buxgalteriya hisobining predmeti va metodi

DOC 20 pages 241.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 241.5 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2-mavzu. buxgalterlya hisobining predmeti va metodi 1. buxgalteriya hisobining funksiya razifalari ra predmeti boshqa fanlar kabi buxgalteriya hisobining ham jamiyatda o‘z o‘rni va vazifalari bo‘lib, shu kungacha uning asosiy vazifasi sifatida faqat ma’lumot to‘plash hisoblangan. lekin iqtisodiyotimizga bozor muno- sabatlarining kirib kelishi, jahonda xalqaro integratsiyaning kuchayishi, mulkka bo‘lgan munosabatlarining o‘zgarishi, xorijiy investorlarning kirib kelishi kabi jarayonlar amaldagi buxgalteriya hisobi tizimi uchun qo‘shimcha vazifalarni yuklaydi. iqtisodiyotining rivojlanishini muhim hamda ajralmas qismi hisoblangan xo‘jalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarishni zamonaviy usullar bilan boshqarishda ularning mablag‘lari va tashkil topish manbalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar hozirda ham katta ahamiyatga egadir. bunday ma’lumotlar xo‘jalik yurituvchi subyektlarda tashkil qilingan buxgalteriya hisobi tizimi orqali yetkazib beriladi. ma’lumotlarning qay darajada aniq, haqqoniy va xolisona bo‘lishi tashkil qilingan bux- galteriya hisobi tarkibiy tuzilishining sifatiga bog‘liqdir. boshqa fanlar kabi buxgalteriya hisobi ham jamiyatdagi o‘zgarish va rivojlanishlarga mos holda takomillashib boraveradi. uning usul va uslubiyoti, tamoyillari insonlar tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, ular yana insonlar …

2 / 20

a yozib boradilar. 3. nazoratdagi raqobat. bu hisob-kitob kaliti hisoblanadi. unda barcha ko‘rsatkichlar taqqoslanganda boshqa ko‘rsatkichlarga mos kelishi kerak yoki buni manfaatlar to‘qnashuvi deb atash mumkin. 4. haqiqiy buxgalteriya. har oyda bir marta ro‘yxatga olish bilan shug‘ullanuvchi buxgalter tezkor hisob olib boruvchi ishchi bilan jarayonlarni ro‘yxatga oluvchi jurnalni to‘ldiradi va buxgalteriya yozuvini (pravodka) tuzadi. 5. uslubiy mustaqillik. har bir firma va korxona buxgalteriya hisobini tashkil qilish uslubini o‘z xususiyatlarini inobatga olgan holda belgilaydi. qancha firma, korxona bo‘lsa, shuncha hisobni tashkil qilish uslublari mavjud. har bir xizmatchi yoki rahbar o‘ziga ma’qul hisob tizimini kiritish huquqiga ega. 6. psixologik iqlim. rahbarning xodimiga ishonmaslik turi. bunda hisobning asosiy vazifasi ishchilar o‘z manfaatlarini korxona manfaa- tidan ustun qo‘yishining oldini olishdir. bu buxgalteriya xodimlari va ishchilar majburiyatlarining to‘g‘ri taqsimlanishidan kelib chiqadi. bux- galter rahbar roziligisiz amaldagi hisob tizimiga boshqa usulni kiritish yoki o‘zgartirish huquqiga ega emas.l hozirda buxgalteriya hisobi asosan quyidagi funksiyalarni bajaradi: l. xo‘jalik …

3 / 20

l. korxona boshqaruvini mablag‘lar va uning tashkil topish manbalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan o‘z vaqtida ta’minlash. korxona buxgalteriya hisobida bu vazifa quyidagicha izohlanadi: · mahsulot (ish, xizmat) ishlab chiqarish rejasi bajarilishi, rejada belgilangan mahsulotlar nomenklaturasini, turini, sifatini kuzatish, nazo- rat qilish, reja bajarilishining o‘sish omillarini aniqlash; · mahsulotlar tannarxini kalkulatsiya qilish, tannarxni tobora ka- maytirish omillarini topish; · korxonalar rentabellik darajalari bajarilishini nazorat qilish; · biznes-moliya rejasi bajarilishini nazorat qilish. 2. korxona mulkini muhofoza qilish. korxona qaysi mulkchilik shakliga asoslanganidan qat’iy nazar buxgalteriya hisobi shu korxona mulkiga nisbatan tejamli munosabatda bo‘lishni, uni har xil nobud- garchiliklardan ehtiyot qilishni, ular harakatini uzluksiz nazorat qilib, ulardan oqilona foydalanishni ta’minlashi lozim. 3. korxonalarda xo‘jalik hisobini joriy etib, uni mustahkamlash va iqtisodiy rejim (tejamkorlik)ni joriy etish hamda takomillashtirib borish. buxgalteriya hisobi har bir korxona, tashkilot, muassasa, uyush- malarda yuritilib, ularning xo‘jalik faoliyatini to‘liq yoritib beradi. xo‘- jalik faoliyatini amalga oshirish uchun esa albatta xo‘jalik mablag‘lariga, …

4 / 20

natijada ular faoliyati ustidan nazorat va boshqaruv olib boriladi. korxonalar va muassasalarda yuritiladigan buxgalteriya hisobi «o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi qonunga asoslanib olib boriladi. korxonalar buxgalteriya hisobi shu korxonalar faoliyatini uzluksiz, yoppasiga kuzatib, hujjatlashtirib, olingan ma’lu- motlarni baholash orqali schyotlar tizimida ikki yoqlama yozuv yorda- mida aks ettiradi hamda hisob ma’lumotlari haqiqiyligini inventarizatsiya yordamida tekshirib, aniq va to‘g‘ri hisob ma’lumotlari asosida buxgal- teriya balansi va hisobotlarini tuzadi. 6. buxgalteriya hisobining obyekti korxonalar, muassasalar, uyushmalar, konsernlar faoliyatidan mulk- chilik shaklidan kelib chiqib ularni xo‘jalik mulklari turli miqdorda va tarkibda bo‘ladi. korxonalar faoliyati ularni xo‘jalikning qaysi sohasiga taalluqligidan kelib chiqib quyidagicha bo‘lishi mumkin: · qishloq xo‘jalik korxonalari (jamoa xo‘jaliklari, fermer xo‘jaliklari va hokazo); · sanoat ishlab chiqarish korxonalari (yengil sanoat, og‘ir sanoat); — maorif sohasi muassasalari (bog‘cha, maktab, litsey, gimnaziya, kollej, institut, universitet va hokazo); · savdo korxonalari (vositachi korxonalar, chakana savdo korxo- nalari, umumiy ovqatlanish korxonalari, tayyorlov korxonalari); · sog‘liqni saqlash …

5 / 20

b chiqiladi va iste’molchiga yetkazadi. savdo korxonalarida mahsulotlar bevosita iste’molchiga yetkaziladi, ya’ni ushbu korxonalar ishlab chiqaruvchilar bilan xaridorlar o‘rtasida vositachi bo‘lib hisoblanadi. savdo korxonalaridan biri bo‘lgan umumiy ovqatlanish korxonasida esa bevosita oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotish yo‘lga qo‘yilgan. ishlab chiqarish korxonalarida mehnat buyumlari mehnat vositalari orqali ishchi kuchi yordamida qayta ishlanib, tayyor mahsulot ko‘rinishini oladi va shu ishlab chiqarish korxonalaridagi buxgalteriya hisobi ishlab chiqarish fondlari harakati ustidan to‘liq nazoratni o‘rnatib, hisob ishlarini olib boradi. noishlab chiqarish sohasiga qarashli madaniy, ilmiy, maorifiy, sog‘liqni saqlash, mudofaa-nafaqa organlari, turli byudjet tashkilotlarida ishlab chiqarish korxonalarida tayyorlangan ijtimoiy mahsulotlar taqsim- lanib, iste’mol qilinadi. ushbu muassasalarning faoliyati yuritilishi uchun budjetdan mablag‘ ajratiladi va shu muassasalar buxgalteriya hisobi ajratilgan mablag‘lar harakatini uzluksiz nazorat qilish maqsadida hisob yuritadi. demak, buxgalteriya hisobi korxonalar xo‘jalik mulki va ularning harakatini, ulardan oqilona foydalanishning tegishli usullarini qo‘llagan holda aks ettirib borishdir. mamlakatimizda bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayonida olib bori- layotgan islohotlarga ko‘ra …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxgalteriya hisobining predmeti va metodi"

2-mavzu. buxgalterlya hisobining predmeti va metodi 1. buxgalteriya hisobining funksiya razifalari ra predmeti boshqa fanlar kabi buxgalteriya hisobining ham jamiyatda o‘z o‘rni va vazifalari bo‘lib, shu kungacha uning asosiy vazifasi sifatida faqat ma’lumot to‘plash hisoblangan. lekin iqtisodiyotimizga bozor muno- sabatlarining kirib kelishi, jahonda xalqaro integratsiyaning kuchayishi, mulkka bo‘lgan munosabatlarining o‘zgarishi, xorijiy investorlarning kirib kelishi kabi jarayonlar amaldagi buxgalteriya hisobi tizimi uchun qo‘shimcha vazifalarni yuklaydi. iqtisodiyotining rivojlanishini muhim hamda ajralmas qismi hisoblangan xo‘jalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarishni zamonaviy usullar bilan boshqarishda ularning mablag‘lari va tashkil topish manbalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ...

This file contains 20 pages in DOC format (241.5 KB). To download "buxgalteriya hisobining predmeti va metodi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxgalteriya hisobining predmet… DOC 20 pages Free download Telegram