ko’pomillie konometrik tahlil

PPTX 31 pages 1.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

ko’p omilli ekonometrik tahlil 4-mavzu. ko’p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. 3. umumlashtirilgan va bevosita “eng kichik kvadratlar usuli”. 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientlarini hisoblash. 1 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti ko’plik korrelyatsiyasi tasodifiy ko’rsatkichlar guruhi o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadi. ko’plik (ko’p omilli) korrelyatsiya usuli murakkab jarayonlarni tahlil qilishning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. bu usul murakkab jarayonlarda ro’y berayotgan alohida hodisalarni modellashtirish va bashorat qilish imkonini beradi. korrelyatsiya tahlili usullarini qo’llayotgan izlanuvchilar oldida turadigan asosiy muammolar bo’lib quyidagilar hisoblanadi: - funktsiya ko’rinishini (turini) aniqlash; - omillar ajratish; - jarayonlarni to’g’ri baholash uchun zarur bo’lgan kuzatishlar sonini aniqlash. 2 3 ko’p omilli regressiyaning asosiy maqsadi omillarning har birini modellashtiriluvchi ko’rsatkichga alohida hamda ularning umumiy birgalikdagi ta’sirlarini o’rganib ko’p o’lchovli modellarni qurishdan iborat. 4 ko’p omilli regressiyaga kiritiluvchiga omillar quydagi talablarga javob berishi …

2 / 31

ga ega bo’lmay qoladi. 5 y  f x,z,v funktsiya ko’rinishidagi bog’lanishni o’rganishda juft korrelyatsiya koeffitsenti matritsasi: 6 misol. faraz qilaylik oilalar to’plamida oziq-ovqat mahsulotlariga harajatlarning bog’liqligi quydagi tenglama bilan tavsiflansin: bu yerda: y - oilalarning oziq-ovqat mahsulotlari uchun bir oylik harajatlari, ming so’m; - oilaning bitta a’zosiga to’g’ri keladigan oylik daromadi; - oila a’zolarining soni, kishi. ushbu tenglamaning tahlili quydagicha natija qilishga imkon beradi: oilaning bitta a’zosiga daromad 1 ming so’mga oshsa, oila a’zolarining soni o’zgarmagan holda oziq-ovqatga harajat o’rtacha 350 so’mga ortadi. boshqacha aytganda, oilaning qo’shimcha daromadidan 35 foizi oziq-ovqatga sarflanadi. daromad o’zgarmaganda oila a’zolarning sonini ko’payishi oziq-ovqatga harajatni qo’shimcha 730 so’mga o’sishiga olib keladi. 7 faraz qilaylik, go’shtga bo’lgan talabni o’rganishda quydagi tenglama olingan bo’lsin: bu erda: y - talab qilinadigan go’sht miqdori; -narx; - daromad. mos ravishda, regressiya tenglamasi daromad o’zgarmaganda narxning 1 foizga o’sishi, talabning 2,63 foizga kamayishiga sabab bo’ladi. daromadni 1 foizga ko’payishi esa …

3 / 31

chun regressiya tenglamasiga kiritiladigan mohiyatli omillarni tanlash katta ahamiyatga egadir. ko'p omilli regressiya tenglamasida o'zaro kuchli chiziqli korrelyatsion bog'langan omillar bir vaqtda ishtirok etmasligi kerak. chunki ular regressiya tenglamasida bir-birini ma'lum darajada takrorlab, natijada regressiya va korrelyatsiya ko'rsatkichlarining buzilishiga sababchi bo'ladi. shu sababli, tanlangan omillar ichida o'zaro kuchli chiziqli korrelyatsion bog'lanishda bo'lgan omillardan ba'zilarini regressiya tenglamasiga kiritmaydi. buning uchun chiziqli juft korrelyatsiya koeffitsientlarining matritsasi tuziladi. 15 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. regression taxlil asosida tanlangan omillar asosida bog’lanish turi aniqlanadi. natijaviy ko’rsatkich y va unga ta’sir etuvchi omillar guruxi , , , … bog’lanish turini umumiy ko’rinishini quyidagi funktsiya yordamida ifodalash mumkin: analitik ifodalarining ko’rinishiga qarab bog’lanishlar to’g’ri chiziqli (yoki umuman chiziqli) va egri chiziqli (yoki chiziqsiz) bo’ladi. agar bog’lanishning tenglamasida omil belgilar (, , , … ) faqat birinchi daraja bilan ishtirok etib, ularning yuqori darajalari va aralash ko’paytmalari qatnashmasa, ya’ni ko’rinishda bo’lsa, chiziqli bog’lanish yoki …

4 / 31

iy miqdorlarning tekislangan miqdorlardan farqining kvadratlari yig’indisi eng kam bo’lishi zarur: eng kichik kvadratlar usuliga ko'ra, natijaviy belgining haqiqiy qiymatlarining hisoblangan qiymatidan farqi kvadratlari yig'indisini minimallashtiradigan koeffitsientlarining qiymatlarini topish talab qilinadi. 18 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” ushbu qiymat eng kam bo’lishi ushun birinchi darajali hosilalari nolga teng bo’lishi kerak: 19 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” 20 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” tizimning aniqlovchilari esa matritsasining tegishli ustunini tizimning chap tomonidagi ma'lumotlar bilan almashtirish orqali olinadi. 21 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” 22 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” quyidagi polinom ko’p omilli regressiya tenglamaga ega bo’laylik: qiymat eng kam bo’lishi ushun birinchi darajali hosilalar nolga teng bo’lishi kerak. 23 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” 24 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” 25 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli” …

5 / 31

rajasini tekshirish uchun, styudent mezoni yordamida quyidagi formula orqali hisoblanadi: bu yerda har bir parametrga mos kelgan qiymatlari hisoblanadi va qabul ko’riladi. mezonning nazorat qiymati () styudent taqsimotining jadvalidan aniqlanadi. 29 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientlarini hisoblash. agar biror parametr ushun bo’lsa, u holda bu parameter qabul qilingan daraja bilan mohiyatli hisoblanadi. ijtimoiy-iqtisodiy tekshirishlarda mohiyatlilik darajasi ushun 0,05 olinadi ya’ni ko’rsatkishlarning mohiyatli bo’lish ehtimoli: ga teng. 30 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientlarini hisoblash. regressiya tenglamasini tahlil qilishda elastiklik koeffitsientlaridan foydalaniladi. bu koeffitsient (e) omil belgining o’rtasha nesha foiz o’zgarishini ifodalaydi: agar natijaviy va omil belgilarining ko’shimcha o’sish sur’atlari bir xilda bo’lsa, u holda elastiklik koeffitsienti birga teng bo’ladi (). agar omil belgining qo’shimsha o’sish sur’ati natijaviy belgining ko’shimcha o’sish sur’atidan yuqori bo’lsa, u holda bu koeffitsient birdan kichik buladi () va aksincha (). faqat bog’lanishning ko’rsatkishli ifodasi uchun elastiklik koeffitsienti o’zgarmas miqdor …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko’pomillie konometrik tahlil"

ko’p omilli ekonometrik tahlil 4-mavzu. ko’p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. 3. umumlashtirilgan va bevosita “eng kichik kvadratlar usuli”. 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientlarini hisoblash. 1 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti ko’plik korrelyatsiyasi tasodifiy ko’rsatkichlar guruhi o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadi. ko’plik (ko’p omilli) korrelyatsiya usuli murakkab jarayonlarni tahlil qilishning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. bu usul murakkab jarayonlarda ro’y berayotgan alohida hodisalarni modellashtirish va bashorat qilish imkonini beradi. korrelyatsiya tahlili usullarini qo’llayotgan izla...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "ko’pomillie konometrik tahlil", click the Telegram button on the left.

Tags: ko’pomillie konometrik tahlil PPTX 31 pages Free download Telegram