shahar va qishloqlar toponomikasi kurs ishi

DOCX 33 pages 1.2 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

$urganch innovatsion university “ijtimoiy-gumanitar fanlar va pedagogika” fakulteti tarix yoʻnalishi 21\01-guruhi (sirtqi ta’lim) kurs ishi mavzu: shahar va qishloqlar toponomikasi bajardi raximboyeva adolat tekshirdi nurmetov sardor urganch-2023 reja: kirish……………………………………………………………………………3 i bob. toponomika fanida oykonomikaning o’rni………………………………..5 1.1. oykonomika haqida tushuncha………………………………………………..5 ii bob. shahar va qishloqlar toponomikasi…………………………...…………13 2.1.shaharlar toponomikasi. tarixiy shaharlar nomlanishi………………………13 2.2.qishloqlar toponomiyasi. o’zbekistondagi tarixiy qishloqlar nomlanishi…..23 xulosa………………………………………………………………………....29 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..……32 kirish kurs ishining dolzarbligi. hozirgi vaqtda ilmiy tadqiqot ishlari ko‘pincha bir necha fanlar manfaatlari tutashgan joyda samarali rivojlanmoqda. geografik nomlarni o‘rganuvchi toponimika - ana shunday fanlar sirasiga kiradi. toponimika fan sifatida, so‘nggi bir asr davomida ildam sur’atlar bilan rivojlandi. sababi, fanning o‘rganish ob’ekti bomgan geografik nom - milliy va ma’naviy qadriyatlami ajralmas tarkibiy qismi bo'lib, ularni o‘rganish doimo dolzarb masala hisoblangan. xususan, jamiyat, ilm- fanning tez sur’atlar bilan rivojianayotgan hozirgi davrda, geografik ob’ektlarning nomlariga qo'yiladigan talablar ham takomillashib bormoqda. natijada, geografik nomlarga bo’lgan qiziqish, vaqt o‘tishi bilan kamaygan emas, aksincha sezilarli …$

2 / 33

o‘z aksini topgan, ular xalqimizning azaldan o‘troq hayot kechirib, yuksak madaniy turmush darajasiga ega bo‘lganligidan dalolat beradi” deb yozgan. so'nggi vaqtlarda joy nomlarining kelib chiqish qonuniyatlari, tarixiy qatlamlari, toponimlar klassifikatsiyasi turlari, geografik ob’ektlarning nom lash tamoyillari hamda ularning tadqiqot metodlari kabi masalalar ko’pchilik mutaxassislarni qiziqtirmoqda. ishning maqsadi: mavjud geografik, tarixiy va lingvistik ma’ lumotlar negizida shahar va qishloqlar toponomikasi haqida ilmiy tushuncha hosil qilish. kurs ishining vazifasi: toponimika fanida oykonomikaning tutgan o‘rnini belgilash, shahar vaqishloqlarning toponimik tadqiqotlar tarixi va usullari haqida bilimlarni shakllantirish, asosiy toponimik qonuniyatlami yoritish, o‘quvchilami turli toponimik fakt va hodisalar bilan yaqindan tanishtirish hamda hozirgi zamonda ulaming rolini aniqlashdan iborat. kurs ishining tuzulishi. mazkur kurs ishi kirish, 2 bob, 3 paragraf, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar va ilovadan iborat. i bob. toponomika fanida oykonomikaning o’rni. 1.1. oykonomika haqida tushuncha. oykonim deganda, shahar, qishloq, ovul va boshqa aholi punkt- lari tushuniladi. shahar yirik aholi punkti bo‘lib, iqtisodiy, ma’muriy va madaniy …

3 / 33

lov) — «yozda turiladigan joy» so'zining aksi. aholi punktlari aholisining soni va iqtisodiy ma’muriy ahamiya- tiga qarab shaharcha (posyolka), ovul (kichik qishloq yoki chorva- dorlar qishlog'i), qo‘rg‘oncha (katta qishloqdan ajralib chiqqan qishloq), mahalla (mustaqil qishloq yoki katta qishloqning bir bo‘lagi) kabi turlarga bo'linadi. o‘zbekistonda taxminan 13000 aholi punkti bor. bundan bir necha o‘n yil ulaming soni bundan ancha ko‘p bo'lgan. ko‘pincha qishloqlar yiriklashtirilgan yoki aholisi boshqa joylarga ko‘chirilgan. biroq «ko‘l qurisa ham nomi qurimaydi» deganday, bunday maskan- laming nomlari turli yozma yodgorliklarda, arxivlarda saqlanib qolgan. shunday qilib, o‘zbekiston oykonimlarining umumiy soni 25-30 mingga yetgan. bunday katta miqdordagi toponimlarni ilmiy tahlil qilish oson emas. oykonimlar toponimiyaning eng o‘zgaruvchan tarmog'idir. __________________ karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. – t., 1998. o‘lka tabiatining xususiyatlari, jamiyat hayotida asrlar davomida ro‘y ber- gan tarixiy, ijtimoiy va siyosiy hodisa-voqealar, aholining kasb-hu- narlari nomlari, aholi punktini birinchi bo‘lib o‘zlashtirgan yoki unga asos solgan kishining ismi, yoyinki, unda …

4 / 33

an qarash bor. buning ma’nosi shuki, aytilgan mulohazalar ko‘paygan sari etimologiyaning aniqlik darajasi ham orta boradi. aholi punktlari ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. shuning uchun ham shahar-qishloqlaming tarkib topishi, joylashishi, atalish qonu- niyatilarini konkret tabiiy-tarixiy va siyosiy sharoit bilan uzviy bogiiq holda o‘rganish katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. qishloq-shaharlar nomlarini ayrim-ayrim o'rganishdan ko'ra, ularni guruh-guruhlarga bo‘lib, tasniflash va tahlil qilish maqsadga muvofiq. aholi punktlari nomlarini asosan 2 yirik guruhga bo‘lish mumkin: 1 .tabiiy yoki tabiiy-geografik oykonimlar. 2. ijtimoiy-iqtisodiy oykonimlar. 1. tabiiy yoki tabiiy-geografik oykonimlar deganda, suv obyekt- lari nomlariga, joyning geomorfololik shakllariga, o‘simlik-hayvon nomlariga va boshqa tabiiy-geografik sharoitga qarab atalgan aholi punkt- lari tushuniladi. a) gidrooykonimlar, ya’ni suv obyektlariga qarab atalgan aholi punktlari nomlari tarkibida anhor, nahr, ama, ariq afdoq, bodoq, buloq, gurillovuq («sharshara»), daryo, joy, jo’ybor, jo’yak, kanal, koriz ~ keriz, ko’z, mashat — bashat, ob, rod, ro‘dbor, sardoba, sel, soy, suv, tagob, chashma, sharshar (sharshara, sharloq, sharillovuq), o‘zak, qoq, quduq …

5 / 33

ksonkoriz, koriz, keriz; ko‘i — ayrvnko 7, oydinko‘1, oqko‘l; mashat — (asli-boshot) «suvi qumga singib keta- digan kichik buloq» — mashat, uchmashat; ob — labiob, duoba, obiravon, ro‘d, rodbor «daryo», «kanal» ro ‘dak, labiro't, ro‘dasoy; sardoba — sardoba (bir necha qishloq nomi); saqa «kanalning bosh inshoati» — toshsaqa, saqachi:; soy — bo ‘stonsoy, ilonsoy; suv —bo‘zsuv, bo‘laksuv, qorasuv; chashma — sarchashma, chashma shar- shar (sharilloq, sharillovuq) «sharshara» — sharshar, sharilloq; o'zak «suvi ba’zan qurib qoladigan kichik ariq» — ko‘ko‘zak, injenero'zak, sario‘zak qoq «cho‘ldagi katta ko‘lmak suv» — toshqoq, qizilqoq; quduq — botirquduq, oltinquduq, otquduq va hokazo. b) orooykonimlar, ya’ni rel’ef shakllari nomlarini bildiradigan oykonimlar tarkibida adir, bel, dara, dahana, do ‘ng, jar — uor, kamar, ko‘tal, tall, tepa, teva, tosh, tog‘ — tov, chosh, oy, qapchig'ay, qo'ton, qiya, qir, qum kabi atamalar (indikatorlar) qayd qilinadi. jar terimini 60 martadan ko‘proq, tosh atamasi esa qariyb 100 marta takrorlanadi. bu borada tepa …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shahar va qishloqlar toponomikasi kurs ishi"

urganch innovatsion university “ijtimoiy-gumanitar fanlar va pedagogika” fakulteti tarix yoʻnalishi 21\01-guruhi (sirtqi ta’lim) kurs ishi mavzu: shahar va qishloqlar toponomikasi bajardi raximboyeva adolat tekshirdi nurmetov sardor urganch-2023 reja: kirish……………………………………………………………………………3 i bob. toponomika fanida oykonomikaning o’rni………………………………..5 1.1. oykonomika haqida tushuncha………………………………………………..5 ii bob. shahar va qishloqlar toponomikasi…………………………...…………13 2.1.shaharlar toponomikasi. tarixiy shaharlar nomlanishi………………………13 2.2.qishloqlar toponomiyasi. o’zbekistondagi tarixiy qishloqlar nomlanishi…..23 xulosa………………………………………………………………………....29 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..……32 kirish kurs ishining dolzarbligi. hozirgi vaqtda ilmiy tadqiqot ishlari ko‘pincha bir necha fanlar man...

This file contains 33 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "shahar va qishloqlar toponomikasi kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: shahar va qishloqlar toponomika… DOCX 33 pages Free download Telegram