falsafa tarixi

PPT 43 pages 6.4 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

4-mavzu: o'rta asr va yangi davr g'arb falsafasi . hozirgi zamon jahon falsafasi antik davr falsafasi. evropada o'rta asr va uyg'onish davri falsafasi. 17 – 18 asrlarda evropa ingliz va frantsuz falsafasi. 19 asrlarda nemis mumtoz falsafasi. hozirgi zamon jahon falsafasi va uning ahamiyati. qadimgi yunon falsafasi er. avv. 6 asrda gretsiyada naturfalsafa kosmologiya kosmogoniya rivojlandi. fales (er.avv. 624-567yy.) hamma narsa suvdan kelib chiqqan va suvga aylanadi deb hisoblagan. anaksimandr (er.avv. 610-546yy.) dunyo noaniq materiya-apeyrondan tashkil topgan deydi. anaksimenning (er.avv. 588-525 yy.) hamma narsa havodan hosil bo'lgan va havoga aylanadi. efeslik geraklit (er.avv. 530-470y) olamdagi barcha narsa va hodisalarning asosi olovdan iborat. narsa va xodisalar doimiy o'zgarishda, o'zaro aloqadorlikda, bog'liqlikda, bir-biriga o'tib turadi. bu o'zgarib rivojlanib turishning manbai qarama-qarshiliklarning birligi va ularning o'zaro kurashidadir. dunyoning asosini sonlar tashkil kiladi, sonlar koinotdagi tartibning ifodasidir. dunyoni bilish – uni boshqaruvchi sonlarni bilishdir. dunyo moddiy bo'lib, rux, ong materiyaning maxsulidir. dunyoning asosi atomlar …

2 / 43

r dunyosi» birlamchi bo'lib, moddiy dunyo esa ikkilamchi g'oya dunyosining mahsuli, soyasidir. «g'oyalar dunyosi» fazo va vaqtga bog'liq bulmay, abadiy harakatsiz va o'zgarmasdir: u «haqiqiy dunyodir». aristotel – arastu (er.avv.584-322yy.) sermahsul faylasuf «metafizika» yoki «birinchi falsafa», «fizika», «jon to'g'risida», «analitika», «kategoriyalar», «etika», «siyosat» kabi asarlar muallifi moddiy dunyoning ob'ektiv mavjud. narsalar materiya va shakldan paydo bo'lib, doimiy harakat va o'zgarishdadir. arastu bilish nazariyasida moddiy dunyo bilishning, sezgilarning, tajribaning asosidir. sezgilar bizga ayrim aniq narsalar haqida ma'lumot bersa, aqlimiz esa umumlashtirilgan ma'lumotlar berishga qodir degan edi. i-asrdan xv asrgacha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi. xristianlik davlat dini va mafkurasiga aylandi. falsafiy fikrlar yakkaxudochilik g'oyalari asosida rivojlana boshladi. patristika - ruhoniylar tomonidan xristianlikning asosiy aqidalarini shakllantirilishi davri(1-4 asrlar) xristian ta'limotini himoya qilish davri(5-10 asrlar) falsafiy ta'limotlarni din manfaatlariga muvofiqlashtirish davri(11-15 asrlar) oqimlari orasidagi kurashning manbai umumiy tushunchalarning tabiatidadir. vakillari: ioann rostselin (1265-1308) ioann duns skott (1265-1308) uilyam okkam (1300-1350) alohida predmetlargina real …

3 / 43

iloxiyatdan xoli qilish boshlandi. er va osmon jismlari mexanikasi, takomillashtirildi. n. kopernik j. bruno i. kepler g. galiley polyak astronomii olamning geliotsentrik matematik dunyoqarashi umumiy rivojining tabiiy ilmiy zaminiga asos yaratdi. nemis astronomi geleotsentrizm nazariyasidan tarafdori sayyoralar holatini kuzatish asosida sayyoralar harakatining 3 qonunini kashf qildi. quyosh sistemasi tuzilishi manzarasini aniqlashtirishga va butun olamning tortilish qonunini ochishga imkon beradi. italiyan olimi sxolastik falsafaga va rim katolik cherkoviga qarshi kurash tuprok, xavo, suv, olov va efirdan iborat er bilan osmon olamning fizikaviy yakkajinsdir moddiy olam birlamchi bo'lib, ong esa ikkilamchidir: moddiy olam mangu, u xech kanday xudo tomonidan yaratilgan emas: bordan yo'q, yo'qdan bor bo'lmaydi: u cheksizdir: cheksiz narsa va xodisalar bir-biri bilan o'zaro aloqada, birlikdadir. quyosh sistemasidan tashkari yana sanoqsiz dunyolar mavjud. tabiat fanlari ichida mexanika va matematika fanlari katta yutuqlarga ega bo'lib, kime va biologiya esa bu davrda xali u qadar rivojlanmagan edi. frensis bekon (1561-1626) jon lokk (1632-1704) …

4 / 43

arning fazoda oddiy o'rin almashuvidan iboratdir. hamma mavjud narsalar moddiydir. kishi sezgi a'zolariga ta'sir etuvchi xamma narsalar materiyadir. materiya mayda molekula va atom zarrachalaridan tashkil topgan. materiyaning asosiy xususiyalari - hajm, og'irlik, o'tkazmaslik, figura va mexanik harakatdan iborat. harakat materiyaning ajralmas xususiyati, harakatsiz materiya bo'lishi mumkin emas. harakat narsalarning fazoda oddiy o'rin almashuvidir tabiat predmetlarini bilish - ularni sezishdan iborat, sezgining manbai esa ob'ektiv reallikdir. materiyagina sezgi a'zolarimizga tasir eta oladi. aqlni rolini inkor etmadilar. sezgilarimiz - tafakkurning asosi va mazmunidir. tafakkur esa miyaning bir qancha sezgilarini yig'ish, qushish, solishtirish qobiliyatidan iboratdir. bilish oddiydan murakkabga qarab boruvchi dialektik jarayon emas, balki sezgi, fikr va mulohazalar yig'indisidan iboratdir. i. kant (1724-1804) i. fixte(1762-1814) gegel(1770-1831) feyerbax(1804-1872) shelling(1775-1854) nemis klassik falsafasining asoschisi falsafasining rivoji asosan 2 davrga bo'linadi: 1-davr tanqidiy falsafagacha bo'lgan davr (tabiatshunoslikning falsafiy masalalari bilan shug'ullandi). “butun umumiy tabiiy tarix va osmon nazariyasi” asarida quyosh sistemasi koinotdagi boshlang'ich katta tumanlikning aylanma …

5 / 43

hevskiy (1820-1880) n.a.dobrolyubov (1836-1861) n.p.ogarev (1813-1877) etiboringiz uchun raxmat

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa tarixi"

4-mavzu: o'rta asr va yangi davr g'arb falsafasi . hozirgi zamon jahon falsafasi antik davr falsafasi. evropada o'rta asr va uyg'onish davri falsafasi. 17 – 18 asrlarda evropa ingliz va frantsuz falsafasi. 19 asrlarda nemis mumtoz falsafasi. hozirgi zamon jahon falsafasi va uning ahamiyati. qadimgi yunon falsafasi er. avv. 6 asrda gretsiyada naturfalsafa kosmologiya kosmogoniya rivojlandi. fales (er.avv. 624-567yy.) hamma narsa suvdan kelib chiqqan va suvga aylanadi deb hisoblagan. anaksimandr (er.avv. 610-546yy.) dunyo noaniq materiya-apeyrondan tashkil topgan deydi. anaksimenning (er.avv. 588-525 yy.) hamma narsa havodan hosil bo'lgan va havoga aylanadi. efeslik geraklit (er.avv. 530-470y) olamdagi barcha narsa va hodisalarning asosi olovdan iborat. narsa va xodisalar doimiy o'zgarishda,...

This file contains 43 pages in PPT format (6.4 MB). To download "falsafa tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa tarixi PPT 43 pages Free download Telegram