ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmi

DOCX 60 pages 645.7 KB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 645.7 KB

File type DOCX

Pages 60

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

1.mavzu: ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmi, faniga kirish.asosiy tushunchalar. reja 1. asosiy tushuncha va ta’riflar. 2. ma’lumotlarni tasvirlash(ifodalash) bosqichlari. 3. ma’lumotlar tuzilmasini klassifikatsiya qilish. 4. ma’lumotlarni toifalari. kalit so‘zlar: butun toifa, haqiqiy toifa, mantiqiy toifa, belgili toifa, ko‘rsatkichli toifa, sanaladigan toifa, ma’lumotlar tuzilmasi, ma’lumotlar toifalari, abstrakt bosqich, mantiqiy bosqich, fizik bosqich, to‘plam, ketma-ketlik, matritsa, daraxt, graf, so‘z. asosiy tushuncha va ta’riflar ma’lumotlar tuzilmasi bu xotirada tashkil etiladigan elementlar yig’indisi bo’lib, ular ustida dastur yordamida amallar bajariladi. ma’lumotlar tuzilmasi – bu bironta toifaga tegishli bo’lgan va o’zaro ma’lum munosabatga ega bo’lgan elementlar to’plamiga aytiladi. ma’lumot – bironta qiymat yoki qiymatlar to’plami hisoblanadi.misol uchun bu bironta eksperiment natijalari, yoki talabalarning imtixon ballari bo’lishi mumkin. ma’lumotlar tuzilmasi elementi – bu qiymatlar to’plamining bir bo’lagi hisoblanadi. tuzilma elementi – qiymatlar jamlanmasi bo’lib, misol uchun talabalarning ismi, sharifi, yoshi har bir fandan olgan bahosi va x.k. larni keltirish mumkin. elementlar 2 taga bo’linishi mumkin: · element …

2 / 60

’lgan yozuvlar to’plamidir. masalan, barcha talabalar xaqidagi yozuvlarni o’z ichiga olishi mumkin, kalit – bu yozuvdagi maydon bo’lib, aynan shu yozuvni boshqa yozuvlardan ajratib turishga xizmat qiladi, uning qiymati boshqa yozuvlarda takrorlanmas hisoblanadi. ba’zida bittadan ko’p maydonlar qiymatlari elementlararo betakror bo’lishi mumkin va bunga karrali kalit deyiladi. ko’pincha asosiy kalit hisoblanadigan bitta maydon ma’lumoti ishlatiladi va u boshlang’ich kalit deyiladi, qolganlari esa alternativ kalit deyiladi. ba’zida esa yozuvlaning yagona qiymatlatli kalit maydonni yo’qligi sababli kalit sifatida bir nechta maydonlar olinadi va ularga tarkibli kalit deyiladi. eng yomon holatda, ba’zan shunaqa bo’lishi mumkinki, bironta maydon kalit bo’la olmasa, xar bit elementga qo’shimcha, qiymati yagona bo’lgan kalit maydon kiritiladi. axborot.ko’pincha ma’lumot va axborot tushunchalarini bir xil ma’noda ishlatishadi. lekin aslida esa axborot bu ma’lumotga qaraganda kengroq tushunchadir.axborot bu qayta ishlangan ma’lumotdir.ma’lumot esa qiymatlar yig’indisidir, yani bironta yakuniy xulosa bermaydi.qaror qabul qilishda hali foyda bermaydi. ma’lum qoidalar asosida qayta ishlangach, yangi hosil qilingan …

3 / 60

i tomonidan aniqlanadigan toifalar, qachonki mavjud sozlangan toifalar qo’yilgan masalani yechishga yetarli bo’lmasa qo’llaniladi. 3. abstrakt toifalar. ma’lumotlar toifalarining mantiqiy xususiyatlarini aniqlashda foydali instrument hisoblanadi. “abstrakt toifa” atamasi bazaviy matematik tushunchasiga bog’liq. ushbu toifalardagi ma’lumotlar qisman apparat va dasturiy ta’minot yordamida tuzilma sifatida fizik amalga oshirilishi mumkin. biz abstrakt toifalarni matematik tushuncha sifatida aniqlaganimizda, muhit va vaqtiy munosabatlarni e’tiborga olmaymiz. bular amalga oshirish masalalari hisoblanadi. ma’lumotlar tuzilmasi ma’lumotlar turli yo’lar asosida tashkil etilishi mumkin, mantiqiy yoki matematik modelni tashkil etilishi ma’lumotlar tuzilmasi deyiladi. konkret bir ma’lumotlar tuzilmasini tanlash quyidagilarga bog’liq: · real voqe’likda elementlararo munosabatni yaqqol ifodalay olishi kerak; · u shunday soda tuzilishi kerakki, zarur bo’lganda ustida samarali amal bajarish mumkin bo’lsin. ma’lumotlar tuzilmasini o’rganish quyidagilardan iborat: · tuzilmani mantiqiy ifodalash; · tuzilmani fiizik amalga oshirish; · tuzilmani sifatiy taxlili, ya’ni elementlarni saqlash uchun qancha xotira xajmi sarflanishini aniqlash (xotira sarfi) va qayta ishlashga ketadigan vaqtni (vaqt sarfi) xisoblash …

4 / 60

2n+n2=o(2n) deb olish mumkin,chunki 6*2n+n2 =4 larda. o(1) deb hisoblash vaqti o’zgarmas bo’lgan holatni belgilaymiz. o(n2) ni kvadratik, o(n3) ni kubik, o(2n) ni eksponensial deb ataladi. agar algoritmni bajarilish vaqti o(log n) bo‘lsa, o(n) ga qaraganda tezkor algoritm deb hisoblanadi. · omega notatsiya. f(x) = ω(g(n)) deb belgilanadi, faqat va faqat shunday musbat c va m konstanta mavjud bo’lib, f(n) =m holatlarda. masalan, 3n+2=ω(n) deb belgilash mumkin, chunki 3n+2>=3n, n>=1 tengsizlik o’rinli.6*2n+n2=ω (2n) deb olish mumkin,chunki 6*2n+n2>=6*2n ifoda o‘rinli,barcha n>=1 larda. · teta notatsiya. f(x) = θ (g(n)) deb belgilanadi, faqat va faqat shunday musbat c va m konstanta mavjud bo’lib, c*g(n) =m holatlarda. masalan, 3n+2= θ (n) deb belgilash mumkin, chunki 3n+2>=3n, n>=1va 3n+2 =2 da tengsizlik o’rinli. 6*2n+n2=θ (2n) deb olish mumkin, algoritmlar samaradorligini hisoblash algoritmlar samaradorligini hisoblashda kirish ma’lumotini qanday tanlash ko’rilayotgan algoritmni bajarilishiga yaxshigina ta’sir ko’rsatadi.masalan, agar kirish ma’lumotlari allaqachon saralangan bo‘lsa, ba’zi saralash algoritmlari juda …

5 / 60

di va juda sekin bajariladi. eng og’ir holat tahlilda muxim hisoblanadi, chunki bu algoritm bajarilishi uchun ketishi mumkin bo’lgan maksimal vaqtni tasavvur qilishimizga sabab bo‘ladi. misol uchun, qidirilayotgan element tuzilmaning oxirgi elementi bo’lsa, uni toppish uchun barcha solishtirishlar amalga oshiriladi. · o’rtacha holat. bunda algoritmning o’rtacha ishlash imkoniyatini beruvchi kirish ma’lumotlari to’plami olib qaraladi. ma’lumotlar tuzilmalari ustida quyidagi amallarni bajarish mumkin: 1. ko’rikdan o’tkazish (traversing) - tuzilma elementlariga 1 martadan murojaat qilish amali. 2. kiritish – tuzilmaga yangi element kiritish amali. 3. o’chirish – tuzlmadan bironta elementni o’chirish amali. bunda element shunday o’chirilishi kerakki, qolgan elementlar stabil holatda bo’lishi kerak, ya’ni ayrim tuzilmalarda nosozlik sezilishi kerak emas. 4. qidirish – tuzilmadan bironta elementni joylashgan o’rnini aniqlash amali. 5. saralash – elementlarni ma’lum bir tartibda joylashtirish amali. 6. birlashtirish (merging) – ikkita tuzilmani birlashtirish amali. algoritm.bironta masalani echish uchun mo’ljallangan amallarning ma’lum ketma-ketligi hisoblanadi.algoritmlar quyidagi tamoyillarga asoslanishi kerak: 1. kiritish – …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmi"

1.mavzu: ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmi, faniga kirish.asosiy tushunchalar. reja 1. asosiy tushuncha va ta’riflar. 2. ma’lumotlarni tasvirlash(ifodalash) bosqichlari. 3. ma’lumotlar tuzilmasini klassifikatsiya qilish. 4. ma’lumotlarni toifalari. kalit so‘zlar: butun toifa, haqiqiy toifa, mantiqiy toifa, belgili toifa, ko‘rsatkichli toifa, sanaladigan toifa, ma’lumotlar tuzilmasi, ma’lumotlar toifalari, abstrakt bosqich, mantiqiy bosqich, fizik bosqich, to‘plam, ketma-ketlik, matritsa, daraxt, graf, so‘z. asosiy tushuncha va ta’riflar ma’lumotlar tuzilmasi bu xotirada tashkil etiladigan elementlar yig’indisi bo’lib, ular ustida dastur yordamida amallar bajariladi. ma’lumotlar tuzilmasi – bu bironta toifaga tegishli bo’lgan va o’zaro ma’lum munosabatga ega bo’lgan elementlar to’plamiga a...

This file contains 60 pages in DOCX format (645.7 KB). To download "ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar tuzilmasi va algori… DOCX 60 pages Free download Telegram