testologiya tarixi

DOC 18 pages 135.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.0 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

2.mavzu: testologiya tarixi. reja: 1. testologiyaning vujudga kelishining shart-sharoitlari. dastlabki testlar. 2. testologiyaning fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. testlarni paydo bo‘lishida f.galton va dj.kettellning xizmatlari. 4. intellektual testlarning paydo bo‘lishi. guruhiy testlar. 5. standartlashgan testlar. testologiyaning xx asrda rivojlanishi. mashg‘ulot maqsadi: talabalarda testologiya fanining tarixiy rivojlanishi to‘g‘risida tasavvurlarni shakllantirish. 1. testologiyaning vujudga kelishining shart-sharoitlari. dastlabki testlar. kutilayotgan natija: mashg‘ulot yakunida talaba, · testologiya fanining tarixiy ildizlari haqida mulohaza bildira oladi; · testologiyaning fan sifatida shakllanish bosqichlarini tahlil qilib bera oladi; · testologiyaning fan sifatida shakllanishini xarakterlovchi omillarni tushuntira oladi. testlashtirishning tarixiy ildizlari . x1x asrning eksperimental psixolog f.galьton individual farqlar o‘lchash bilan shug‘ullanadi. ularning asosiy maqsadi umumiy qoidalarni yaratishdan iborat edi inson xususiyatlarini diqqat xususiyatlari, farqlar va o‘xshashliklar , idrokning individual xususiyatlari tadqiq etish edi shunday qilib, haqiqatdan shaxslarni bir xil kuzatiladi , deb oqibatda og‘ishlar, alohida o‘zgaruvchanlik, umumlashma qilish uchun emas, balki aniq va taxminiy xulosalarga kelishga erishdi. shaxsga …

2 / 18

irishga sabab bo‘lgan ile psixologik yondashuv sanaladi. tajribalar qattiq monitoring sharoitida, kuzatuvlarini o‘tkazish . misol uchun, ko‘rsatmalar , bizga ruxsat mavzu tajribada reaksiya ancha oshirish yoki uning tezligini kamaytirish mumkin . shuningdek, atrofdagi nur yorqinligi yoki vizual sezgi faoliyatga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. shunday qilib, kuzatishning ahamiyati isbotlandi. bu esa keyinchalik standart sharoitlarda sinovlarni va tartib standartlashtirishni amalga oshirishda psixologik testlarni yaratilishiga sabab bo‘ldi. francis galtonning eksperimental izlanishlar olib borishda o‘ziga xos hissasi bor. ingliz biolog sir francis galton amaliy psixologiyani rivojlanishning asoschilaridan biri edi. uning ko‘p va xilma-xil tadqiqotlari irsiyatni o‘rganishga bag‘ishlangan edi. irsiyatni o‘rganish kabi ohang , odamlar xususiyatlaridan o‘lchashdan ko‘proq xabardorligi ishlarni amalga oshirishiga qo‘l keldi. faqat shu yo‘l bilan u o‘zini tadqiqot yo‘nalishiga ega bo‘ldi. shuning uchun, ota-onalar o‘rtasidagi o‘xshashlikning aniq darajasi aka- ukalar, yaqinlar va amakivachchalari yoki egizaklarni o‘rganishda ham hisobga oldi. buning uchun f. galton antropometrik tajriba-sinovlarini o‘tkazdi. u shuningdek, jahon ko‘rgazmasida 1884 yilda …

3 / 18

o‘ziga xos o‘ringa ega . psixologik test rivojlantirishda hissa amerika psixolog jeyms mckeen kettell salmoqli ishini amalga oshirdi. u bu borada ma’lum asarlar yaratgan bo‘lib, natijasida uning xizmatlari tufayli eksperimental psixologiya paydo bo‘ldi. kettellning tadqiqotlarida vundt va galьtonning ta’sir mavjud. u o‘zining keyigi tadqiqotlarida zehn testlarini yaratish va qo‘llash masalalariga yo‘naltirdi. 1890 yilda j. kettell tomonidan maqolada “intellekt va uning o‘lchash masalasiga” bo‘yicha maqola yozdi. ushbu maqolada bir qator testlarni intellektual aniqlash uchun qo‘llash xususiyatlari yoritildi. p.x. dyubua (p.h.dubois, 1966) qadimgi xitoy zadoganlarini ishga qabul qilishda psixologik testlashtirishdan bundan 3000 yilga yaqin yildan oldinroq amalga oshirilganligini qayd etadi. qadimgi greklar testlashtirishni ta’lim jarayonining yo‘ldoshi sifatida qarab, jismoniy va aqliy ko‘nikmlarni o‘zlashtirishni baholashda testlardan foydalanganlar. suqrot metodi ta’lim jarayonining testlashtirish bilan uyg‘unlashuvni ifodalaydi. o‘rta asr evropa universitetlari uchun ilmiy unvon va darajalar berish uchun imtihonlar joriy etildi. biroq zamonaviy psixologik testlashtirish haqimda so‘z borganda xix asrga e’tibor qaratishni talab etadi. testlashtirishning …

4 / 18

lashtirish tarixi e.g. boring (e.g. boring, 1950) va g. merfi, dj.k. kovach (g. murphy, j.k. kovach, 1972), p.x. dyubua (r.n. dubois, 1970)larning asarlarida o‘z aksini topgan . psixologik testlashtirish tarixida keltirilgan umumiy ma’lumotlarga ko‘ra aqliy taraqqiyotdan ortda qolganlik muammosining davolay olmaslik haqidagi fikrlar e. segen (e. seguin, 1907)ning tajribalarida uzoq vaqt davomida oli borgan ta’lim metodlarida yangi bir yondashuvni joriy etish imkonini berdi. natjada 1837 yilda aqliy taraqqiyotdan ortda qolgan bolalarni o‘qitish maktabiga asos solindi. 1848 yilda amerikaga ketib, uning g‘oyalari yuqori darajada e’tirof eilishga sabab bo‘ldi. e.segenning bir qator usullari harakat testlari va noverbal intellekt testlarni joriy etilishiga olib keldi. bunga e.segenning nomi bilan ataladigan doska shaklini keltirish mumkin. ushbu doskada individdan har xil figuralarni tezkorlik bilan joylashtirishni talab etadi. testologiyada etarlicha izlanishlar va metodikalar yaratilayotgan bo‘lsa-da, ammo tatbiq etish sifati doimo mutaxassislar diqqat marakazida bo‘lishi lozim bo‘ladi. testologiya tarixidan ham ma’lumki, dastlabki diagnostik metodikalar, xususan, ispan olimi xuan …

5 / 18

qt davomida olib borgan izlanishlarida kuzatish mumkin. bu tadqiqotlarda nemis olimi “psixometriya” tushunchasini birinchilardan bo‘lib fanga olib kirgan. e.veber va g.fexnerlarning (xix asr o‘rtalari) psixofizik tadqiqotlarini ham eksperimental psixologiyada psixik hodisalarni o‘rganishdagi yangi yo‘nalish deyishimiz mumkin. bu tarzdagi tadqiqotlarlar ko‘lami yana bir qator olimlar tomonidan kengaytirildi. ammo psixologik tadqiqotlarda statistik qayta ishlash usullarini tatbiq etilishini, olamshumul ilmiy inqilob, deb qarash mumkin. f.galьton o‘z davridayoq “korrelyasiya koeffitsientini hisoblash” metodini (1888 yil) antropometriya va irsiyatni aniqlashda qo‘llagan edi. f.galьton va uning izdoshi k.pirsonlarning korrelyasiya koeffitsientini aniqlash usulini, a.bine va t.simon intellektni o‘lchashda shkalalarga tayangani (1905), v.l.shtern tomonidan intellekt koeffitsienti (iq)ni fanga kiritilganligi tadqiqotlarda sifat o‘zgarishi yuz berishidan dalolat beradi . yuqorida sanab o‘tilgan tadqiqotlar psixodiagnostika sohasidagi ilk ilmiy qadamlar hisoblanadi. ammo bugungi kunda ham psixodiagnostik metodikalarni tatbiq etishda sifat masalasiga e’tibor qaratish tadqiqotchilarning diqqat markazida bo‘lishi lozim. chunki, ko‘p holatlarda tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilayotgan muammoning baholash apparati, ularning mezonlari va yondashuvlari mavhum holda …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "testologiya tarixi"

2.mavzu: testologiya tarixi. reja: 1. testologiyaning vujudga kelishining shart-sharoitlari. dastlabki testlar. 2. testologiyaning fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. testlarni paydo bo‘lishida f.galton va dj.kettellning xizmatlari. 4. intellektual testlarning paydo bo‘lishi. guruhiy testlar. 5. standartlashgan testlar. testologiyaning xx asrda rivojlanishi. mashg‘ulot maqsadi: talabalarda testologiya fanining tarixiy rivojlanishi to‘g‘risida tasavvurlarni shakllantirish. 1. testologiyaning vujudga kelishining shart-sharoitlari. dastlabki testlar. kutilayotgan natija: mashg‘ulot yakunida talaba, · testologiya fanining tarixiy ildizlari haqida mulohaza bildira oladi; · testologiyaning fan sifatida shakllanish bosqichlarini tahlil qilib bera oladi; · testologiyaning fan sifatida shaklla...

This file contains 18 pages in DOC format (135.0 KB). To download "testologiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: testologiya tarixi DOC 18 pages Free download Telegram