o'zbekistonning zaharli ilonlari

PPTX 13 pages 3.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o'zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati o'zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati o'zbekistonda keng tarqalgan zaxarli ilonlarning besh turi: 1.1. o‘rta osiyo kobrasi – naia oxiana eich 1.2. dasht zaxarli qora ilon – vipera ursine 1.3. charx ilon - carina tus scheid 1.4. qalqontumshuq ilon - ancistrodon nalys pall. 1.5. ko‘lvor ilon – vipera lebetina l. kobra — o‘zbekistondagi yirik zaharli ilonlardan biridir tanasining uzunligi 125 sm, dumi 45 sm gacha. rangi tana rangidan to‘q sariq, qo‘ng‘ir yoki qoragacha kuchli darajada o‘zgarib turadi. ostki tomoni oq va tanasining oldingi tomonida ikki-uchta qora ko‘ndalang yo‘llari bor. yoshlarining orqasida uzunasiga qora rangli ko‘ndalang yo‘llari bor, ularning old tomonidagilari pastki yuzasiga o‘tib ketadi. hindistonda yashaydigan kobralarning ensasida ko‘zoynakka o‘xshash naqshi bo‘lgani uchun ular ko‘zoynakli ilon deb ataladi. ilon zahari — zaharli ilonlarning zahar bezidan chiqadigan sargʻish yoki och yashil, hvdsiz tiniq suyuklik. quritilgan i.z.ning 70—90% i murakkab oqsil moddalar, qolgani anorganik …

2 / 13

oladi. kobralar va bu oilaning boshqa vakillarining yuqori jag'ida ikkita zaharli tish bor, har ikki tomonda bittadan. bu tishlarning yivlari bor, lekin kobralarning aksariyatida ular yopiq va ichi bo'sh bo'lgan naychalarni hosil qiladi. zaharli bez atrofida mushak joylashgan. ilon tishlaganda, mushak bezni bosib, zaharni tishlarga siqib chiqaradi, bu esa tishlarning yivlari orqali qurbonning tanasiga kiradi. kobra zahari odatda ta'sir qiladi asab tizimi qurbonlar va ularni falaj qiladi. zahar nafas olish va yurak urishini boshqaradigan nerv markazlariga etib kelganida, jabrlanuvchi o'ladi. kobra zahri: ko‘lvor ilon ancha yirik bo‘ladi, yo‘g‘onligi odamning bilagidek keladi. tanasining uzunligi 160 sm cha, dumi esa 20 sm dan ortiq emas. eng og‘ir ko‘lvor ilonning massasi 3 kg cha keladi. usti och yoki to‘q kul rang, sarg‘ish yoki jigarrang tusli. naqshi xilma-xil cho‘qqi-qirrasi bo‘ylab yirikroq va gavdasining yon tomonlarida esa maydaroq dog‘lari bo‘ladi. qorni och rangli bo‘lib, ayrimlarida mayda nuqtalari bo‘ladi. o‘zbekistonda turkiston tog‘ oldilarida (xovos), nurota, zarafshon …

3 / 13

agar ilon chaqqan odamga o‘z vaqtida meditsina yordami ko‘rsatilmasa, u halok bo‘lishi mumkin. zahari qonga, jigarga ta’sir qiladi, shishirib yuboradi, terida binafsha rang qizil dog‘lar ko‘rinishida nuqtali qon quyilishi kuzatiladi. ko‘lvor ilonning zaharidan olinadigan zaharga qarshi zardob shu turkumga mansub boshqa ilonlar chaqqanda ishlatiladi. qalqontumshuq ilon (sitomordnik) toshkent va samarqand viloyatlaridagi tog‘larda va qoraqalpog‘istondagi tekisliklarda qalqontumshuq ilon yashaydi. bu respublikamizda tarqalgan birdan-bir chinqiriq yoki shaqildoq ilondir. bu oilaning ko‘p vakillari shimoliy va markaziy amerikada hamda janubiy amerikaning shimoliy rayonlarida yashaydi. tanasining uzunligi 68 sm gacha, dumi qisqa 4—8 sm bo‘ladi. ustida to‘q rangli ko‘ndalang dog‘lari bor. bu yo‘llarning cheti o‘rtasiga qaraganda ancha to‘q rangli bo‘ladi. tanasining yonida ancha mayda va to‘q rangli dog‘lardan iborat uzunasiga ketgan yo‘llari bor. qorni och yoki to‘q rangli mayda dog‘li, ba’zan esa dog‘siz bo‘ladi. qalqontumshuqning tipik yashash joylari shimolda -gil tuproqli va qumli cho‘llardir. janubda u baland tog‘lardagi archazor o‘rmonlarda va tosh uyumlari bo‘ylab alp …

4 / 13

86 sm, dumi qisqa — 7,5 sm gacha boradi. usti qo‘ng‘ir-kul rang yoki qum rang bo‘ladi. qiyshiq joylashgan yon tangachalari orqadagilariga qaraganda to‘qroq bo‘ladi. orqasida ko‘ndalang yoki oq, ko‘ndalangiga cho‘ziq dog‘lari bor. ular qirralari orasida ilonizi yo‘l hosil qilib joylashgan. och rangli dog‘lardagi ba’zi tangachalarning cheti qoramtir qo‘ng‘ir yoki qora bo‘ladi. boshining ustida butsimon naqshi bor. bu ilon joyida turgan holda charx urib aylanadi va bu vaqtda yon tangachalari bir-biriga ishqalanib charx toshi kabi o‘ziga xos tovush chiqaradi. shuning uchun ham unga charx ilon degan nom berilgan. o‘zbekistonda charxilon termiz atroflari va qorasuv hamda surxondaryodagi sog‘ tuproqli cho‘llarda juda ko‘p. bu erda bahorda bir kun davomida 30 taga yaqin ilon uchratish mumkin. surxondaryo vodiysi bo‘ylab sho‘rchi va bobotog‘ tog‘ etaklari atroflarigacha tarqalgan. qoraqalpog‘istonning janubiy rayonlarida va qizilqum cho‘lida ancha kam uchraydi. bu ilon asosan sog‘ tuproqli va qumli cho‘llar, daryo vohalaridagi jarliklar, ko‘hna xarobalarda yashaydi. goho u quruq yon bag‘irlarda …

5 / 13

n (gadyuka) e'tiboringiz uchun raxmat! image1.jpeg image2.jpeg image3.png image4.png image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.png

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning zaharli ilonlari"

o'zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati o'zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati o'zbekistonda keng tarqalgan zaxarli ilonlarning besh turi: 1.1. o‘rta osiyo kobrasi – naia oxiana eich 1.2. dasht zaxarli qora ilon – vipera ursine 1.3. charx ilon - carina tus scheid 1.4. qalqontumshuq ilon - ancistrodon nalys pall. 1.5. ko‘lvor ilon – vipera lebetina l. kobra — o‘zbekistondagi yirik zaharli ilonlardan biridir tanasining uzunligi 125 sm, dumi 45 sm gacha. rangi tana rangidan to‘q sariq, qo‘ng‘ir yoki qoragacha kuchli darajada o‘zgarib turadi. ostki tomoni oq va tanasining oldingi tomonida ikki-uchta qora ko‘ndalang yo‘llari bor. yoshlarining orqasida uzunasiga qora rangli ko‘ndalang yo‘llari bor, ularning old tomonidagilari pastki yuzasiga...

This file contains 13 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "o'zbekistonning zaharli ilonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning zaharli ilonlari PPTX 13 pages Free download Telegram