mehnat stajining ahamiyati va davri

PDF 57 pages 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 57
iv bob. mehnat staji va uzoq yillik xizmat davri 1-§. mexnat staji tushunchasi, turlari va axamiyati fuqarolarni to'laqonli ijtimoiy ta'minlashda eng muhim ahamiyatga ega bo'lgan shartlardan, omillardan biri - ularning ijtimoiy foydali faoliyat bilan mashgul bo'lganliklari faktining mavjudligi xisoblanadi. bunday ijtimoiy foydali, ya'ni davlat va jamiyat uchun ahamiyatli faoliyatni o'lchash vositasi bo'lib fuqaroning mexnat staji xizmat qiladi. mexnat staji deganda, fukaroning korxona va tashkilot- larda yollanish (mexnat shartnomasi tuzish) yoki a'zolik (jamoa xo'jaligi, kooperativ yoxud boshqa jamoat birlash- masi a'zosi sifatida ish haqi olgan holda) asosida mehnat faoliyati bilan shugullangan davri (bevosita ishlagan davri xam, ta'tilda, kasal bo'lgani, davlat va jamoat ish- lariga jal b etilishi tufayli yoki boshqa uzrli sabablar bilan ishlamagan, ammo ish joyi (lavozimi) saklab turil- gan vaqt tushuniladi. mehnat staji yil, oy va kunlar bilan o'lchanadi. uzbekiston respublikasining «fuqarolarni davlat pensiya ta'minoti to'g'risida»gi qonunining 37-moddasiga ko'ra kuyidagi davrlar ham ish stajiga qo'shib hisoblanadi: - harbiy xizmat …
2 / 57
o'rganish maktablari va kurslarida, aspiranturada, doktoranturada va klinik ordinatur ada kunduzgi o'qish, shu jumladan chet elda o'qish; - onaning (o'gay onaning) bolalarini (o'gay bolalarini) go'daklik yoshida parvarishlagan vaqgi, lekin kupi bilan har bir bola 3 yoshga to'lgunicha, hammasini jamlaganda 6 yildan ko'p bo'lmagan vaqg doirasida; - ofitserlar va boshqa muddatidan tashqari harbiy xizmatchilar xotinlarining ularni ixpga joylashishi imkoni bo'lmagan joylarda (uzoq cho'l, tog'lar va boshqa aholi yashamaydigan erlar) erlari bilan yashagan vaqt, lekin 10 yildan oshmagan davr (bunda harbiy xizmatchi xotinida kamida 5 yil ishlaganlik bilan bog'liq mehnat staji mavjud bo'lishi lozim); - o'zbekiston respublikasi muassasasi va xalqaro tashkilotlari xodimlari xotinlarining eri bilan chet elda yashagan, ishga joylashish imkoni bo'lmagan vaqti, basharti kamida 5 yil mehnat stajiga ega bo'lsa 10 yil doirasida; - cho'ponlarning xotinlari, eri bilan yaylovlarda yur- gan va ishga joylashish imkoniga ega bo'lmagan 10 yilgacha davr, basharti ayol kamida 5 yillik haqiqiy ish stajiga ega bo'lsa. mehnatda …
3 / 57
aydilar. ishlagan davrni mexnat stajiga qo'shib hisoblashning asosiy sharti xodim uchun ijtimoiy sugurta pensiya jamgarmasiga sugurta badallari to'lab borilgan bo'lishi sanaladi. ammo yuridik shaxe sanaluvchi korxonaning aybli ravishda ushbu badallarni o'z xodimlari uchun to'lamagan- ligi yoki to'liq to'lamaganligi xodim ish davrini ish stajiga qo'shib hisoblanishiga va uning ijtimoiy ta'mi­ not olishiga monelik kilmaydi. bu qoida uzbekiston respublikasi mexnat kodeksining 283-moddasi ikkinchi qismi bilan belgilangan. birok yuridik shaxe tashkil etmasdan tadbirkorlik kilayotgan shaxslar, dehqon xo'jaligi a'zolari tomonidan ijtimoiy sugurta pensiya jamgarmasiga badallar muntazam to'lanmaganligi ularga ijtimoiy ta'minot berilishiga to'sqinlik kil ad i. mehnat staji xodim uchun pensiya, nafaka ta'minotida, ijtimoiy yordamning boshka shakllaridan foydalanishda muayyan huquqlar, ijtimoiy ta'minot organlari uchun esa majburiyatlar keltirib chikaradigan yuridik faktlar jumlasiga kiradi. mexdat stajining mavjudligini aniklash, hisoblab chiqarish, qo'llash bilan bogliq bo'lgan munosabatlarni hu- kuqiy tartibga soluvchi qonun hujjatlari qatsriga quyi- dagilar kiritilishi mumkin: 1) o'zbekiston respublikasining fukarolarni davlat pensiya ta'minoti to'grisidagi qonun (qonunning vi …
4 / 57
avsumiy ishlar va sanoatning mavsumiy tarmoq- lari ro'yxati3; 6) o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2001 yil 24 avgustidagi qarori bilan tasdiqlangan «yuri­ dik shaxe bo'lmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugul- lanuvchi jismoniy shaxslar va dehqon xo'jaliklari a'zo- larini davlat tomonidan ijtimoiy sugurtalash to'g'risi- da»gi qarori va boshqa qonunchilik hujjatlari. yuridik ahamiyatga ko'ra mehnat staji quyidagi ikki turga bo'linishi mumkin: a) umumiy mehnat staji; b) maxsus mehnat staji. umumiy mehnat staji, bu - shaxening ijtimoiy davlat sug'urtasi bilan sug'urtalangan va sugurta badallari to'lan- gan har qanday mexnat faoliyati yoki sugurta badallari to'lanmagan bo'lsa-da, qonunda nazarda tutilgan boshqa faoliyatidan iboratdir. umumiy mexnat staji mexnat faoliyati davridan tashqari harbiy xizmat, o'qish va bopsha davrlarni ham o'z ichiga qamrab oladi. maxsus mehnat staji bo'lib esa muayyan turdagi imtiyoz va afzalliklarning berilishiga sabab bo'ladigan, alohida noqulay, og'ir yoki zararli mexnat sharoitlarida amalga oshirilgan mehnat faoliyati yoki harbiy xizmat muddati hisoblanadi. 1 o'zbekiston respublikasi imgiyoali pensiya ta'minoti bo'iicha …
5 / 57
iri sifatida ahamiyatga ega bo'lgan mehnat stajini tasdiklovchi eng asosiy xujjat, bu mexnat daf- tarchasi hisoblanib unda shaxsning butun umr davomidagi mexnat faoliyati, ish davrlari, mexnat qilgan sharoitlari boshka muxim xolatlar batafsil kayd etiladi. mehnat daftarchasining rasmiylashtirilishi va yuriti- lish tartibi konun xujjatlari bilan belgilab qo'yiladi. «fuqarolarning davlat pensiya ta'minoti to'g'risida»gi qonunning 42-moddasida aytilishicha: «mexnat daftarchasi ish stajini tasdiklovchi asosiy hujjat hisoblanadi. mexnat daftarchasi yoki unda tegishli yozuvlar bo'lmagan takdirda ish stajini tasdikdash tartibi o'zbekiston res­ publikasi vazirlar mahkamasi tomonidan belgilanadi». mexnat daftarchasida ish stajiga oid ma'lumotlar ish, o'qish, xizmat joyidan yoki arxiv muassasalar tomonidan berilgan xujjatlar asosida belgilanadi. mabodo ana shunday ma'lumotlarni topish imkoni bo'lmaganda, belgi­ lab k}^yilgan hollarda va tartiblarda mehnat staji 1 «fukarolarniyag daatat pensiya ta'minot tugrisida»gi koiunning 38-modpasi. 2 qaralsin: uzbekiston respublikasi vazirlar maqkamasining 1994 yil 12 maydagi qarori bilan tasdiqpangal «imtibeli pensiyaga chikyash huquqini beruvchi kasblar ruyxatiii tasdiklash xaqida»gi karori va unga №1, 2, 3 …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat stajining ahamiyati va davri"

iv bob. mehnat staji va uzoq yillik xizmat davri 1-§. mexnat staji tushunchasi, turlari va axamiyati fuqarolarni to'laqonli ijtimoiy ta'minlashda eng muhim ahamiyatga ega bo'lgan shartlardan, omillardan biri - ularning ijtimoiy foydali faoliyat bilan mashgul bo'lganliklari faktining mavjudligi xisoblanadi. bunday ijtimoiy foydali, ya'ni davlat va jamiyat uchun ahamiyatli faoliyatni o'lchash vositasi bo'lib fuqaroning mexnat staji xizmat qiladi. mexnat staji deganda, fukaroning korxona va tashkilot- larda yollanish (mexnat shartnomasi tuzish) yoki a'zolik (jamoa xo'jaligi, kooperativ yoxud boshqa jamoat birlash- masi a'zosi sifatida ish haqi olgan holda) asosida mehnat faoliyati bilan shugullangan davri (bevosita ishlagan davri xam, ta'tilda, kasal bo'lgani, davlat va jamoat ish- lariga jal...

This file contains 57 pages in PDF format (1.8 MB). To download "mehnat stajining ahamiyati va davri", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat stajining ahamiyati va d… PDF 57 pages Free download Telegram