obyektga yo`naltirilgan dasturlash texnologiyalarini o`qitishda turli tipdagi ma`lumotlar bilan ishlash uslubiyoti

DOC 91.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1352364118_32347.doc объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти www.arxiv.uz obyektga yo`naltirilgan dasturlash texnologiyalarini o`qitishda turli tipdagi ma`lumotlar bilan ishlash uslubiyoti biz ushbu mavzuni muhokama qilishdan avval delphi dasturlash tilida ishlash mumkin bo`lgan ma`lumotlarning tiplarini eslaylik. butun tip. delphi tili yettita tipdagi butun sonli ma`lumotlarni qabul qila oladi: shortint, smailint, longint, int64, byte, word hamda longword. butun tipdagi sonlar 1-jadval tipi diapazoni o`lchami shortint -128 ... 127 8 bit smallint -32 768 ... 32 767 16 bit longint -2 147 483 648... 2 147 483 647 32 bit int64 -263 ... 263 - 1 64 bit byte 0...255 8 bit, ishorasiz word 0...65 535 16 bit, ishorasiz longword 0 ... 4 294 967 295 32 bit, ishorasiz delphi tili eng universal butun tipli ma`lumot hisoblanadaigan va longint tipiga ekvivalent bo`lgan integer tipidagi ma`lumotlarni ham qabul qiladi. haqiqiy tip. delphi tilida oltita haqiqiy tipdagi ma`lumotlar mavjud: real48, single, …
2
» odamlar ishlaydi, ular masala shartida ko`rsatilgan tipdagi ma`lumotni kiritishadi deb o`ylashadi. (1 va 2-jadvallarga e`tibor bering) ho`sh, buning aksi bo`lsa-chi? degan savol odatda ularning hayollariga ham kelmaydi. shuning uchun, odatda ular yozgan dastlabki dasturlarning tarkibida bunday anglashilmovchiliklar va kutilmagan holatlar umuman hisobga olinmaydi. vaholangki, yosh dasturchilar bunday vaziyatlarning yuzaga kelib qolishi mumkinligi va uning oldini olishga ilk qadamlaridanoq ko`nikkanlari ma`qul. talab qilingan tipdagi ma`lumotni kiritish masalasi ham delphi tilida himoyalangan blok mexanizmi try-except yordamida hal qilinishi mumkin. shuning uchun, talabalarni, eng sodda, chiziqli dastur yozishni o`rganganlaridan keyinoq, bu mexanizm bilan tanishtirilganligi ma`qul. ammo, bu mexanizm ham dasturda vujudga kelishi mumkin bo`lgan barcha hatoliklarni olishda yetarli vosita bo`la olmaydi. demak, dasturchilar kiritilayotgan ma`lumotlarni nazorat qilishni dasturda hisobga olganlari maqsadga muvofiq bo`ladi. namuna tariqasida n! ni hisoblash dasturini ko`ramiz. matnda natural sonlarni kiritilishga e`tibor bering. procedure tform1.button1click(sender: tobject); var n, i, fak : integer; begin try n :( strtoint(edit1.text); except on …
3
dan, 2-jadvalda ko`rsatilgan haqiqiy tipdagi ixtiyoriy ma`lumot o`zi mansub bo`lgan tipning yuqori diapazonidan chetga chiqsa, bu haqda floating point overflow ko`rinishidagi axborot chiqariladi. quyi diapazondan chetga chiqadigan ma`lumotlar o`rniga esa nol qo`yiladi. bu holda ham, zarur bo`lsa, dasturni haqiqiy o`rniga haqiqiy bo`lmagan ma`lumotlarni kiritishdan himoyalash uchun econverterror klassidan foydalanish mumkin. eksponensial ko`rinishdagi sonlarni kiritishda esa sonning mantissasi uchun bitta maydon, tartibi uchun ikkinchi maydon tashkil qilingani ma`qul. shundan keyin bu maydonlardagi ma`lumotlarni c :( edit1.text(`e-`(edit2.text; a :( strtofloat(c); tarzida eksponensial ko`rinishdagi songa aylantirish mumkin. belgili va satrli ma`lumotlar bilan ishlaganda odatda, muammolar ko`p bo`lmaydi. paskal tilida satrli kattaliklarning uzunligi 256 tagacha bo`lishi mumkin edi. delphi tilida esa satrli kattaliklarning uzunligi yetarlicha katta bo`lishi mumkin. chunki, delphi dagi shortstring, longstring ва widestring kabi satrli tiplar uchun xotiradan statik va dinamik tarzda joy ajratilishi mumkin. bu tiplar bir-biridan o`zgaruvchilar uchun xotiradan joy ajratish, belgilarning kodlashtirish usullari shamda satrlarning uzunligi bilan farqlanadi. satrli …
4
ammo, shuni yodda tutish kerakki, konsolli ilovalarni windows muhitida yaratiladi va bu ilovalar odatda dos dasturi kabi ishlatiladi. bilamizki, dos sistemasida ascii kodlash usuli, windows da esa ansi usuli qo`llanadi. bu kodlash usullarida kirill alifbesining xarflari turli kodlarga ega. shuning sababli, konsolli ilovalar dasturi matnidagi kirill alifbesida yozilgan izohlar o`rniga boshqa matn ekran chiqariladi. demak, konsolli ilovalarda turli matnlarni chiqarishga zarurat bo`lsa, bu matnlarni lotin alifbesida chiqarish tavsiya qilinadi. agar konsolli ilovalarda rus alibesidagi axborotlarni ekranga chiqarish zarur bo`lsa, dastur matnida ansi-satrni ascii-satriga o`tkazuvchi qayta kodlash amalini qo`shimcha tashkil qilishga to`g`ri keladi. ansi kodlash usulida kirillcha harflar 192 dan 255 gacha kodlanishi hamda ascii da - 128 dan 175 gacha (a..yaa..p) va 224 dan 239 gacha (r..ya) kodlanishini hisobga olsak, dastur matniga quyidagi buyruqlarni qo`shib qo`yish tavsiya qilinadi. for i :( 1 to length(matn) do case matn[i] of `а`..`п` : matn[i] :( chr(ord(matn[i]) - 64); `р`..`я` : matn[i] :( chr …
5
laydi yoki ular yordamida yaratiladi. biz ushbu mavzu yordamida bajarilmaydigan fayllar guruhiga kiruvchi alohida fayllarni o`qitish uslubiyotini bayon qilamiz bu fayllar ma`lumotlar omboridan iborat bo`lib, ularni massiv tushunchasining mantiqiy davomi deb qarash mumkin. chunki bu fayllar o`zida elementlarining soni oldindan noma`lum yoki cheksiz bo`lgan massivlarni saqlaydi. bunday fayllar bilan ishlashni bilish dasturchilar uchun alohida ahamiyat kasb etadi va keyingi faoliyatlarida juda kuchli vositaga bo`lib xizmat qiladi. ma`ruza mashg`ulotlarida fayl haqidagi umumiy ma`lumotlar hamda fayllar bilan ishlashning nazariy tomonlarini o`rgatiladi, amaliy mashg`ulotlarda esa bu bilimlarni mustahkamlashga intilgan holda asosiy e`tiborni yangi fayllarni tashkil qilish, mavjud fayllarning davomiga yangi ma`lumotlarni qo`shish, ilgari tashkil qilingan fayllar ustida turli masalalarni hal qilishga qaratiladi. mavzu bo`yicha mustaqil mashg`ulotlarni individual topshiriqlar asosida tashkil qilish tavsiya qilinadi. ushbu mavzuni yoritishdan avval mavzu bo`yicha boshlang`ich ma`lumot sifatida fayl nima? fayllar bilan ishlashning afzalliklari nimada? fayllar bilan ishlashga insonning, ayniqsa kompyuter foydalanuvchilarining xayotidagi qanday holatlarda extiyoj paydo bo`lishi mumkin? …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "obyektga yo`naltirilgan dasturlash texnologiyalarini o`qitishda turli tipdagi ma`lumotlar bilan ishlash uslubiyoti"

1352364118_32347.doc объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти www.arxiv.uz obyektga yo`naltirilgan dasturlash texnologiyalarini o`qitishda turli tipdagi ma`lumotlar bilan ishlash uslubiyoti biz ushbu mavzuni muhokama qilishdan avval delphi dasturlash tilida ishlash mumkin bo`lgan ma`lumotlarning tiplarini eslaylik. butun tip. delphi tili yettita tipdagi butun sonli ma`lumotlarni qabul qila oladi: shortint, smailint, longint, int64, byte, word hamda longword. butun tipdagi sonlar 1-jadval tipi diapazoni o`lchami shortint -128 ... 127 8 bit smallint -32 768 ... 32 767 16 bit longint -2 147 483 648... 2 147 483 647 32 bit int64 -263 ... 263 - 1 64 bit byte 0...255 8 bit, ishorasiz word 0...65 535 16 bit, ishorasiz longword 0 .....

DOC format, 91.0 KB. To download "obyektga yo`naltirilgan dasturlash texnologiyalarini o`qitishda turli tipdagi ma`lumotlar bilan ishlash uslubiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: obyektga yo`naltirilgan dasturl… DOC Free download Telegram