endokrin sistimasi

PPTX 16 pages 751.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 751.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

slayd 1 endokrin sistimasi toshkent kimyo xalqaro universiteti samarqand filiali o‘qituvchi :ro‘ziyeva sohiba bajardi : yazdonova iroda reja: endokrin sistimasi endokrin sistemasi kasallik sabablari, turlari va mehanizmi. gipofiz kasalligi – belgilari. qalqonsimon bez kasalligi endokrin sistemasi kasallik sabablari, turlari va mehanizmi. endokrin sistema faoliyati buzilishining asosiy sabablari. endokrin sistemasi funksiyasi buzilishini chaqiruvchi etiologik omillar xilma-xildir. ko’pincha endokrin sistemasi asab faoliyatining birlamchi buzilishi natijasida paydo bo’ladi. ruhiy-asab shikastlanishlari natijasida oliy asab sistemasining buzilishi, qalqonsimon bez kasalligiga, bazedov kasalligiga yoki me'da osti bezi shikastlanishiga va qandli diabetga olib kelishi mumkin. endrokrin bez faoliyatining buzilishi bosh miya po’stloq qismi va unga yaqin po’stloq osti markazlarining yallig’lanish jarayonlari, travmalari, qon quyilishlari, yoki miya tomirlari trombozi rivojlanishi natijasida kelib chiqadi. ana shu jarayonlar ko’pincha gipotalamusni qamrashi mumkin. endokrin sistema faoliyatining og’ir buzilishlari gipofiz o’smalari yoki undagi sil yallig’lanishi qon quyilish va hokazolarda paydo bo’ladi. davolash maqsadida organizmga periferik endokrin bezlari gormoni uzoq vaqt berilishida (quyiga …

2 / 16

jasida markaziy asab sistemasi faoliya-tining buzilishi qalqonsimon bezning ortiq darajada ish-lashga va tiretoksikoz rivojlanishiga olib keladi. shuning bilan birga qalqonsimon bez faoliyatining susayishi (masalan nasliy gipotireoz) markaziy asab faoliyatining buzilishiga va aqliy pasayishga (tireopriv kretinizm) olib keladi. endokrin buzilishlarining ikkinchi muhim mexanizmiga endokrin sistema ichida o’zaro munosabatining buzilishi, ya'ni endokrin bezlar va ularning gormonlari bog’lanishlarining buzilishi kiradi. endokrin sistemasining normal faoliyati asosida bezlar o’rtasida musbat va manfiy bog’lanishlar yotadi. musbat bog’lanish misoliga qaysidir trop (oziqlantiruvchi) gormoni periferik endokrin beziga nisbatan rag’batlantiruvchi ta'siri, masalan adeno-gipofizning ttg gormoni qalqonsimon bezga ta'sirini (bevosita musbat bog’lanish) ko’rsatish mumkin. manfiy bog’lanish misoliga qalqonsimon bez gormonining, jumladan troksinni adenogipofizga susaytiruvchi ta'siri va ttg ishlab chiqarilishi kamayishini ko’rsatish mumkin (manfiy teskari bog’lanishi). bu bog’lanishlar muhim moslashuv ahamiyatiga ega bo’ladi. masalan, organizmga stress omillar ta'sir etilishida adenogipofiz tomonidan aktg ishlab chiqarilish kuchayadi. endokrin sistemasi faoliyati buzilishilarining uchinchi mexanizmi ichki sekresiya bezlari bilan organlar («nishon organlar») o’rtasidagi bog’lanishining buzilishi …

3 / 16

chi follikulani rag’batlantiruvchi gormon (fsg) lyutinlovchi (sui ajralishini rag’batlantiruvchi), (lg), (aktg), (adrenokor-tikotrop) tireotrop gormon-ttg va bir qator boshqa gormonlar ishlab chiqariladi. neyrogipofizdan qonga ikki gormon-adg yoki vazopressin va oksitosin ajraladi. adg buyrak kanalchalarida suv reabsorbisiyasini kuchaytiradi, uning ortiqcha miqdori esa buyrak kalavachalari qon tomirlarini toraytiradi va ularda arterial bosimni orttiradi. oksitosin ayollar jinsiy sistemasi faoliyatida fiziologik jarayonlarni boshqaradi, homiladorlikdagi bachadonni qisqarish funksiyasini kuchaytiradi. adenogipofiz giperfunksiyasi bilan kechuvchi kasalliklar bu kasalliklar biror gormon ishlanishining yoki bir guruh, hatto barcha trop gormonlar hosil bo’lishining ortib ketishi bilan ta'riflanadi. odatda bunday giperfunksiya ocsmalar o’sishi bilan, ko’pincha adenogipofiz adenomasi bilan bog’liq bo’ladi. agar bu vaqtda jinsiy gormonlar ko’p hosil bo’lsa, muddatidan oldin, ko’pincha 8—10 yoshlarda balog’atga yetish kuzatilib, u odatda jismoniy va ruhiy yetilmaslik bilan birgalikda ketadi. isenko-kushing kasalligida ko’plab miqdorda aktg ishlab chiqarilib, u buyrak usti bezlari po’stloq qismi gipefunksiyasiga olib keladi. ttg ni ortiq darajada ishlab chiqarilishi qalqonsimon bezning gipofizar xilidagi giperfunksiyasiga …

4 / 16

a qandli diabet belgilari rivojlanadi. yuqumli kasalliklarga nisbatan bardoshlilik kamayadi. qalqonsimon bez kasalliklari qalqonsimon bez funksiyasini uning follikulasi belgilaydi. follikula hujayrasi ikki xil tireoid gormon-tiroksin va triyodtironin hosil qiladi. qalqonsimon bez gormonlari follikula bo’shlig’iga chiqib u erda oqsil bilan birikkan holda tireoglobulin shaklda saqlanadi. adenogipo-fizning ttg gormoni qalqonsimon bez gormonini follikula kolloiddidan qonga ajratadi. yodsiz tireoid gormoni sintez bo’lmaydi va qalqonsi-mon bez qonda yodni so’rib oladi. qalqonsimon bezda yana bir gormon, paratgarmon antagonisti bo’lgan kalsitonin ishlab chiqarib, u qondagi kalsiy miqdorini kamaytiradi. qalqonsimon bez gormoni amalda organizmdagi hamma jarayonlarda qatnashadi. u jismoniy, ruhiy va jinsiy rivojlanishni belgilaydi, to’qimalar o’sishini takomillashishini suyaklanishni rag’batlantiradi. tireoid gormonining barcha xususiyatlari ichida uning to’qima-larda oksidlanishni, issiqlik ajratishni ko’paytirishni, oqsil, yog’, uglevod parchalanishini kuchaytirishni rag’batlanti-ruvchi ta'sirini ko’rsatib o’tish kerak. bu kasalliklar qalqonsimon bezning faoliyati buzilishida yoki gipofiz, gipotalamus funksiyalarining buzilishlarida paydo bo’ladi. qalqonsimon bez giperfunksiyasi bazedov kasalligida, tireoid to’qimaning gormon hosil qiluvchi o’smasi-adenomasida kuzatiladi. bunday holat …

5 / 16

n bezda ko’payib gormon ishlanishiga va uni qonga chiqarilishiga olib keladi. bemorlarda xarakterli uchlik (uchta belgi) — bo’qoq, ko’zning chaqchayib qolishi (ekzoftalm) va taxikardiya paydo bo’ladi. bo’qoq odatda diffuz, ba'zan tugunli bo’ladi, u gistologik follikula epiteliyalarining surg’ichsimon o’sishi va stromasida limfoplazmositar elementlarning yoyilishi bilan ta'riflanadi. follikulalarda oz miqdorda kolloid bo’ladi. bazedov kasalligi gipertireoz yoki hatto tireotoksikoz bilan birgalikda kechadi. bemorlar ozib ketadilar. ular osonlikcha qo’zg’aluvchan, bezovta bo’lib qoladilar, kayfiyati tez o’zgaruvchanligi, tez charchashlik, qo'l panjalarining titroqligi, reflekslarining kuchayishi xarakterli bo’ladi. asab sistemasi va mushaklar faoliyatining buzilishi ularda atf yetishmasligi, mushaklarda glikogen zaxirasi-ning kamayishi va moddalar almashinuvining boshqa buzilishlari bilan bog’liqdir. taxikardiya simpatik-adrenal sistema bilan bog’liq. bemorlarda nafas tiqilishi, sistolik arterial bosim ortishi, poliuriya (siydikni ko’p ajralishi) kuzatiladi. ko’rsatib o’tilgan o’zgarishlarning ko’pchiligi tireotoksikoz vaqtida moddalar almashinuvining o’zgarishi, oksidlanish jarayonining kuchayishi, asosiy modda almashinuvi va haroratning ortishi bilan bog’liq bo’lib, u oranizmni gipoksiyasiga bo’lgan sezgirligini keskin orttiradi. glikogen, oqsil va yog’lar parchalanishi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrin sistimasi"

slayd 1 endokrin sistimasi toshkent kimyo xalqaro universiteti samarqand filiali o‘qituvchi :ro‘ziyeva sohiba bajardi : yazdonova iroda reja: endokrin sistimasi endokrin sistemasi kasallik sabablari, turlari va mehanizmi. gipofiz kasalligi – belgilari. qalqonsimon bez kasalligi endokrin sistemasi kasallik sabablari, turlari va mehanizmi. endokrin sistema faoliyati buzilishining asosiy sabablari. endokrin sistemasi funksiyasi buzilishini chaqiruvchi etiologik omillar xilma-xildir. ko’pincha endokrin sistemasi asab faoliyatining birlamchi buzilishi natijasida paydo bo’ladi. ruhiy-asab shikastlanishlari natijasida oliy asab sistemasining buzilishi, qalqonsimon bez kasalligiga, bazedov kasalligiga yoki me'da osti bezi shikastlanishiga va qandli diabetga olib kelishi mumkin. endrokrin bez faoli...

This file contains 16 pages in PPTX format (751.1 KB). To download "endokrin sistimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrin sistimasi PPTX 16 pages Free download Telegram