radiatsiya nurlardan zararlanish

PPT 30 pages 922.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 922.0 KB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

radiatsiya nurlaridan zararlanish. radiatsiya nurlardan zararlanish phd maxmudova l.i. turli xil ionlovchi nurlarning ta'siri natijasida inson tanasida nurlanish kasalligi kelib chikadi. ionlovchi nurlar tarkibi buyicha 1-elektromagnit 2-korpuskulyar nurlardan iborat. elektromagnit nurlarga gamma nurlar va rentgen nurlari kiradi. korpuskulyar nurlanishga alfa, beta zarrachalar, shuningdek proton va neytronlar oqimi kiradi. alfa zarrachalar musbat zaryadlangan geliy yadrolaridan iborat bulib tarkibida ikki proton va ikki neytron buladi. beta zarrachalariga esa manfiy zaryadlangan elektronlar va musbat zaryadga esa pozitronlar deb qarash kerak. rentgen va gamma nurlarining tirik to'qimalardan o'tish xususiyati o'nlab sm-lar, beta-zarrachalarniki 2,5 mm va alfa zarrachalarniki asa mingni yuzdan bir ulushi bilan o'lchanadi. ionlovchi nurlanishning biologik ta'siri ionlovchi nurlar tukimalarga bevosita va bilvosita ta'sir etadi. bu nurlarning to'qimalarga bevosita, to'g'ridan-to'g'ri ta'sir etishi natijasida ularning biomolekulalari ionlanib qo'zg'aladi. nurlarning bilvosita ta'siri esa to'qima tarkibidagi suvning radioliz jarayoni bilan bog'liq bo'lib, natijada hosil bo'ladigan parchalanish maxsulotlari o'ta aktiv xususiyat kasb etadi va hujayra tarkibiga kiruvchi …

2 / 30

ishi bilan boglik uzgarishlar ro'y berib, o'tkir nurlanish kasalligining bu ko'rinishi suyak iligi nomini olgan. 10 - 20 grey gacha nurlanish olgan hollarda / qon ishlab chiqaruvchi a'zolardan tashqari / ichak epiteliysi zarar ko'radi. 20 grey dan ko'proq nurlanish olish oqibatida o'tkir nurlanish kasalligi toksik va tserebral kurinishlarda kechib bunda bir-kecha kunduz, hatto bir necha soatlar ichida bemorni yo'qotib quyish mumkin. o'tkir nurlanish kasalligi hozirgi paytda nurlanish kasalligi o'z kechishiga kura: - engil (i gr dan 2 gr); - o'rta (2gr dan 4gr); - og'ir (4gr dan 6gr); - juda og'ir (6 gr dan 10gr). klinik davrlari: 1/ boshlanish yoki organizmning nurlanishiga dastlabki javob davri; 2/ yashirin yoki kasallik belgilari go'yo yo'qolib borayotgandek davr; z/ qo'zgalish yoki kasallikning barcha belgilari yuzaga chikadigan davr; 4/ tuzalish davri. o'tkir nurlanish kasalligi belgilari engil va o'rtacha miqdorda nur olganda qon tarkibida neytrofillar hisobiga leykotsitlarning biroz ko'payishi kuzatiladi. nurlanish kuchli bo'lgan bo'lsa, leykotsitlar soni …

3 / 30

nishning dastlabki soatlarida oshgan leykotsitlar soni granulotsitlar sarf bo'lishi bilan kamayib ketaveradi. suyak ko'migi tekshirib ko'rilganda qon hujayralarining etilishi susayib, keyinchalik suyak iligida hujayralar qolmasligi-pantsitopeniya kuzatiladi. og'ir holatda mielokariotsitlar soni 3-3.5 109/l gacha kamayadi. suyak iligida gipoplastik anemiyaga xos retikulyar va plazmatik hujayralar, tiniq bo'lmagan donador neytrofillar va limfotsitlar paydo buladi. yurak-tomirlar majmuasi. nurlangan bemorlarning tomir urishi tezlashib, yurak hajmi kattalashadi, yurak zarblari bug'ik bo'lib, yurak ustida sistolik shovqin eshitiladi. qon bosimi pasayadi. ovkat xazm kilish a'zolari. o'tkir nurlanish kasalligi paytida ingichka ichak epiteliysi zararlanib ichak devori o'tkazuvchanligi oshadi. natijada hazm qilish va oziq moddalarni so'rilishi buzilib, organizm zaxarlanadi. bemorni ishtaxasi pasayib, ko'ngli ayniydi, qorni shishib, o'usadi, ichi ketadi. bemor nerv tizimi tekshirib ko'rilganda unda lokaydlik, karaxtlik, pay reflekslarning susayishi kuzatiladi. og'ir hollarda miya pustlog'ining ta'sirlanishi, asablarning organik zararlanish belgilarini ko'rish mumkin. nerv tizimi holati. sog'ayish davrida bemorning tana harorati pasayib, ishtahasi ochiladi, umumiy ahvoli yaxshilanib, teri ostiga qon quyilishlar …

4 / 30

n. radioaktiv moddalar organizmga nafas bilan, og'izdan, yara va kuygan joylardan kiradi. organizmga tushgan ba'zi bir izotoplar/ strontsiy, ittriy, tsirkoniy/ suyaklarda tuplansa, boshkalari/ geliy, lantan / jigarda, / yana birlari /tseziy, ruteniy, natriy/ u yoki bu miqdorda butun tana bo'ylab tarqaladi. uran buyrakda ushlanib qolsa, yod tulaligicha qalqonsimon bezga singadi. aralash nurlanish kasalliklari aralash nurlanishga - nurdan tashkari kuyish, portlash to'lqini, undan yarador bulish kiradi. biri 2chisi keltirib chikargan holatni murakkablashtiradigan hol bemor axvolini ogirlashtiradi, bunda yara va kuygan joylar nekrozi kattalashadi, ularni bitishi kiyin kechadi, yukumli asoratlar tanada keng yoyilishi okibatida organizmning kurashuvchanlik qobiliyati pasayadi. aralash nurlanish xolatlari kuyidagi davrlarga bulinadi. birinchi davrda nurlanishga xos bo'lmagan belgilar (og'riq, jarohat yoki kuyishdan shok holati, qon ketishi) kuzatiladi. kasalning axvoli faqat nurlanish kuzatilgan paytda og'ir bo'ladi. ikkinchi davrda ham bemorlar ahvoli og'irligicha qoladi. asoratlar tez ko'zga tashlanadi. o'tkir nurlanish kasalligining yashirin davri tez o'tib leykotsitoz tezgina leykopeniya bilan almashadi, anemiya kuchayib, …

5 / 30

organizmga nurning ta'siriga kura uch davrga bo'linadi. 1. birinchi davr, nurning tanaga uzok vaqt mobaynida bir xil ta'sir etishi bilan ifodalanadi. 2. ikkinchi davr nurning ham tashqaridan ham odam ichiga tushib ta'sir etish hollarini o'z ichiga olib, bunda nur aloxida bir a'zoga mahalliy ta'sir ko'rsatishi mumkin. 3. uchinchi davr umumiy va mahalliy nurlanishlar jamlanmasidan iborat hollarni o'z ichiga oladi. taxminan 1- 1,5 grey nur olgan odamda kasallik belgilari yakkol sezilmasa, 4- 5 grey nur olgan bemorlarga nurlanish kasalligining ogir kechishi kuzatiladi. surunkali nurlanish kasalligi og'ir kechganda qon quyilishi, qon ishlab chikaruvchi a'zolar faoliyatining keskin yomonlashishi, markaziy asab majmuasi va ichki a'zolarda qaytmas jarayonlar kechadi, yukumli kasalliklar xuruj kilishi mumkin. og'ir kamqonlik holati, leykotsitlar sonining kamayib granulotsitlar konda yukolib ketishi, trombotsitlar kamayib ketishi bilan kechadi. surunkali nurlanish kasalligini davolash printsiplari 1. dezintoksikatsion. 2. antigistamin preparatlar. 3. umumiy kuvvatlovchi terapiya. 4. kuyishga karshi. 5. antibakterial preparatlar. 6. urinbosar terapiya.

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radiatsiya nurlardan zararlanish"

radiatsiya nurlaridan zararlanish. radiatsiya nurlardan zararlanish phd maxmudova l.i. turli xil ionlovchi nurlarning ta'siri natijasida inson tanasida nurlanish kasalligi kelib chikadi. ionlovchi nurlar tarkibi buyicha 1-elektromagnit 2-korpuskulyar nurlardan iborat. elektromagnit nurlarga gamma nurlar va rentgen nurlari kiradi. korpuskulyar nurlanishga alfa, beta zarrachalar, shuningdek proton va neytronlar oqimi kiradi. alfa zarrachalar musbat zaryadlangan geliy yadrolaridan iborat bulib tarkibida ikki proton va ikki neytron buladi. beta zarrachalariga esa manfiy zaryadlangan elektronlar va musbat zaryadga esa pozitronlar deb qarash kerak. rentgen va gamma nurlarining tirik to'qimalardan o'tish xususiyati o'nlab sm-lar, beta-zarrachalarniki 2,5 mm va alfa zarrachalarniki asa mingni yuzd...

This file contains 30 pages in PPT format (922.0 KB). To download "radiatsiya nurlardan zararlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: radiatsiya nurlardan zararlanish PPT 30 pages Free download Telegram