объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти

DOC 114.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1352212429_30307.doc объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти www.arxiv.uz объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти биз ушбу мавзуни муҳокама қилишдан аввал delphi дастурлаш тилида ишлаш мумкин бўлган маълумотларнинг типларини эслайлик. бутун тип. delphi тили еттита типдаги бутун сонли маълумотларни қабул қила олади: shortint, smailint, longint, int64, byte, word ҳамда longword. бутун типдаги сонлар 1-жадвал типи диапазони ўлчами shortint -128 ... 127 8 бит smallint -32 768 ... 32 767 16 бит longint -2 147 483 648... 2 147 483 647 32 бит int64 -263 ... 263 - 1 64 бит byte 0...255 8 бит, ишорасиз word 0...65 535 16 бит, ишорасиз longword 0 ... 4 294 967 295 32 бит, ишорасиз delphi тили энг универсал бутун типли маълумот ҳисобланадаиган ва longint типига эквивалент бўлган integer типидаги маълумотларни ҳам қабул қилади. ҳақиқий тип. delphi тилида олтита ҳақиқий типдаги маълумотлар мавжуд: real48, single, …
2
да кўрсатилган типдаги маълумотни киритишади деб ўйлашади. (1 ва 2-жадвалларга эътибор беринг) ҳўш, бунинг акси бўлса-чи? деган савол одатда уларнинг ҳаёлларига ҳам келмайди. шунинг учун, одатда улар ёзган дастлабки дастурларнинг таркибида бундай англашилмовчиликлар ва кутилмаган ҳолатлар умуман ҳисобга олинмайди. ваҳолангки, ёш дастурчилар бундай вазиятларнинг юзага келиб қолиши мумкинлиги ва унинг олдини олишга илк қадамлариданоқ кўникканлари маъқул. талаб қилинган типдаги маълумотни киритиш масаласи ҳам delphi тилида ҳимояланган блок механизми try-except ёрдамида ҳал қилиниши мумкин. шунинг учун, талабаларни, энг содда, чизиқли дастур ёзишни ўрганганларидан кейиноқ, бу механизм билан таништирилганлиги маъқул. аммо, бу механизм ҳам дастурда вужудга келиши мумкин бўлган барча ҳатоликларни олишда етарли восита бўла олмайди. демак, дастурчилар киритилаётган маълумотларни назорат қилишни дастурда ҳисобга олганлари мақсадга мувофиқ бўлади. намуна тариқасида n! ни ҳисоблаш дастурини кўрамиз. матнда натурал сонларни киритилишга эътибор беринг. procedure tform1.button1click(sender: tobject); var n, i, fak : integer; begin try n :( strtoint(edit1.text); except on econverterror do showmessage(' butun son …
3
четга чиқса, бу ҳақда floating point overflow кўринишидаги ахборот чиқарилади. қуйи диапазондан четга чиқадиган маълумотлар ўрнига эса нол қўйилади. бу ҳолда ҳам, зарур бўлса, дастурни ҳақиқий ўрнига ҳақиқий бўлмаган маълумотларни киритишдан ҳимоялаш учун econverterror классидан фойдаланиш мумкин. экспоненциал кўринишдаги сонларни киритишда эса соннинг мантиссаси учун битта майдон, тартиби учун иккинчи майдон ташкил қилингани маъқул. шундан кейин бу майдонлардаги маълумотларни c :( edit1.text('e-'(edit2.text; a :( strtofloat(c); тарзида экспоненциал кўринишдаги сонга айлантириш мумкин. белгили ва сатрли маълумотлар билан ишлаганда одатда, муаммолар кўп бўлмайди. паскал тилида сатрли катталикларнинг узунлиги 256 тагача бўлиши мумкин эди. delphi тилида эса сатрли катталикларнинг узунлиги етарлича катта бўлиши мумкин. чунки, delphi даги shortstring, longstring ва widestring каби сатрли типлар учун хотирадан статик ва динамик тарзда жой ажратилиши мумкин. бу типлар бир-биридан ўзгарувчилар учун хотирадан жой ажратиш, белгиларнинг кодлаштириш усуллари щамда сатрларнинг узунлиги билан фарқланади. сатрли ўзгарувчиларга статик жой ажратиш фақат дастур ишга туширилмасдан аввал содир бўлади. дастур ишга …
4
i усули қўлланади. бу кодлаш усулларида кирилл алифбесининг харфлари турли кодларга эга. шунинг сабабли, консолли иловалар дастури матнидаги кирилл алифбесида ёзилган изоҳлар ўрнига бошқа матн экран чиқарилади. демак, консолли иловаларда турли матнларни чиқаришга зарурат бўлса, бу матнларни лотин алифбесида чиқариш тавсия қилинади. агар консолли иловаларда рус алибесидаги ахборотларни экранга чиқариш зарур бўлса, дастур матнида ansi-сатрни ascii-сатрига ўтказувчи қайта кодлаш амалини қўшимча ташкил қилишга тўғри келади. ansi кодлаш усулида кириллча ҳарфлар 192 дан 255 гача кодланиши ҳамда ascii да - 128 дан 175 гача (а..яа..п) ва 224 дан 239 гача (р..я) кодланишини ҳисобга олсак, дастур матнига қуйидаги буйруқларни қўшиб қўйиш тавсия қилинади. for i :( 1 to length(matn) do case matn[i] of 'а'..'п' : matn[i] :( chr(ord(matn[i]) - 64); 'р'..'я' : matn[i] :( chr (ord(matn[i] ) -16); end; биз юқорида фақат энг кўп қўлланадиган бутун, ҳақиқий ва сатрли типларга оид типик маълумотларни келтирдик ҳалос. қолган типлар билан delphi тилида назарий ёки …
5
йллар ўзида элементларининг сони олдиндан номаълум ёки чексиз бўлган массивларни сақлайди. бундай файллар билан ишлашни билиш дастурчилар учун алоҳида аҳамият касб этади ва кейинги фаолиятларида жуда кучли воситага бўлиб хизмат қилади. маъруза машғулотларида файл ҳақидаги умумий маълумотлар ҳамда файллар билан ишлашнинг назарий томонларини ўргатилади, амалий машғулотларда эса бу билимларни мустаҳкамлашга интилган ҳолда асосий эътиборни янги файлларни ташкил қилиш, мавжуд файлларнинг давомига янги маълумотларни қўшиш, илгари ташкил қилинган файллар устида турли масалаларни ҳал қилишга қаратилади. мавзу бўйича мустақил машғулотларни индивидуал топшириқлар асосида ташкил қилиш тавсия қилинади. ушбу мавзуни ёритишдан аввал мавзу бўйича бошланғич маълумот сифатида файл нима? файллар билан ишлашнинг афзалликлари нимада? файллар билан ишлашга инсоннинг, айниқса компьютер фойдаланувчиларининг хаётидаги қандай ҳолатларда эхтиёж пайдо бўлиши мумкин? деган саволларга жавоб берилиши ҳеч бир шубҳасиз назарий машғулот самарасини оширади. бу ўринда намуна тариқасида, қуйидаги ҳолатларни эслатиб қўйиш мумкин. 1-ҳолат: айрим ҳолларда битта дастурдан фойдаланиш жараёнида катта ҳажмдаги бошланғич маълумотларни киритишга тўғри келиб қолади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти"

1352212429_30307.doc объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти www.arxiv.uz объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти биз ушбу мавзуни муҳокама қилишдан аввал delphi дастурлаш тилида ишлаш мумкин бўлган маълумотларнинг типларини эслайлик. бутун тип. delphi тили еттита типдаги бутун сонли маълумотларни қабул қила олади: shortint, smailint, longint, int64, byte, word ҳамда longword. бутун типдаги сонлар 1-жадвал типи диапазони ўлчами shortint -128 ... 127 8 бит smallint -32 768 ... 32 767 16 бит longint -2 147 483 648... 2 147 483 647 32 бит int64 -263 ... 263 - 1 64 бит byte 0...255 8 бит, ишорасиз word 0...65 535 16 бит, ишорасиз longword 0 ... 4 294 967 295 32 ...

DOC format, 114.5 KB. To download "объектга йўналтирилган дастурлаш технологияларини ўқитишда турли типдаги маълумотлар билан ишлаш услубиёти", click the Telegram button on the left.