buxgalteriya hisobi schyotlarining turkumlanishi va schyotlar rejasi

DOC 19 pages 210.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 210.0 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

4-bob. buxgalteriya hisobining schotlari va ularda xo'jalik muomalalarini ikkiyoqlama aks ettirish. buxgalteriya hisobi schotlarining turkumlanishi va schotlar rejasi 1. schyotlar tizimi haqida tushuncha korxonalar faoliyati hisobini yuritish zaruriyatida korxonaning xo‘jalik jarayonlari natijasida doimo tarkibiy va miqdoriy jihatdan o‘zgarib boradigan xo‘jalik mablag‘lari haqida har doimo ma’lumotga ega bo‘lib turish talab etiladi. bu talabni bajarish uchun esa xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarni hisobda guruhlab borish va tezkor nazorat o‘rnatishi kerak bo‘ladi. buning uchun bux- galteriya hisobi elementlaridan biri schyotlar tizimidan foydalaniladi. buxgalteriya hisobida xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarining harakati to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lish uchun har bir mablag‘, manba va xo‘jalik jarayonlari alohida-alohida raqamlar bilan belgilanadi. mablag‘, manba va xo‘jalik jarayonlari uchun belgi- langan raqamlar buxgalteriya schyotlari deb yuritiladi. buxgalteriya hisobi schyotlarining ikki tomoni bo‘lib, bir tomoni «debet», ikkinchi tomoni tomoni «kredit» deb yuritiladi. dt kt qadimiy savdo kitoblarida schyotning «debet» tomonida kirim, «kredit» tomonida chiqim ko‘rsatilgan. hozirda ham …

2 / 19

aoliyati buxgalteriya hisobi schyotlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma» nomli standart qabul qilingan. ushbu standartdagi schyotlar yig‘indisiga «buxgalteriya hisobi schyotlar tizimi» deyiladi. schyotlar tizimi xo‘jalik mablag‘larini va ularning tashkil topish manbalarini, xo‘jalik jarayoni natijasida ularning tarkibiy, miqdoriy va harakat jihatidan o‘zgarib borishini iqtisodiy guruhlash va doimo tezkor nazorat qilib borishdir. korxona faoliyatida yoppasiga, uzluksiz hisob qilib borilar ekan, korxona barcha mulkini o‘rganib, ularning xususiyatlarini yaxshilab anglab yetmoq kerakdir. korxona mulklari hisobi to‘liq yuritilar ekan, hisob ishlarini osonlashtirish, oqilona tashkil etish maqsadida schyotlar rejasi ishlab chiqilgan. shuni nazarda tutmoq kerakki, buxgalteriya hisobi milliy standartining ishlab chiqilishi va hayotga tatbiq etilishi zaruriy hol bo‘lganidek, schyotlarning yangi rejasini ishlab chiqish ham zarur bo‘lib qoldi va schyotlarning yangi rejasi korxonalar moliya xo‘jalik faoliyatining buxgalteriya hisobida qo‘llanilib kelmoqda. schyotlar rejasi 6 qism va 9 bo‘limdan iborat. schyotlar rejasining qismlari quyidagilardir: l-qism. uzoq muddatli aktivlar. 2-qism. joriy aktivlar. 3- qism. majburiyatlar. 4- qism. xususiy kapital …

3 / 19

iyadorlar, ta’sischilar) uchun ham kerakdir. schyotlarning tuzilishi. schyotlar ikkiga ajratiladi: aktiv schyotlar — xo‘jalik mablag‘larini aks ettiruvchi schyotlar. passiv schyotlar — xo‘jalik mablag‘larini tashkil topish manbalarini aks ettiruvchi schyotlar. aktiv va passiv schyotlarning tuzilishi quyidagi sxema orqali aks ettirilgan: dm + aktiv km - dm - passiv km + yuqorida ko‘rinib turganidek, har ikkala turdagi schyotlarning ham debet va kredit tomonlari mavjud. farq shundaki, aktiv schyotlarning debetida ko‘payish, kredit tomonida esa kamayish aks ettiriladi. passiv schyotlarda esa aksincha, debet tomonida kamayish, kredit tomonida esa ko‘payish aks ettiriladi. ma’lumki, schyotlar oy boshiga ochiladi. bu vaqtda mablag‘ va ular manbalari mavjud bo‘lib, ular oy boshiga qoldiq deb ataladi. oy davomida xo‘jalik jarayoni natijasida mablag‘lar va ular manbalari harakati (ko‘payishi, kamayishi) oborot deyilib, ularni debet yoki kredit tomondaligiga ko‘ra, debet oborot, kredit oborot deb ataladi. aktiv schyotlarda debet oborot oy davomida mablag‘larning kiri- mini, kredit oboroti esa mablag‘lar oy davomida kamayishini bildiradi. passiv …

4 / 19

000 kt ob. 500200 dt oq. 200 200 = 400+500000-500200 korxona kassasidagi naqd pul oy boshida 400 so‘m bo‘lgan, oy davomida esa 500.000 kirim bo‘ldi, oy davomida sarflangan naqd pullar 500200 sumni tashkil etdi. demak, oy oxiriga 200 so‘m naqd pul kassada qoldi. xuddi shunday tuzilish passiv schyotlarda ham ko‘zga tashlanadi. dt - 67l0 kt + bq.40000 l40000 600000 60000 20000 420000 dt ob. 640000 kt ob. 600000 kt oq. - korxonaning xodimlar oldida mehnat haqi yuzasidan 40.000 so‘m qarzi mavjud edi, oy davomida esa 600.000 so‘mlik mehnat haqi yuzasidan majburiyat ko‘paydi. xodimlar oyligidan ushlangan summalar va to‘langan summalar oy davomida 640.000 so‘mni tashkil etdi. 53 demak, oy oxiriga korxonaning xodimlar oldida qarzi qolmadi, ya’ni kt oq. = kt bq. + kt ob. - dt ob. 0 = 40000+600000−640000 k. schyotlarning turkumlanishi buxgalteriya hisobi schyotlari haqida yaxshi tushunchaga ega bo‘lish uchun ularning xususiyatlarini o‘rganish zarur. buxgalteriya hisobi schyotlari o‘zining vazifasi, …

5 / 19

kalari amalga oshiril- maydi. balansda qatnashishiga ko‘ra schyotlar ikki xil bo‘ladi: · balansdagi schyotlar; — balansdan tashqari schyotlar. balansdagi schyotlar deb, balansda qatnashadigan schyotlarga aytilib, ular bo‘yicha ikki yoqlama yozuv amalga oshiriladi. 54 balansdan tashqari schyotlar esa l0 ta bo‘lib, ularda hisob yozuvlari faqat bir yoqlama olib boriladi. tayinlanishi — mo‘ljaliga ko‘ra schyotlar 5 xil bo‘ladi: l. asosiy schyotlar. 2. tartibga soluvchi schyotlar. 3. taqsimlovchi schyotlar. 4. kalkulatsiya schyotlari. 5. taqqoslovchi schyotlar. l. asosiy schyotlar. asosiy schyotlarning 2 turi mavjud: aktiv va passiv. aktiv schyotlar o‘z navbatida quyidagilarga bo‘linadi: · mehnat vositalari va uzoq muddatli aktivlarni; · aylanma mablag‘larni; · xo‘jalik munosabatlarini aks ettiruvchi aktiv schyotlar. mehnat vositalarini va uzoq muddatli aktivlarni aks ettirish uchun quyidagi schyotlar mo‘ljallangan: 0l00 — «asosiy vositalar»; 0300 — «lizing shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar»; 0400 — «nomoddiy aktivlar»; 0600 — «uzoq muddatli moliyaviy qo‘yilmalar»; 0700 — «o‘rnatiladigan asbob-uskunalar»; 0800 — «kapital qo‘yilmalar va hokazo …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxgalteriya hisobi schyotlarining turkumlanishi va schyotlar rejasi"

4-bob. buxgalteriya hisobining schotlari va ularda xo'jalik muomalalarini ikkiyoqlama aks ettirish. buxgalteriya hisobi schotlarining turkumlanishi va schotlar rejasi 1. schyotlar tizimi haqida tushuncha korxonalar faoliyati hisobini yuritish zaruriyatida korxonaning xo‘jalik jarayonlari natijasida doimo tarkibiy va miqdoriy jihatdan o‘zgarib boradigan xo‘jalik mablag‘lari haqida har doimo ma’lumotga ega bo‘lib turish talab etiladi. bu talabni bajarish uchun esa xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarni hisobda guruhlab borish va tezkor nazorat o‘rnatishi kerak bo‘ladi. buning uchun bux- galteriya hisobi elementlaridan biri schyotlar tizimidan foydalaniladi. buxgalteriya hisobida xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalarining harakati to‘g‘risida ma’lumotga ...

This file contains 19 pages in DOC format (210.0 KB). To download "buxgalteriya hisobi schyotlarining turkumlanishi va schyotlar rejasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxgalteriya hisobi schyotlarin… DOC 19 pages Free download Telegram