bolalar va o'smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari

PPTX 46 pages 4.1 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

tibbiy biologiya 4-maruza mavzu:bolalar va o’smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari. o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi 2024-yil bolalar va o’smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari. a b bolalar va o’smirlar gigiyenasi haqida umumiy tushunchalar c sog’lom turmush tarzi tamoyillari.salomatlik omilllari. salomatlik. sog’lom turmush tarzi,inson salomatligida shaxsiy gigiyenaning ahamiyati sog‘lom turmush tarzi bu faol mehnat qobiliyati, ijod bilan yashash, kuchli jismoniy va ruhiy yuklamalarni, o‘ta xavfli va zararli ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni o’zidan bartaraf qiladigan yokiyengil ko‘tara oladigan har tomonlama taraqqiy etgan shaxsning shakllanish jarayonidir. 1.salomatlik (sog’lik) — har qanday tirik organizmning o’zi va uning barcha a’zolari o’z vazifalarini to’liq bajara oladigan holatidir. inson salomatligini muhofaza qilish (sog’liqni saqlash) — davlatning vazifalaridan biridir. dunyo miqyosida inson salomatligini saqlash bilan jahon sog’liqni saqlash tashkiloti (jsst) shug’ullanadi. jsst nizomiga ko’ra, «salomatlik — nafaqat kasallik va jismoniy nuqsonlarning yo’qligi, balki to’liq jismoniy, ruhiy va ijtimoiy farovonlik holatidir». biroq, …

2 / 46

ktsiyalarining atrof muhit bilan dinamik muvozanati. ijtimoiy faoliyatda va jamoat foydali ishlarida qatnashish, asosiy ijtimoiy funktsiyalarni to’liq bajarish qobiliyati. kasalliklar, kasal holatlar va o’zgarishlar bo’lmasligi. organimzning doimo o’zgarib turadigan atrof-muhit sharoitlariga moslashish qobiliyati. gigiyena [yun. hygieinos – sogʼlom] – tibbiyotning bir sohasi; kishilar sogʼligʼiga turmush va mehnat sharoitlari taʼsirini oʼrganadi hamda kasalliklarning oldini olish, yashash uchun eng qulay sharoit yaratish, sogʼliqni saqlash va umrni uzaytirish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi. gigiyenaning bir necha sohalari bor. aviatsion, harbiy , mehnat, bolalar va oʼsmirlar, shaxsiy, ijtimoiy, ovqatlanish, radiatsion gigiyena va hokazolar. bolalar va o’smirlarning jismoniy rivojlanishi haqida bir qator belgilar (ko’rsatkichlar) orqali fikr va xulosa chiqarish mumkin bo’lib, bu ko’rsatkichlar uchta guruhga bo’lingan: 1.somatometrik ko’rsatkichlar - bo’y, vazn va ko’krak qafasi aylanasi (kqa); 2.fiziometrik ko’rsatkichlar- mushaklar kuchi, o’pkaning tiriklik sig’imi, a/b (arterial bosim) qiymati, puls tezligi, teri osti yog’ qavatining qalinligi; 3.somatoskopik ko’rsatkichlar - skeletning holati, badan terisining holati, doimiy tishlarning soni, jinsiy rivojlanish …

3 / 46

’ochli yoki temirli bo’y o’lchagichda aniqlanadi. o’lchashlarning ertalabki soatlarda o’tkazilishi kerak. o’lchash vaqtida bo’y o’lchagichning vertikal taxtasiga bola tanasining quyidagi qismlari tegib turishi kerak: kurak oraligidagi umurtqa pog’onasi, dumba sohasi, tovonlar; bosh biroz oldinga egilgan holda bo’ladi. bolaning bo’yini o’lchash vazn tibbiy tarozi yordamida aniqlanadi. bolaning yoshini hisobga olgan holda (bola nonushta qilgan bo’lishi shart- tahminan -0,3 kg) olingan qiymatlardan (ovqat uchun - 0,3 kg), kiyimlardan (yil fasllariga muvofiq -0,3-0,5 kg) va vazndan esa -0,5 kg (yozda) - 1 kg (qishda) olib tashlanadi. bolaning vaznini o’lchash 2.fiziometrik ko’rsatkichlar mushaklar kuchi qo’l dinamometri yordamida (qo’l mushaklari kuchi) yoki oyoq dinamometri (orqa kurak atrofi va umurtqa pog’onasi yonidagi mushaklar kuchi). o’pkaning tiriklik sig’imi spirometr asbobi yordamida aniqlanadi. buning uchun bolaga spirometrga qanday puflash (to’liq nafas chiqarish) kerakligi haqida yo’l-yo’riq beriladi. a/b tonometr yordamida, puls tezligi esa - palpator aniqlanadi. teri osti yog’-kletchatkasining qalinligi maxsus shtangentsirkul yordamida o’lchanib, santimetrlar (sm) da ifodalanadi. mushaklarning …

4 / 46

bo'lganda o'tkaziladi. somatoskopiya jarayonida gavda, ko'krak qafasining, qorinning, qo’l va oyoqlarning shakli, yog’ bosish darajasi, mushaklar va suyak tizimlari rivojining xususiyatlari aniqlanadi. somatoskopiya usuli bolalar va o'smirlarning tana tuzilishi turini hamda konstitutsiyasini aniqlashga imkon beradi. skoliozometr charm obruch va unga biriktirilgan yukli santimetrli lentadan iborat. shundan so'ng u tik turadi va uning bo'yniga (vii bo'yin umurtqasi balandligida skoliozometr obruchi kiyg’aziladi. skoliozometr vertikal tushgan lentasidan tekshiriluvchi umurtqa pog’onasining qiyshayganligi shu tarzda baholanadi. mumkin. qomatni o'rganish qomat – odamning erkin turgandagi holati, umurtqa pog’onasi shakli to’g’ri rivojlanganligi va mushaklar tonusi hisobiga qomat tuzilishi turlicha bo'ladi. qomatlar quyidagicha: to‘g’ri, bukirsimon, kifotik, lordotik va qiyshaygan bo'ladi. to‘g’ri turdagi qomatda bo'yin va bel egriliklari, chuqurliklari, kattaliklari bir-biriga yaqin bo'lib, kichik maktab yoshdagi bolalar uchun 3 – 4 sm, o'rta va katta yoshdagi bolalar uchun 4 – 4,5 smni tashkil etadi; bunda tana to‘g’ri ushlanadi, bosh ko'tarilgan, elka to‘g’rilangan va bir xil balandlikda, qorin tortilgan, oyoqlar …

5 / 46

lar qo'llaniladi. buning uchun tekshiriluvchi oyog’ini dastlab 1% temir xlorli suv eritmasi bilan ho'llangan to‘qimaga, so'ngra 0,5%li taninning spirtli eritmasi bilan qo'llangan qog’ozga butun og`irligini solib turadi. olingan tasvir quritiladi va tovonning yassiligiga shtriter usuli bilan baholanadi. sog’lom turmush tarzi sog’lom turmush tarzi inson hayotining turli jihatlari rivojlanishiga, uzoq umr ko’rish va ijtimoiy vazifalarini to’laqonli bajarish, mehnat, jamoaviy, oila-ro’zg’or kabi hayot kechirish shakllarida faol ishtirok etishiga zamin yaratadi. sog’lom turmush tarzi insonning ko’zlangan faolligining o’ziga xos shakli — o’zining salomatligini saqlash, mustahkamlash va yaxshilashga qaratilgan faoliyat sifatida namoyon bo’ladi. sog’lom turmush tarzining muhimligi salomatlikka salbiy ta’sir ko’rsatadigan jamoat hayotining murakkablashishi, texnogen, ekologik, psixologik, siyosiy va harbiy xarakterli xavflarning ortishi tufayli chaqirilgan. shaxsiy gigiyena har bir kishining oʻziga va yoshiga bogʻliq boʻlib aqliy va jismoniy mehnatni togri yoʻlga qoʻyish, jismoniy tarbiya bilan shugʻullanish vaqtida ovqatlanish, uxlash, mehnat va dam olishni toʻgʻri uyushtirishdan iborat. tor maʼnoda badan (teri, soch, tirnoq, tishlar), kiyim-kechak, …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar va o'smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari"

tibbiy biologiya 4-maruza mavzu:bolalar va o’smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari. o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi 2024-yil bolalar va o’smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari. a b bolalar va o’smirlar gigiyenasi haqida umumiy tushunchalar c sog’lom turmush tarzi tamoyillari.salomatlik omilllari. salomatlik. sog’lom turmush tarzi,inson salomatligida shaxsiy gigiyenaning ahamiyati sog‘lom turmush tarzi bu faol mehnat qobiliyati, ijod bilan yashash, kuchli jismoniy va ruhiy yuklamalarni, o‘ta xavfli va zararli ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni o’zidan bartaraf qiladigan yokiyengil ko‘tara oladigan har tomonlama taraqqiy etgan shaxsning shakllanish jarayonidir. 1.salomatlik (sog’lik) — har qan...

This file contains 46 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "bolalar va o'smirlar gigiyenasi. shaxsiy gigiyena asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar va o'smirlar gigiyenasi… PPTX 46 pages Free download Telegram