sezgi turlari va qonuniyatları

PPTX 11 pages 303.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 303.7 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

powerpoint presentation sezgi turlari va qonuniyatlari reja: sezgi to`g`risida umumiy tushuncha. sezgiiarning uimimiy qonuniyatlari va sezgirlik sezgining neyrofiziologik asoslari sezgi turlarining psixologik tavsifi sezgi to`g`risida umumiy tushuncha. sezgilar to`g`risidagi ilmiy ta`limotlarga ko`ra narsa va ularning xossalari, tarkibiy qismlari, xususiyatlari, shakllari, harakati birlamchi hisoblanib, sezgilarning o`zi esa tashqi va ichki qo`zg`atuvchilarning sezgi a`zolariga ta`sir ko`rsatishining mahsulidir. ma`lumotlarga qaraganda, sezgilar moddiy borliqning, voqelikning haqqoniy tasvirini in`ikos qiladi, binobarin, moddiy olam qanday ko`rinishga, shaklga, xususiyatga ega bo`lsa, ular xuddi shundayligicha o`zgarishsiz aks ettiradi. boshqacha aytganda, periferik nervlarning uchlari (ko`z, quloq, teri, burun kabilar), ta`sirotni eltuvchi (afferent), javob qaytaaivchi (efferent) nerv tolalari, analizatorlarning orqa va bosh miya markazlari analizatorini tashkil qiladi. jahon psixologiyasi fani so`nggi yutuqlari hamda atamalariga qaraganda sezgilar quyidagicha tasniflanadi (ushbu tasniflanishning dastlabki ko`rinishi ingliz olimi ch.sherringtonga tegishlidir):1) tashqi muhitdagi narsa va hodisalarning xususiyatlarini aks ettirishga moslashgan hamda retseptorlarga gavdaning tashqi qismiga joylashgan sezgilar, ya`ni eksterio-retseptiv sezgilar (retseptorlar); ichki a`zolar holatlarini in`ikos …

2 / 11

ron diapazondagi clektromagnit nurlanishidan iboratdir. bu elektromagnit nurlanishlar ko`rish analizatorlarida ko`rish sezgisini vujudga keltiruvchi asab jarayoniga aylanadi. eshitish sezgilarining tebranish chastotasi 16 dan 20000 gacha bo`lgan tovush to`iqinlari ta`sirining retseptorlarida aks etishidir. taktil sezgilari mexanik qo`zg`atuvchilarning teri yuzasidan ta`siri natijasida hosil bo`ladi. karlar uchun alohida ahamiyatga ega bo`lgan tebranishni aks ettirish sezgilari narsalarning tebranishlarini in`ikos qilish orqali yuzaga keladi. boshqa turdagi sezgilar ham o`zlarining maxsus qo`zg`atuvchilariga egadirlar. sezgining neyrofiziologik asoslari psixologiya fanida va falsafada bilishning ikki bosqichi, ya`ni uning hissiy (sezgi, idrok, tasavvur) va aqliy pog`onalari mavjud bo`lib, bu mumtoz xususiyat sifatida ma`ium. aqliy bosqich xotira, tafakkur, xayol jarayonlarini qamrab olgan bo`lib, o`zining mukammalligi, yuksakligi, mahsuldorligi, ijodiyligi bilan oldingi bosqichdan keskin ajralib turadi. biroq bugungi kunda bilish bosqichlarining miqdori, tavsifi psixologiya fani oldida turgan zarur vazifalarni bajara olmay qoldi. ong darajalari xususiyatlariga ko`ra bilishga oid qo`shimcha bosqichlarga kuchli ehtiyoj sezadi. xuddi shu bois bilishning harakatli hissiy, aqliy, ijodiy, tarixiy bosqichlarga …

3 / 11

`ni sezgining obyektiv ko`rsatkichi sifatida ishlashga imkoniyat yaratadi. ma`lumki, sezgini paydo qiluvchi liar bir qo`zg`atuvchi, ya`ni qo`zg`atgich, reflektor jihatdan yuzaga keluvchi jarayonlarni yuzaga chaqiradi, chunonchi bular tomirlarning torayishi, teri galvanik reflektorlarning paydo bo`iishi (teri qarshiligining o`zgarishi), miyaning elektr faolligining o`zgarishi, ko`z-larning qo`zg`atgich tomon burilishi kabilar. bularning barchasi sezgi jarayoni paydo bo`layotgandagina ishga tushadi, shu sababli ular sezgilarning obyektiv ko`rsatkich-lari sifatida xizmat qila oladi. sezgi turlarining psixologik tavsifi psixologiya fanida sezgilar uchta katta guruhga ajratil-gan (eksteroretseptiv, prioretseptiv, interoretseptiv) bular, o`z navbatida, yana quyidagi turlarga bo`linadi: ko`rish sezgilari. eshitish sezgilari. hid bilish sezgilari (eksteroretseptiv). ta`m bilish sezgilari. teri sezgilari. muskul-harakat (kinestetik). statik sezgilar (proprioretseptiv). organik sezgilar (interoretseptiv). rang bilish hid bilish tam bilish muskul-harakat sezgilari va statik sezgilar muskul-harakat sezgilari motor sezgilari, goho kines-tetik sezgilar deb nomlanib, ularga og`irlikni, qarshihkni, organlar harakatini bilish sezgilari kiradi. ularning organlari — gavda muskullari, paylar, bo`g`imlardan iboratdir. organlarning tarkibida sezuvchi nervlarning chekka tarmoqlari mavjud bo`lib, ularning …

4 / 11

karimov i.a. barkamol avlod - o‘zbekiston taraqqiyotining poydevori.- t.: 1998.- 64 b. 2. o‘zbekiston respublikasining “ta’lim to‘g‘risidagi qonuni”, t., 1997. 3. karimov i. a. o‘zbekistonda demokratik o‘zgarishlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyati asoslarini shakllantirishning asosiy yo‘nalishlari.- “turkiston”, 2002 yil 31 avgust image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi turlari va qonuniyatları"

powerpoint presentation sezgi turlari va qonuniyatlari reja: sezgi to`g`risida umumiy tushuncha. sezgiiarning uimimiy qonuniyatlari va sezgirlik sezgining neyrofiziologik asoslari sezgi turlarining psixologik tavsifi sezgi to`g`risida umumiy tushuncha. sezgilar to`g`risidagi ilmiy ta`limotlarga ko`ra narsa va ularning xossalari, tarkibiy qismlari, xususiyatlari, shakllari, harakati birlamchi hisoblanib, sezgilarning o`zi esa tashqi va ichki qo`zg`atuvchilarning sezgi a`zolariga ta`sir ko`rsatishining mahsulidir. ma`lumotlarga qaraganda, sezgilar moddiy borliqning, voqelikning haqqoniy tasvirini in`ikos qiladi, binobarin, moddiy olam qanday ko`rinishga, shaklga, xususiyatga ega bo`lsa, ular xuddi shundayligicha o`zgarishsiz aks ettiradi. boshqacha aytganda, periferik nervlarning uchlari (ko...

This file contains 11 pages in PPTX format (303.7 KB). To download "sezgi turlari va qonuniyatları", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi turlari va qonuniyatları PPTX 11 pages Free download Telegram