻchib ketadi. tezkor xotira qurilmasi registrlardan tashkil topgan. registr – maʻlumotlarni ikkilik shaklida vaqtinchalik saqlab turish uchun moʻljallangan qurilma. har bir registr oʻz navbatida triggerlardan tashkil topadi. trigger mitti elektron sxema boʻlib, u elektr toki bilan zaryadlangan holda «1» ni, zaryadlanmagan holatda «0» ni ifodalaydi. registrdagi triggerlarning miqdori kompyuterning necha razryadli ekanini belgilaydi. registrlar uyachalar (yacheykalar) deb ham yuritiladi. uyachalarning har bir razryadida bir bit axborot joylashadi (yaʻni 0 yoki 1). 8 bit axborot birlashganda 1 bayt miqdordagi axborotni hosil qiladi. har bir bayt oʻz tartib raqamiga, yaʻni adresiga ega boʻladi. uyachaning sigʻimi mashina soʻzi uzunligini belgilab beradi. mashina soʻzining uzunligi baytlarda oʻlchanadi. mashina soʻzining uzunligi 2, 4, 8 baytga …

5 / 19

ylantirib beruvchi qurilma. qurilmaning chiqish qismiga ovoz kuchaytirgich yoki karnaylarni ulash mumkin. tovush platasi o’z mikroprotsessoriga ega bo’lib, tovushni kiritishda analog-raqamli o’zgartirish va chiqarishida diskret-analogli o’zgartirishni ta’minlaydi. video-plata (ing. graphics adapter) – murakkab tasvirlar va millionlab ranglarni qayta ishlashni ta’minlab beruvchi plata. bu plata o’z mikroprotsessori va tezkor xotirasiga ega bo’ladi. zamonaviy video-karta hajmli va uch oʻlchovli grafika bilan ishlash imkoniyatiga ega. hozirgi kundagi juda ko’p dasturlar va oʻyinlar 64 mb yoki 128 mb sig’imli video-kartalar bilangina ishlaydi. qo’shimcha qurilmalar kompyuterning dasturiy ta’minoti kompyuterning dasturiy ta’minoti dasturiy taʼminot yoki software bu komputerda maʼlum bir turdagi vazifani bajarish uchun ishlab chiqilgan vositadir. aynan shu dasturiy taminotgina komputer — „quruq temir“ degan atamani yoʻqqa chiqargan. dasturiy vositalar komputer tomonidan qoʻllaniladigan barcha dasturlar toʻplamidir. ingiliz tilida bu atama software yaʼni „soft“-yumshoq, „ware“-"mahsulot" degan maʼnoni bildiradi. dasturiy taʼmonot 3 guruhga boʻlinadi : 1-sistema dasturlari (unga turli yordamchi vazifalarni bajaruvchi dasturlar kiradi : task manager …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kompyuterlar texnik va dasturiy ta'minotlari"

mavzu: kompyuterlarning texnik va dasturiy ta’minotlari mavzu: kompyuterlarning texnik va dasturiy ta’minotlari tuzuvchi: mirqosimov mirahmad kompyuter qurilmalari kompyuterning texnik ta’minoti kompyuter deganda dastur asosida axborotlarni katta tezlikda qayta ishlashni ta’minlovchi universal avtomatik qurilmani tushunish mumkin. birinchi shaxsiy kompyuter 1973-yilda fransiyada truong trong ti tomonidan ishlab chiqilgan. avvaliga mazkur shaxsiy kompyuter elektron oʻyinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977-yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi «apple computer» firmasi tomonidan mukammallashtirildi hamda dasturlarning katta majmuini tatbiq etib ommaviy ravishda ishlab chiqarila boshlandi. shundan beri kompyuter hayotimizda mustahkam joylashib, axborotni qayta ishlashning eng z...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (1006,6 КБ). Чтобы скачать "kompyuterlar texnik va dasturiy ta'minotlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kompyuterlar texnik va dasturiy… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram