o`zbek tilining taraqqiyoti va tarixiy jarayonlari

DOC 13 pages 70.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

5-mavzu. ish yuritish tili va uslubi. hujjat turlari va xususiyatlari: ariza, tushuntirish xati, bildirishnoma. reja: 1. ish yuritish tili va uslubi. 2. hujjat turlari va xususiyatlari. 3. tushuntirish xati yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. 4. arizaning yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. 5. bildirishnomaning yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. tayanch so`z va iboralar: ish yuritish, til, tafakkur, uslub, nutq uslublari, hujjat turlari, rasmiy uslub xususiyatlari, tarjimayi hol, ariza, bildirishnoma, tilning lug`at tarkibi. jamiyatni tilsiz va tilni insoniyat jamiyatidan ajralgan holda tasavvur etib bol`maydi. til va tafakkurning paydo bo`lishi hamda ularning taraqqiyoti insoniyat jamiyati bilan chambarchas bog`liqdir. chunki til insonlar orasida o`zaro aloqa vositasi, fikr almashishning eng muhim quroli sifatida paydo bo`lgan va necha ming yillardan buyon shu vazifani benuqson bajarib kelmoqda. til va tafakkur insonni boshqa jonzotlardan ajratib, aqlli mavjudot sifatida jamiyatga birlashtirdi. jamiyat taraqqiy eta borgani sari til …

2 / 13

ham, o`g`riga ham birdek, ammo ularning nutqlari turli-tumandir. chunki ma’lum tilda gaplashadigan qancha odam bo`lsa, shuncha rang-barang nutq mavjuddir. har bir shaxs barcha uchun umumiy bo`lgan milliy tildan o`z imkoni darajasida foydalanadi, fikrlaydi, nutq irod qiladi. nutqda so`zlovchining nutq a’zolari yaratgan ovoz, tovushlarning mayin-yo`g`onligi, tez-sekinligi, tiniq-shovqinliligi, bilimi, saviyasi, shevasi, o`zbek tili lug`at boyligidan qay darajada foydalana olishi, muomala madaniyati va boshqa shu kabi fazilatlari bilan bir qatorda nutqida mavjud bo`lgan kamchilik va nuqsonlari ham namoyon bo`ladi. til esa bunday kamchilik va nuqsonlardan xolidir. qisqasi, til va uning iste’mol jarayonidagi moddiy qobig`i bo`lgan nutq shaxsni jamiyat bilan bog`lab turadi, insonlarning bir-biri bilan muloqotining asosi bo`ladi. qisqasi, til aloqa materiali bo`lsa, nutq aloqa shaklidir. tilni asrlar davomida xalq yaratadi, nutqni esa shu til materiallari asosida har bir shaxs vujudga keltiradi. tilning hayoti uzoq asrlar davom etadi, og`zaki nutqning umri esa juda qisqa. tilning hajmi cheklanmagan. nutqning hajmi cheklangan. nutq monolog, dialog, matn, …

3 / 13

yaratildi. yozuv tabiat va jamiyat, ilohiyot va falakiyot, tabobat haqidagi asriy bilimlarni to`plash imkonini berdi. u tufayli insoniyat tarixida yangicha davr boshlandi. biz yozuv tufayligina yer yuzida eng qadimgi davrlardan boshlab hozirgacha o`tgan ellar, tillar, davlatlar, jamiyat bosqichlarining vujudga kelishi, tarqqiyoti, inqirozidan xabardor bo`lamiz. bizgacha yetib kelgan yozma manbalar, arxeologik topilmalar yordamida miloddan avval o`tgan shavqatli turk hoqoni alp er to`nga, afsonaviy xalq qahramonlari to`maris, shiroq, spitamen, muqannalarning vatan ozodligi, ravnaqi, gullab-yashnashi yo`lidagi kurashlaridan, bu yurt boyliklariga ko`z olaytirib, bosqinchilik niyatida markaziy va o`rta osiyo davlatlariga yurish qilgan dushmanlar bilan bo`lgan qirg`in-barot urushlardan voqif bo`lamiz. yetib kelgan tarixiy, ilmiy, badiiy asarlar, hujjatlar tufayli xalqimizning boy tarixi, o`ziga xos an’analari, urf-odatlari, qadriyatlarini bilib olamiz, qomusiy bilimlar egasi bo`lgan bobokalonlarimiz qoldirib ketgan nodir ma’naviy-ma’rifiy merosdan bahramand bo`lamiz. nutq tilning hayotiyligini, davomiyligini ta’minlovchidir. shunga ko`ra nutqni hayotiy ehtiyojlarni qondirishiga qarab ikki guruhga bo`ladilar: 1. og`zaki nutq. 2. yozma nutq. og`zaki nutq tilning og`zaki …

4 / 13

langan). 2. rasmiy uslub (rasmiy-ma’muriy, hujjatlar, ish qog`ozlari tili). 3. badiiy uslub (nasriy va nazmiy adabiy-badiiy asarlar tili). 4. ilmiy uslub (ilm-fan, texnika, sport va boshqa sohalarga oid ilmiy ishlar tili). bu uslublar o`zbek adabiy tilining tarixiy shakllangan ko`rinishlari bo`lib, ularning har biri til taraqqiyotining ma’lum davrlarida paydo bo`lgan va o`zbek tilining taraqqiy etishi bilan rivojlanib borgan. har bir xoslangan uslub nutq jarayonida bajaradigan vazifasi hamda shu uslub turi uchun xos bo`lgan leksik vositalardan foydalanish doirasiga ko`ra ma’lum o`ziga xos jihatlarga ega bo`ladi. chunonchi, ilmiy uslub og`zaki so`zlashuv yoki badiiy uslublardan ma’lum bir fan yoki uning biror sohasiga oid atamalarning ko`plab qo`llanishi, turli jadvallar, chizmalar, shartli belgilardan foydalanilishi, faktik ma’lumotlarning ko`proq qo`llanilishi, nutqning monologik xarakterga ega bo`lishi, asosan betaraf so`zlar ishlatilib, obrazli, his-hayajon ifodalovchi, bo`yoqdor, shevaga xos va boshqa shu kabi so`zlarning qo`llanmasligi bilan farq qiladi (4, 7-18-b.). rasmiy uslub – ish qog`ozlari, hujjatlar, qonun, qaror, farmon, ustav, nizom, bitim, …

5 / 13

unosabatlarni yo`lga qo`yish uchun xizmat qilganligi bilan ham og`zaki so`zlashuv, ilmiy yoki badiiy uslublardan farq qilgan. bugunga kelib bu uslubda mustaqil mamlakatimizning qonunlari, farmonlari, qarorlari, boshqaruv va nazorat organlarining buyruqlari, boshqa davlatlar bilan tuzilayotgan shartnomalar, bitimlar, bayonotlar, rasmiy axborotlar; korxonalar, tashkilotlar, muassasalar va ular o`rtasida yuritilayotgan o`nlab turdagi hujjatlar yozilmoqda. barcha turdagi korxonalarda yuritib kelinayotgan hujjatlar sirasiga quyidagilarni kiritish mumkin: ariza, bildirishnoma, buyruq, farmoyish, dalolatnoma, ishonchnoma, yo`riqnoma, ustav, nizom, majlis bayoni, ma’lumotnoma, mehnat daftarchasi, tavsifnoma, tavsiyanoma, tarjimayi hol, tilxat, shartnoma, hisobot, e’lon, kafolat xati, da’vo xati, telegramma, telefonogramma, modemogramma, guvohnoma va boshqalar. bulardan tashqari ayrim korxona, tashkilot, muassasalarning o`zlarigagina tegishli hujjatlar ham borki, ular shu sohaga doir mutaxassislar tayyorlash jarayonida, malaka oshirish kurslarida o`rgatib boriladi. chunonchi, tibbiyot, militsiya, prokuratura, sud, bojxona, kutubxona, buxgalteriya, bank xizmati va boshqa shu kabi sohalarga doir ayrim hujjatlar shu soha mutaxassislari tomonidan yoziladi yoki to`ldiriladi. rasmiy uslub leksikasi boshqa uslublardan ma’lum chegaralanishga egaligi bilan ham …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbek tilining taraqqiyoti va tarixiy jarayonlari"

5-mavzu. ish yuritish tili va uslubi. hujjat turlari va xususiyatlari: ariza, tushuntirish xati, bildirishnoma. reja: 1. ish yuritish tili va uslubi. 2. hujjat turlari va xususiyatlari. 3. tushuntirish xati yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. 4. arizaning yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. 5. bildirishnomaning yozilish uslubi, o‘ziga xos xususiyatlari va namunalari ustida ishlash. tayanch so`z va iboralar: ish yuritish, til, tafakkur, uslub, nutq uslublari, hujjat turlari, rasmiy uslub xususiyatlari, tarjimayi hol, ariza, bildirishnoma, tilning lug`at tarkibi. jamiyatni tilsiz va tilni insoniyat jamiyatidan ajralgan holda tasavvur etib bol`maydi. til va tafakkurning paydo bo`lishi hamda ularning taraqqiyoti insoniyat ...

This file contains 13 pages in DOC format (70.0 KB). To download "o`zbek tilining taraqqiyoti va tarixiy jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbek tilining taraqqiyoti va … DOC 13 pages Free download Telegram