radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri

PPTX 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri farrux subxonov 1. nurlanishdan himoyalanish usullari 2. radioaktivlik: ta’rif va turlari 3. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga ta’siri reja: onkologik kasalliklar xavfi tasodifiy nurlanish ta'sirida, ayniqsa yuqori dozalarda (masalan, 500 msv dan yuqori), turli xil organlarda saraton rivojlanish xavfi, shu jumladan qalqonsimon bez, suyak va ko'krak bezi saratoni xavfi yuqori bo'ladi. ionlovchi nurlanishning umumiy dozasi 100 msv dan oshganda, o'tkir radiatsion kasallik xavfi bilan birga, leykemiya va boshqa onkologik kasalliklar xavfi sezilarli darajada ortadi. nurlanish kasalliklari nurlanish kasalliklarida qon yaratish tizimi, ya'ni qon hujayralari (leykotsitlar, eritrotsitlar va trombotsitlar) ishlab chiqarilishining keskin pasayishi kuzatiladi. nurlanish kasalliklarining og'irlik darajasi nurlanish dozasining miqdoriga bog'liq bo'lib, 1 gy dan yuqori dozalar o'limga olib kelishi mumkin. radiatsion xavfsizlik qoidalari radiatsiya ta'siriga uchragan hududlarda 25 sv dan yuqori dozani qabul qilgan shaxslar uchun shoshilinch tibbiy yordam zarur, chunki bu dozalar o'limga olib kelishi mumkin. radiatsiya manbasidan masofa ortishi bilan nurlanish darajasi …

2 / 20

esa beta-zarralarga nisbatan pastroq. beta-zarralar elektronlar yoki pozitronlar bo'lib, alfa-zarralarga nisbatan o'tkazuvchanligi yuqori, bir necha metr havo yoki bir necha millimetr metallni o'tishi mumkin. ionlashtiruvchi nurlanishning hujayralarga ta'siri ionlashtiruvchi nurlanish dnk molekulasiga 100 dan ortiq turdagi shikast yetkazishi mumkin, bu esa mutatsiyalar, xromosomalar buzilishi va hujayra o'limining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. yuqori dozalarda ionlashtiruvchi nurlanish hujayra membranasining shikastlanishiga olib keladi, bu esa hujayra ichidagi tarkibiy qismlarning oqib ketishiga va hujayraning tez o'limiga (nekroz) olib kelishi mumkin. dozimetriya va monitoring dozimetrik monitoringda individual dozimetrlar, shuningdek, atrof-muhit radioaktivligini o'lchash uchun geiger hisoblagichlari va skannerlar kabi turli xil asboblar qo'llaniladi. radiatsion monitoring o'lchash natijalarini tahlil qilish va xavfsizlik chegaralarini (masalan, 5 msv/yil) aniqlash orqali xavfni baholashni o'z ichiga oladi. ionlashtiruvchi nurlanish turlari rentgen nurlari va gamma nurlari yuqori energiyali elektromagnit to'lqinlar bo'lib, to'qimalarga chuqurroq kirib boradi va keng miqyosda ionlashtiradi, 100 kev dan yuqori energiyaga ega. ionlashtiruvchi nurlanishning alfa (α), beta (β) va …

3 / 20

r stansiyalarining avariyalari natijasida hosil bo'lgan radioaktiv ifloslanishlarni o'rganadi, bu esa 100 sv dan yuqori dozalarda o'limga olib kelishi mumkin. o'simliklar va hayvonlarning radioaktiv izotoplarni to'plash qobiliyati 10-1000 marta farq qilishi mumkin, bu esa oziq-ovqat zanjiri orqali inson organizmiga ta'sir ko'rsatadi. o'tkir nurlanish sindromi ons ning og'irlik darajasi qabul qilingan radiatsiya dozasi va individual sezuvchanlikka bog'liq bo'lib, i-iv darajalarga bo'linadi, har bir darajasi o'ziga xos klinik ko'rinishga ega. o'tkir nurlanish sindromi (ons) 500 rentgendan yuqori dozani qabul qilgan odamlarda kuzatiladi va qon hujayralarining keskin kamayishi, qusish va diareya kabi alomatlar bilan namoyon bo'ladi. radiatsion himoya choralari radiatsiyadan himoya qoplamalarining samaradorligi nurlanish turiga, energiyasiga va qalinligiga bog'liq bo'lib, masalan, qo'rg'oshin 0.5 mm qalinlikda alfa nurlanishlarni to'liq to'sishi mumkin. radiatsiyadan himoya choralarida 1 sm qalinlikdagi beton devor gamma nurlanishlarini taxminan 50% gacha kamaytirishi mumkin, ammo bu ko'rsatkich nurlanish manbaining kuchiga bog'liq. aholi himoyasi va favqulodda vaziyatlar aholining 30 km radiusdagi radioaktiv ifloslanish …

4 / 20

hiqaradi. surunkali nurlanish ta'siri genetik mutatsiyalar ehtimoli surunkali nurlanish ta'sirida sezilarli darajada ortadi, bu esa keyingi avlodlar sog'lig'iga ham salbiy ta'sir qilishi mumkin. surunkali nurlanish ta'sirida 5-10 grey dozasidan yuqori nurlanish o'limga olib kelishi mumkin, organizmning hujayra darajasida jiddiy shikastlanishiga olib keladi. tibbiyotda radioaktiv moddalarning qo'llanilishi tibbiyotda radioaktiv izotoplar, masalan, i-131 yordamida qalqonsimon bez kasalliklarini tashxislash va davolashda qo'llaniladi, bu jarayon radioaktiv yod terapiyasi deb ataladi. kobalt-60 kabi radioaktiv manbalar gamma-nurlarni hosil qilish uchun ishlatiladi va bu nurlar turli xil saraton turlarining chuqur joylashgan o'smalarini yo'q qilishda qo'llaniladi. somatik va genetik ta'sirlar genetik ta'sirlar, asosan, reproduktiv hujayralarga ta'sir qilib, mutatsiyalarni keltirib chiqaradi va bu keyingi avlodlarga meros bo'lib o'tishi mumkin, bu esa tug'ma nuqsonlar yoki saraton xavfini oshiradi. somatik ta'sirlar darhol yoki bir necha yil o'tgach namoyon bo'lishi mumkin, genetik ta'sirlar esa faqat keyingi avlodlarga ta'sir qiladi, ularning sog'lig'iga ta'sir qiluvchi mutatsiyalarni keltirib chiqaradi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg image2.jpg …

5 / 20

radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri"

powerpoint presentation radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri farrux subxonov 1. nurlanishdan himoyalanish usullari 2. radioaktivlik: ta’rif va turlari 3. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga ta’siri reja: onkologik kasalliklar xavfi tasodifiy nurlanish ta'sirida, ayniqsa yuqori dozalarda (masalan, 500 msv dan yuqori), turli xil organlarda saraton rivojlanish xavfi, shu jumladan qalqonsimon bez, suyak va ko'krak bezi saratoni xavfi yuqori bo'ladi. ionlovchi nurlanishning umumiy dozasi 100 msv dan oshganda, o'tkir radiatsion kasallik xavfi bilan birga, leykemiya va boshqa onkologik kasalliklar xavfi sezilarli darajada ortadi. nurlanish kasalliklari nurlanish kasalliklarida qon yaratish tizimi, ya'ni qon hujayralari (leykotsitlar, eritrotsitlar va trombotsitlar) ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "radioaktivlik. ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga tasiri", click the Telegram button on the left.

Tags: radioaktivlik. ionlashtiruvchi … PPTX 20 pages Free download Telegram