o‘simliklar dunyosi

PDF 7 pages 218.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 218.9 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mashg‘ulot turi: amaliy mashg‘ulot mavzu: o‘simliklar dunyosi madaniy o‘simliklar va xona o‘simliklari. mavzu rejasi: 1.o‘simliklarni ko‘paytirish va muhofaza qilish. 2.xona o‘simliklari ularni parvarishlash. floraning inson hayotidagi axamiyati. o‘simliklarning organlari. generativ va vegetativ a`zolar. gulli o‘simliklarning ko‘payishi. ularining turlari, oilalari, xususiyatlari. o‘simliklar hayotiy shakllari. tuban o‘simliklar. yuksak o‘simliklar. o‘simlik turkumlari ularning tabiiy joylashishi madaniy o‘simliklar va ularning inson hayotidagi ahamiyati siz tabiatshunbslik darslarida tabatni o‘rganaboshlagan edingiz. ma’lumki, tabiat ikki qismga: jonsizvajonli tabiatgabo‘lib o‘rganiladi. jonsiz tabiat deganda xavo, suv, - turli minerallar, tog‘jinslari, tuproq kabilar tushuniladi. jonli tabiat deganda esa bakteriya, zamburug‘, lishaynik, o‘simlik, hayvon va odamlar tushuniladi. ular odatda jonli (tirik) organizmlar deb ham ataladi. jonsiz tabiat-bundan 5-7, jonli tabiat esa 2,5—-3,5 milliard yil ilgari paydo bo‘lgan, deb farazqilinadi, demak, jonsiz tabiat jonli tabiat uchun avvalotug‘ilish,keyin esa yashashmuhiti bo‘lib kelgan. shuning uchun ham ular o‘zarobog‘liqdir. jonli organizmlar tashqi muhitdagi suv, kislorod, yorug‘lik, harorat va boshqalardan foydalanadi,ularningta’siridahayot kechiradi. shuningdek, jonli organizmlaro‘ziga keraksiz …

2 / 7

imliklarning 240 mingdan ortiq turi uchraydi. ular yer sharining turli iqlim sharoitlariga yaxshiroq moslashgan va shu sababli keng tarqalgan. ana shu o`simliklarni turli shakllarda uchratish mumkin, masalan, gulli o`simliklardan daraxt, buta, chala buta hamda o`t o`simliklar shular jumlasidandir. daraxt deganda poyasi yog`ochlangan va yaxshi shakllangan, asosiy tanaga ega bo`lgan ko`p yillik o`simlik tushuniladi. (terak, chinor, olma va b.) buta •poyasi yo`g`ochlangan, ammo asosiy tanaga ega bo`lmagan ko`p yillik o`simlikdir. ular bir nechta poya chiqaradi (atirgul, .na’matak, maymunjon va b,). chala buta deb poyasining ostki qismi yog`ochlangan, yuqorigi qismi esa har yili kuzda qurib qoladigan ko`p yillik o`simlikka aytiladi (shuvoq, izen va b.). gulli o`simliklarning kuzgi holati.kuz faslini xalqimiz «oltin kuz» deb ataydi. chunki bu faslda mevalar pishib yetiladi va mazali bo`ladi. daraxt va butalarning barglari qizg`ish, sarg`ish ranglarda tovlanib, tabiat chiroyiga chiroy qo`shadi. kuz - o`simliklarning qishga tayyorlanish yoki xazonrezgilik davridir. bizning sharoitimizda kuz fasli o`ziga xos ko`rinishda o`tadi va …

3 / 7

osh o‘simtani tuproqda biriktiradi. shu vaqtdan boshlab o‘simlik ildizi tuproqdan suv va mineral : moddalarni shimib ola boshlaydi. ba’zi o‘simliklar ildizida oziq moddalar g‘amlanadi. ildiz orqali ba’zi o‘simliklar tuproqdagi tirik organizmlar bilan aloqada bo‘ladi. ildizchaning rivojlanishidan asosiy ildiz shakllana boshlaydi. asosiy ildiz o‘sib undan yosh ildizlar vujudga keladi.yon ildizlar o‘z navbatida yana yangi yon ildizlarni xosil qiladi.yon ildizlar brogan sari ingichkalashib tuproqqa kirib boraveradi.o‘simlikning asosiy ildizi va barcha yon ildizlari birgalikda ildiz tizimini xosil qiladi.ayrim o‘simliklarning poya va barglarida xam ildizlar xosil bo‘lishi mumkin.bunday ildizlar qo‘shimcha ildizlar deyiladi.tol,terak,tut va boshqa o‘simliklarning qo‘shimcha ildizlari qalamcha qilish yo‘li bilan ko‘paytiriladi.makkajo‘xori,supurgi,karam kabi o‘simliklar poyasining pastki qismi tuproq; bilan ko‘milsa, tezda qo‘shimcha ildizlar hosil bo‘ladi va o‘simlikning oziqlanishiga yordam beradi o‘zbekistonning cho‘l zonalarida o‘suvchi o‘simliklarning ildizlari nihoyatda xilma-xildir. masalan, yantoqning o‘q ildizi 15 m chuqurlikka kirib boradi va o‘simlikni bemalol suv bilan ta’minlaydi . erta bahorda gullab, qisqa vaqt hayot kechiruvchi bir yillik (efemer) …

4 / 7

qning haydaladigan qatlamiga tegishli ishlov berib turiladi. yerni kuzda shudgorlash, tuproqni yumshatish, o‘g‘itlash, sug‘orish, almashlab ekish ildiz sistemasiga katta ta’sir ko‘rsatadi. demak, ildiz o‘simlikning hayot kechirishi uchun eng zarur organlardan biri ekan. ochiq joyda ko‘p yillik gullarni vegetativko‘paytirish. manzarali gullar bilan qoplangan gulzorlar kishini o‘ziga maftun etadi, ruhini tetiklashtirib, zavqini oshiradi. havoni toza saqlashda, tashqi muhitni sog‘lomlashtirishda gul- larning ahamiyati yanada kattadir. shuning uchun respublikamizda va chet mamlakatlarda gullarning xilma-xil navlarini ko‘paytirishda ko‘p ishlar olib borilmoqda.o‘zbekistonda va boshqa juda ko‘p mamlakatlarda har yili «gullar bayrami» va eng chiroyli guldastalar tayyorlash ko‘rik tanlovlari o‘tkaziladi. bunday bayramlarda gulchilik xo‘jaliklari, havaskor gulchilar qatnashadilar. gullar savdoga ham chiqariladi. odatda, ochiq joyda gul o‘stirish uchun har xil guruhga kiruvchi gullar tanlab olinadi. bahor va yoz oylarining birinchi yarmida ko‘p yillik va ikki yillik, yozning o‘rtalarida esa bir yillik gullar gullab, gulzorga chiroy beradi. ko‘p yillik gullar bir yillik va ikki yillik gullar singari ortiqcha parvarishni …

5 / 7

atirgul. atirgul gulchilikda qadimdan foydalanilgan o‘sim-liklardan biri. atirgulning 10 mingdan ortiq turi mavjud. oddiy atirgul buta bo‘lib, juda ham o‘z- garuvchandir. uning tuplari uncha zich emas, yoysimon shoxchalarga ega, bo‘yi 150—300 sm. barglari murakkab patsimon, yaltiroq. gullari yakka yoki 3—4 tadan; to‘p bo‘ladi. gultojbarglari oq, och pushtiranglarda. u mayoyidan boshlab gullaydi. atirgullar payvandlash yo‘li bilan ko‘paytiriladi. oddiy atirgul, eng yaxshi payvandtag xisoblanadi. undan qimmatli atirgul navlari yetishtiriladi. gulchilikda na’matak va atirgullarni chatishtirish hamda payvandlash yo‘li bilan atirgulning bir necha yangi navlari yetishtirilgan. o‘zbekistonda ko‘p ekiladigan atirgul navlaridan «oq atirgul», «qizil atirgul»,. «superstal», «prezident», «mersedes» va boshqalarni ko‘rsatish mumkin. shoyigul. bo‘yi 0,5 m dan 1,5 m gacha boradigan ildizpoyali ko‘p yillik o‘t o‘simlik.uning gul va barglari manzarali. barglari ancha yirik, yashil, qizil, sariq- qizg‘ish va to‘q binafsha ranglarda.gullari xam yirik, o‘ziga xos tuzilishli, qizil, pushti, sariq, oq,chipor ranglarda bo‘ladi. shoyigul ildizpoyalarini bo‘laklarga ajratish yo‘li bilan va urug‘idan. ko‘paytiriladi., buning uchun kech …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simliklar dunyosi"

mashg‘ulot turi: amaliy mashg‘ulot mavzu: o‘simliklar dunyosi madaniy o‘simliklar va xona o‘simliklari. mavzu rejasi: 1.o‘simliklarni ko‘paytirish va muhofaza qilish. 2.xona o‘simliklari ularni parvarishlash. floraning inson hayotidagi axamiyati. o‘simliklarning organlari. generativ va vegetativ a`zolar. gulli o‘simliklarning ko‘payishi. ularining turlari, oilalari, xususiyatlari. o‘simliklar hayotiy shakllari. tuban o‘simliklar. yuksak o‘simliklar. o‘simlik turkumlari ularning tabiiy joylashishi madaniy o‘simliklar va ularning inson hayotidagi ahamiyati siz tabiatshunbslik darslarida tabatni o‘rganaboshlagan edingiz. ma’lumki, tabiat ikki qismga: jonsizvajonli tabiatgabo‘lib o‘rganiladi. jonsiz tabiat deganda xavo, suv, - turli minerallar, tog‘jinslari, tuproq kabilar tushuniladi. jonli t...

This file contains 7 pages in PDF format (218.9 KB). To download "o‘simliklar dunyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simliklar dunyosi PDF 7 pages Free download Telegram