iqtisodiy xavfsizlik

PPTX 20 pages 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 20
termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnologiyalar fakulteti magistratura yo’nalishi shoymanov o’tkir yo’ldoshevichning makroiqtisodiy siyosat fanidan tayyorlagan taqdimoti termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnologiyalar fakulteti 1-kurs magistraturanti shoymanov o’tkir yo’ldoshevichning finlandiya davlatining iqtisodiy havfsizligi fanidan tayyorlagan taqdimoti iqtisodiy xavfsizlik tushunchasi iqtisodiy xavfsizlik – bu davlatning iqtisodiy barqarorligi, resurslar ustidan nazorat, va iqtisodiy shoklarga nisbatan chidamliligi. finlandiyada bu tushuncha milliy xavfsizlik strategiyasining ajralmas qismi hisoblanadi. yevropa ittifoqining “resilience strategy” doirasida iqtisodiy xavfsizlik indikatorlari ishlab chiqilgan. xalqaro tashkilotlar (imf, oecd) iqtisodiy xavfsizlikni tahdidlarga barqaror turgan iqtisodiy muhit sifatida tavsiflaydi. finlandiya iqtisodiy xavfsizlikni 3 asosiy yo‘nalishda ko‘radi: strategik resurslar, tashqi iqtisodiy xavflar, va ichki moliyaviy barqarorlik. finlandiyaning iqtisodiy xavfsizligi finlandiyaning iqtisodiy xavfsizligi mamlakatning umumiy milliy xavfsizlik strategiyasida muhim o‘rin egallaydi. ushbu tushuncha asosan davlatning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlash, tashqi iqtisodiy zarbalarga bardosh berish, strategik resurslar bilan o‘zini ta’minlash va iqtisodiy tizimning barqaror ishlashiga qaratilgan choralarni o‘z ichiga oladi. finlandiya …
2 / 20
tashqi siyosiy tahdidlar: ukraina urushi, yevropa xavfsizligiga tahdid solib, narxlar barqarorligini buzdi. tashqi savdo o‘zgaruvchanligi: global ta’minot zanjirlari buzilishi (chiplar, go‘sht, yog‘och). demografik bosim: 2040-yilga borib har uchinchi fuqarosi 65 yoshdan katta bo‘ladi. iqlim o‘zgarishi: shimoliy hududlarda o‘rmonlar va qishloq xo‘jaligiga salbiy ta’sir kutilmoqda. xavf-xatarga chidamli emas tarmoqlar: farmatsevtika va o‘ta texnologik sohalarda xorijga qaramlik yuqori. energiya xavfsizligi va mustaqillik 2022-yilda rossiya bilan gaz importi to‘xtatildi. energiya manbalarining diversifikatsiyasi tezlashdi. shamol energiyasi: 2024-yilda umumiy elektr energiyasining 27% shamol orqali ta’minlandi. bioyoqilg‘i ishlab chiqarish: neste kompaniyasi – dunyodagi eng yirik qayta ishlangan bioyoqilg‘i ishlab chiqaruvchisi. yadro energiyasi: olkiluoto-3 (2023-yilda ishga tushdi) – yevropadagi eng yirik yadro bloki. finlandiyada energiya xavfsizligi davlatga qarashli kompaniyalar (fortum, gasgrid) tomonidan nazorat qilinadi. kiberxavfsizlik – iqtisodiy himoya qalqoni finlandiya kiberxavfsizlik milliy strategiyasiga ega (2021–2030). f-secure, withsecure – xalqaro miqyosda tan olingan fin kompaniyalari. 2023-yilda 300 dan ortiq kiberhujumlar ro‘y berdi (bank tizimi, sog‘liqni saqlash). 2024-yilda davlat …
3 / 20
tech xizmatlar: 200 dan ortiq fintech startaplar mavjud, ulardan bir qismi xalqaro bozorga chiqmoqda (mobil to‘lovlar, blokcheyn). davlat yordami: business finland har yili 400 million yevrodan ortiq mablag‘ni innovatsion startaplarga grant tarzida taqdim etadi. 20 dan ortiq innovatsion parklar faoliyat yuritmoqda. startaplar: 2024-yilda 3000+ startap faoliyat yuritmoqda. ulardan 60% eksportga yo‘naltirilgan, ya’ni xalqaro bozorda raqobatbardosh. eng mashhurlari: wolt (yetkazib berish), supercell (mobil o‘yinlar), iceye (kosmik sun’iy yo‘ldoshlar). savdo xavfsizligi va eksport finlandiya iqtisodiy xavfsizligida tashqi savdo hal qiluvchi rol o‘ynaydi. eksportning asosiy qismini texnika (28%), kimyo mahsulotlari (20%), it xizmatlari (15%) va yog‘och mahsulotlari (13%) tashkil qiladi. mamlakat eksportining 65 foizi yevropa ittifoqi davlatlariga yo‘naltirilgan. shuningdek, osiyo (15%) va shimoliy amerika (10%) ham muhim savdo sheriklari hisoblanadi. so‘nggi yillarda finlandiya “green trade strategy” doirasida eksportda ekologik tozalikka urg‘u bermoqda. organik oziq-ovqat, qayta ishlanadigan materiallar va karbon chiqindisi past bo‘lgan mahsulotlar asosiy eksport turkumlariga kiradi. eksportni qo‘llab-quvvatlovchi davlat tashkiloti finnvera, har …
4 / 20
artaraf etish uchun davlat immigratsiya siyosatini yumshatmoqda. 2023-yilda 38 ming xorijiy mutaxassisga vizalar berilgan. “fast track” vizasi orqali xorijliklar 14 kun ichida finlandiyada ishlash imkoniyatiga ega bo‘lishadi. shuningdek, har yili ishchi kuchining 12 foizi kasbiy qayta tayyorlovdan o‘tadi. “te services” markazlari orqali bepul qayta o‘qitish, maslahatlar va ishga joylashtirish xizmatlari ko‘rsatiladi. moliya va zaxira siyosati moliya va budjet siyosati finlandiyada uzoq muddatli iqtisodiy xavfsizlik asoslaridan biridir. 2024-yil holatiga ko‘ra, davlat qarzi yaimning 71 foizini tashkil etadi. bu yevro hududi standartlariga mos va boshqariladigan darajadadir. “golden rule” byudjet siyosatiga ko‘ra, qarz mablag‘lari faqat investitsiya loyihalariga yo‘naltiriladi, amaldagi xarajatlar esa soliqlar bilan qoplanadi. davlatning moliyaviy zaxiralari uch darajada: qisqa muddatli (kutilmagan xarajatlar), o‘rta muddatli (iqtisodiy inqirozlar) va uzoq muddatli (pensiya jamg‘armalari) fondlar orqali boshqariladi. bank tizimi esa yevropa markaziy banki va basel iii talablariga mos tarzda isloh qilingan. finlandiyaning yirik banklari – nordea va op financial group – xalqaro moliyaviy barqarorlik testlaridan …
5 / 20
landiya arktika mintaqasidagi tabiiy resurslarga egalik qilishda ham faol strategiya yuritmoqda. moliyaviy barqarorlik va bank sektori finlandiya bank tizimi yevropa markaziy banki va basel iii talablariga mos tarzda isloh qilingan. yirik banklar, masalan, nordea va op financial group, xalqaro moliyaviy barqarorlik testlaridan yuqori baho olgan. biroq, uy xo‘jaliklarining qarzdorligi va ulgurji moliyalashtirishga yuqori darajada tayanish moliyaviy barqarorlikka tahdid solmoqda. finlandiya ushbu xavflarni kamaytirish uchun makroprudensial vositalarni kuchaytirmoqda va moliyaviy barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirmoqda . soliq siyosati va fiskal barqarorlik 2025-yil aprel oyida finlandiya hukumati iqtisodiyotni rag‘batlantirish maqsadida korporativ soliq stavkasini 20% dan 18% ga tushirdi va xodimlar daromad solig‘ini 1,1 milliard yevroga kamaytirdi. bu chora-tadbirlar investitsiyalarni jalb qilish va iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.biroq, bu fiskal defitsitning 2025-yilda yaimning 4,4% gacha oshishiga olib kelishi kutilmoqda, bu esa yevropa ittifoqining 3% limitidan yuqori. raqamli infratuzilma va sun’iy intellekt google kompaniyasi 2024-yilda finlandiyada sun’iy intellekt sohasini rivojlantirish uchun 1 milliard yevro …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy xavfsizlik"

termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnologiyalar fakulteti magistratura yo’nalishi shoymanov o’tkir yo’ldoshevichning makroiqtisodiy siyosat fanidan tayyorlagan taqdimoti termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnologiyalar fakulteti 1-kurs magistraturanti shoymanov o’tkir yo’ldoshevichning finlandiya davlatining iqtisodiy havfsizligi fanidan tayyorlagan taqdimoti iqtisodiy xavfsizlik tushunchasi iqtisodiy xavfsizlik – bu davlatning iqtisodiy barqarorligi, resurslar ustidan nazorat, va iqtisodiy shoklarga nisbatan chidamliligi. finlandiyada bu tushuncha milliy xavfsizlik strategiyasining ajralmas qismi hisoblanadi. yevropa ittifoqining “resilience strategy” doirasida iqtisodiy xavfsizlik indikatorlari ishlab chiqilgan. xalqaro tashk...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "iqtisodiy xavfsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy xavfsizlik PPTX 20 pages Free download Telegram