intelektual tizimlar ma'ruzasi

DOC 53 pages 461.0 KB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 461.0 KB

File type DOC

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

сунъий интеллект uzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti amaliy matematika va informatika fakulteti «axborotlashtirish texnologiyalari» kafedrasi intelekt tizimlar fanidan ma’ruza matnlari tuzuvchi: dos. turakulov i.n. samarqand - 2017 mundarija 1 – ma’ruza. sun’iy intellekt xakida tushuncha. ma’lumotlar va bilimlar, bilimlarni tasvirlash modellari 2 – ma’ruza. ekspert tizimlar. ekspert tizimlarlarning strukturasi va klassifikatsiyasi, ularni ishlab chiqish texnologiyasi 3 – ma’ruza. kompyuter tizimlarida informatsiyani ximoya qilish vositalari 4 – ma’ruza. bilimni ko’rsatish uchun maxsulot qoidalaridan foydalanish 5 – ma’ruza. bilimlarni tasvirlash usullari. 6- ma’ruza. ekspert sistemalarida bilimlarni tasvirlash modellari maxsuliy (produksion) qoidalarining modellari 7- ma’ruza. freymli modellar 8 – ma’ruza. semantik modellar 9- ma’ruza. ekspertdan bilim yaratish ma’ruza 1. intelektual tizimlar haqida umumiy ma’lumot. reja: 1. intelektual tizimlar haqida umumiy ma’lumot 2. intelektual tizimlarning rivojlanish bosqichlari 3. ekspert tizimlari (et). etning xarakteristika va maqsadlari. 4. etning oddiy ma’lumotlarni qayta ishlash dasturlaridan farqlari. intelektual tizimlar haqida umumiy ma’lumot …

2 / 53

xx asrning 80 yillari axborotlarni tasavvur qilishning umumiy metodlarini izlashga va ularni maxsus dasturlarga qo‘llash usullarini qidirish bilan xarakterlanadi. 3. xx asrning 90 yillari bir qancha fan sohalari bo‘yicha maxsus dasturlarni yaratish uchun katta xajmli yuqori sifatli maxsus bilimlarni qo‘llanishi bilan xarakterlanadi. xx asrning 90-yillari boshlarida butunlay yangi konsepsiya qabul qilindi. intelektual dasturni tuzish uchun, izlanish fan sohasining yuqori sifatli maxsus bilimlari bilan ta’minlash kerak. shuning uchun loyihalashtirilayotgan si tizimi yuqori bosqisdagi bilimlari bazasiga ega bo‘lishi kerak. hozirgi vaqtda eng ko‘p tarqalgan konsepsiya bu ekspert tizimlarini (et) loyihalashtirishdir. ta’rif. ma’lum fan sohasidagi sun’iy intelekt tizimi ekspert deb ataladi. et – bu aniq fan sohasidagi mutaxassislarning bilimlari to‘plovchi va kam ixtisoslashgan foydalanuvchilarga konsultatsiya uchun empirik tajribasini tirajlashtirvchi(nusxasi yozish) murakkab dasturlar kompleksi. et uchun bilimlarni qabul qilishda shu fan sohasidagi ekspertlar xizmat qiladi. ularning asosiy xususiyatlari: 1. et masalani yechish uchun yuqori sifatli tajriba va bilimni qabul qiladi; 2. etdagi bilimlar doim …

3 / 53

rlashadi)dan iborat. et qatnashuvchilarining o‘zaro aloqasi. et asosliligini qarab chiqamiz, inson tafakkurini va si tizimini solishtirish. inson tafakkur tizimi si tizimi kamchiliklari 1. barqaror emas 2. qiyin o‘tkazuvchi (ifodalovchi) 3. qiyin hujjatlashtiriluvchi 4. oldindan aytib bo‘lmaydigan 5. qimmatli ustunliklari 1. doimiy 2. oson ifodalanuvchi 3. oson hujjatlashtiriluvchi 4. doim bir xil 5. maqbul ustunliklari 1. ijod qiluvchi 2. moslashuvchan 3. hissiy idrokdan foydalanadi 4. har tomonlama 5. keng qamrovli bilimdan foydalanadi kamchiliklari 1. sun’iy oldindan dasturlashtirilgan 2. aytib turish kerak 3. belgili idrokdan foydalanadi 4. tor yo‘nalishli 5. maxsus bilimdan foydalanadi bu tizimlarni afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilib, inson eskpert asosiy afzalliklari, u ko‘p sohada, masalan, ijodkorlikda, topqirlikda,ma’lumot uzatishda va umuman mazmunan sidan ustunlikka ega. et terminologiyasi. etda ishlatiladigan asosiy atamalarni ko‘rib chiqamiz: algorit – bu optimal yechim olishni ta’minlaydigan formal protsedura. bilimlar bazasi – bu etning soha bilimidan iborat qismi. dispetcher – bu bilimlar bazasidan qachon va qay tartibda …

4 / 53

uning xususiyatlarini bildiradi. slot – bu ob’ekt xususiyati atributi tavsifi. etni tashkillashtirilgan strukturasi. et asosida bb yotadi. bu yerda bilim faktlar va qoidalarning o‘zaro bog‘liq shaklda qabul qilinadi, xoh ular to‘g‘ri bo‘lsin, xoh noto‘g‘ri yoki qaysidir darajada ishonchlilikka ega bo‘lsin. etda ko‘p qoidalar,masalan,empirik yoki tajribali qoidalar yoki soddalashtirish, evristika bo‘ladi. et evristikani ishlatishga majbur, chunki bu yerda yechiladigan masalalar odatda qiyin bo‘ladi va oxirigacha tushunib bo‘lmasligi, matematik yozuvga tushmasligi mumkin. fan sohasi haqida saralab olingan bilimlar bazaviy bilimlar, masalani yechishda qaror qabul qilishda ishlatiladiganlari esa umumiy bilimlar deyiladi. shunday qilib, etdagi bb faktlar va qoidalardan iborat bo‘ladi, qaror qabul qilish mexanizmida esa yangi bilimlar uchun qoidani qanday shaklda qabul qilishni aniqlashtiruvchi interpretator va bu qoidalarni qanday tartibda qabul qilishni o‘rnatuvchi dispetcher bo‘ladi. etning tashkillashtirilgan sxemasini quyidagi shaklda tasvirlash mumkin: bb (fan sohasidagi bilimlar) faktlar qoidalar interpretator dispetcher chiqari mexanizmi (masala yechilishidagi umumiy bilimlar) oddiy axborotni qayta ishlovchi dasturlardan etning farqli …

5 / 53

an yechimlarini imitatsiya qiladi, keyin ulardan eng mos, to‘g‘ri keladiganini tanlaydi. bunda eng oldin keraksiz yechimlarni tashlab yuboriladi. bundanda ko‘proq, u egallangan sub’ektiv bilimlarga bog‘liq bo‘lmagan tarkibiy tuzilishidan foydalanadi, tadqiq qilingan inson tizimini hayotiy muammolar yechimiga ekspertiza o‘tkazilishini qabul qilinadi. muammolarni turli tomondan qarashni tizimli tahlili tufayli, u shundaygina to‘g‘ri keladigan emas, balki eng yaxshi yechimni beradi. et butunlay insoniy ekspertizaga bog‘liq. takrorlash uchun savollar: 1. sun’iy intelektni ta’riflang. 2. ekspert tizimi nima? 3. bilimlar muhandisining vazifalari. 4. et loyihalanishining instrumental muhitiga nimalar kiradi? 5. ekspert tizimlarining oddiy dasturlardan farqlari. ma’ruza 2. ekspert tizimlari tarkibi. bilimlar bazasi. reja: 1. et tuzilishi 2. bilimlar bazasi(bb) 3. mantiqiy chiqarish mashinasi 4. ifodalash ichki tizimi 5. bilimlarni o‘rganish ichki tizimi kalit so‘zlar: bilimlar bazasi, mantiq chiqarish mashinasi, ifodalash ichki tizimi, bilimlar bazasini tahrirlash, bilimlarni o‘rganish moduli etni asosini feygenbaum, s. osuga, r. forsaytlar qo‘yishdi. ekspert tizimi uning qismlari bilan o‘zining uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi: …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intelektual tizimlar ma'ruzasi"

сунъий интеллект uzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti amaliy matematika va informatika fakulteti «axborotlashtirish texnologiyalari» kafedrasi intelekt tizimlar fanidan ma’ruza matnlari tuzuvchi: dos. turakulov i.n. samarqand - 2017 mundarija 1 – ma’ruza. sun’iy intellekt xakida tushuncha. ma’lumotlar va bilimlar, bilimlarni tasvirlash modellari 2 – ma’ruza. ekspert tizimlar. ekspert tizimlarlarning strukturasi va klassifikatsiyasi, ularni ishlab chiqish texnologiyasi 3 – ma’ruza. kompyuter tizimlarida informatsiyani ximoya qilish vositalari 4 – ma’ruza. bilimni ko’rsatish uchun maxsulot qoidalaridan foydalanish 5 – ma’ruza. bilimlarni tasvirlash usullari. 6- ma’ruza. ekspert sistemalarida bilimlarni tasvirlash modellari maxsuliy (prod...

This file contains 53 pages in DOC format (461.0 KB). To download "intelektual tizimlar ma'ruzasi", click the Telegram button on the left.

Tags: intelektual tizimlar ma'ruzasi DOC 53 pages Free download Telegram