moddiy va nomoddiy madaniy meros ob'yektlarini muhofaza qilish va turizm fanining mohiyati

DOC 9 sahifa 75,5 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 75,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

1-mavzu. kirish. moddiy, madaniy, arxeologik meros obyektlarini muhofaza qilish va turizm fanining mohiyati. reja: 1. madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishda yunesko bilan hamkorlik. 2. oʻzbekistonda madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishning yangi bosqichga koʻtarilishi. 3. madaniy turizm tushunchasi. bugungi kunda mamlakatimizning moddiy va nomoddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar salmogʻi katta. ayni paytda yunesko umumjahon madaniy merosi roʻyxatiga oʻzbekistondagi 4 ta meʼmoriy majmua – xiva, buxoro, samarqand va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari kiritilgan. xalqaro tashkilot yuneskoning insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ roʻyxatiga esa, mamlakatimiz nomoddiy madaniy merosining 8 ta obyekti (boysun madaniy makoni, shashmaqom mumtoz musiqasi, katta ashula, askiya sanʼati, navroʻz, palov madaniyati va anʼanalari, margʻilon hunarmandchilikni rivojlantirish markazi: adras va atlas tikish, xorazm raqsi – lazgi) kiritilgan. mamlakatimizning yuneskoga aʼzo boʻlgan 1993-yildan boshlab sohaga oid barcha asosiy xalqaro hujjatlariga qoʻshilish choralarini koʻrdi, ularning normalari milliy qonunchilikka implementasiya qilinmoqda. keyingi paytlarda …

2 / 9

i aniqlash imkonini bermoqda. aytish mumkinki, prezidentimizning 2018-yil 19-dekabrdagi “moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” qarori bu borada yangi bosqichni boshlab berdi. qarorning 10-bandiga asosan yuneskoning umumjahon merosi roʻyxatiga tarixiy-madaniy qiymatiga koʻra kiritilgan respublikadagi hududlar alohida muhofaza qilinadigan tarixiy-madaniy hududlar hisoblanishi belgilandi. ularda rejalashtirilgan qurilish va obodonlashtirish ishlarining loyihalari madaniy meros departamenti hamda yuneskoning umumjahon merosi markazi bilan majburiy tartibda kelishilgan holda amalga oshirishiga oid tartib oʻrnatildi. taʼkidlash joizki, rejalashtirilgan qurilish va obodonlashtirish ishlarining loyihalari yuneskoning umumjahon merosi markazi bilan kelishib olish yoʻlga qoʻyildi. masalan, 2020-yilda yuneskoning umumjahon merosi markazi bilan kelishib olish uchun 11 ta loyiha umumjahon merosi markaziga yuborilgan. 2020-yil sentyabr oyida buxoro tarixiy markazida rejalashtirilgan obyektning loyihasi yuzasidan umumjahon merosi markazining ijobiy xulosasi olindi. “moddiy madaniy meros obyektlarining muhofaza qilinishi kuchaytirilishi munosabati bilan oʻzbekiston respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun bilan jinoyat kodeksi hamda “maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi …

3 / 9

sining milliy qonunchilikni takomillashtirish borasidagi tavsiyalarini bajarish bilan bir qatorda umumjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan hududlarni xalqaro mezonlar boʻyicha boshqarish rejalari va hisobotlari tayyorlanmoqda. 2. oʻzbekistonda madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishning yangi bosqichga koʻtarilishi. oʻzbekiston respublikasining amaldagi "madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida"gi qonuniga binoan respublikamiz hududida 2006-yilning 1-yanvar holatida davlat hisobida 7734 nomlanishdagi madaniy meros obyektlari (madaniyat va yodgorliklari boʻlib 1526 ta obyekt respublika ahamiyatiga, 6208 nomlanishdagi obyekt mahalliy) ahamiyatidagi madaniy meros obyektlaridir. respublika ahamiyatiga molik davlat muhofazasidagi olingan madaniy meros obyektlari quyidagilardan iboratdir: 776 ta arxeologiya yodgorliklari; 579 ta arxitektura yodgorliklari; 19 ta me’morchilik va tarix yodgorliklari; 152 ta monumental san’at va haykaltaroshlik asarlari; mahalliy ahamiyatga molik muhofazasiga olingan madaniy meros obyektlari quyidagilardan iboratdir: 171 ta me’morchilik va tarix yodgorliklari; 876 ta monumental san’at va haykaltaroshlik asarlari; 3371 ta arxeologiya yodgorliklari; 1790 ta arxitektura yodgorliklari. arxeologik yodgorliklar tariximizning qadimgi va eng qadimgi davri …

4 / 9

lar, saroylar, koʻshklar, eng qadimgi odamlar yashagan manzilgohlar, turli xil inshoot qoldiqlari (koriz, sardoba, koʻprik va h.k.) xarobalari hisoblanadi. shu bilan birga ajdodlarimiz qoldirgan qadimgi san’at namunalari – petrogliflar, qadimgi mozor qoʻrgʻonlar ham arxeologik yodgorlik sirasiga kiradi. arxeologik yodgorliklar tariximiz, madaniyat va ma’naviyatimiz hamda qadriyatlarimiz timsoli sifatida baholanar ekan, uni saqlash avaylash va kelajak avlodga yetkazish dolzarb vazifadir. afsuski, oʻtgan asrning 60-80 yillarida yurtimizdagi koʻpgina yodgorliklar qisman yoki toʻliq buzilgan boʻlib, bu holat koʻplab arxeologik yodgorliklarni paxta ekin maydonlarini kengaytirish, tepalik tuprogʻini ekinzorlarga oʻgʻit sifatida solinishi natijasida yuzaga kelgan. shu bilan birga 2009-yil 13-oktyabrda qabul qilingan “arxeologik meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi qonun arxeologik yodgorlik va uni muhofaza qilish hamda undan foydalanishning huquqiy asoslarini qayd etdi. yuqorida qayd qilinganidek, arxeologik yodgorliklar tarixning moddiy namunasi boʻlib, uning qisman yoki toʻliq buzilishi tariximizning qaysidir qismini butunlay yoʻq boʻlib ketishiga olib kelishi mumkin. hozirgi vaqtda arxeologik yodgorliklarni qisman yoki toʻliq …

5 / 9

qadimiy shahar xarobalarini kiritish mumkin. albatta, bunday jarayonni oldini olish juda qiyin boʻlib, ayrim holatlarda buning iloji yoʻq. shu bois yemirilishi mumkin boʻlgan hududlarni arxeologik jihatdan oʻrganish hamda imkoni boʻlsa, daryo qirgʻoqlarini mustahkamlash uchun kompleks chora tadbirlarni koʻrish samarali natija beradi. yodgorliklarning holatiga tabiiy omil bilan birga inson omili ham ma’lum darajada ta’sir koʻrsatadi. ma’lumki, mustaqillik yillarida yurtimizda keng koʻlamli qurilish va obodonchilik ishlari olib borilmoqda. koʻplab turarjoylar, ishlab chiqarish korxonalari, kommunikatsiya inshootlari (yoʻllar, elektr tarmoqlari, aloqa liniyalari va h.k.) bunyod etilmoqda. bu borada yodgorliklarni muhofaza qilish maqsadida oʻzbekiston respublikasi madaniyat vazirligi tomonidan moddiy madaniy meros obyektlari muhofaza tegralari loyihalarining shaharsozlik va loyihalash hujjatlariga, shuningdek moʻljallanayotgan yer qazish, yer tuzish, qurilish, meliotrasiya, xoʻjalik ishlari va boshqa ishlarning moddiy madaniy meros obyektlarini asrash talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasi tashkil etiladi va amalga oshiriladi. shu bilan birga samarqand, buxoro, toshkent, shahrisabz, xiva kabi qadimiy shaharlarda olib borilayotgan qurilish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"moddiy va nomoddiy madaniy meros ob'yektlarini muhofaza qilish va turizm fanining mohiyati" haqida

1-mavzu. kirish. moddiy, madaniy, arxeologik meros obyektlarini muhofaza qilish va turizm fanining mohiyati. reja: 1. madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishda yunesko bilan hamkorlik. 2. oʻzbekistonda madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishning yangi bosqichga koʻtarilishi. 3. madaniy turizm tushunchasi. bugungi kunda mamlakatimizning moddiy va nomoddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar salmogʻi katta. ayni paytda yunesko umumjahon madaniy merosi roʻyxatiga oʻzbekistondagi 4 ta meʼmoriy majmua – xiva, buxoro, samarqand va shahrisabz shaharlarining tarixiy markazlari kiritilgan. xalqaro tashkilot yuneskoning insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ roʻyxatiga esa, mamlakatimiz nomo...

Bu fayl DOC formatida 9 sahifadan iborat (75,5 KB). "moddiy va nomoddiy madaniy meros ob'yektlarini muhofaza qilish va turizm fanining mohiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: moddiy va nomoddiy madaniy mero… DOC 9 sahifa Bepul yuklash Telegram