sezgirlikning chegaralarini aniqlash

DOC 8 pages 251.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 251.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-mavzu: sezgining chegalarini aniqlash. ko’rish sezgisida shaklni va hajmni aniqlash reja: 1. ko’rishning chegaralarini aniqlash 2. makonni ko’rishning differensial chegaralarini aniqlash mashg’ulot maqsadi: talabalarda ko’rishning mutlaq chegaralari haqida yondoshuvlar bilimlarni shakllantirish. psixologiya fanida uchta katta guruhga ajratilgan sezgilar (ekstroretseptiv, proprioretseptiv, introretseptiv) o‘z navbatida quyidagi turlarga ajratiladi: 1. ko‘rish sezgilari; 2. eshitish sezgilari; 3. hid bilish sezgilari; 4. ta’m bilish sezgilari; 5. teri sezgilari; 6. muskul – harakat (kinestetik); 7. statistik sezgilar; 8. organik sezgilar; sezgirlikni tajriba asosida o`rganishning ahamiyati qanday? tashqi olam haqidagi bilimlar asosi sezgilardir. sezgi tashqi olamdagi predmetlarning sezgi a`zolariga bevosita ta`sir etish bilan ularning xossalarini inson miyasida aks ettirilishidir. sezgi qo`zg`atuvchining maxsus energiyasiga aylantirilishi natijasidir. afferent tizim organizmning umumiy holatini ma`lum darajada aks ettirish imkoniyatiga ega. eksperimental yo`l bilan bilinar-bilinmas sezgirlikni vujudga keltiradigan qo`zg`atuvchining minimal kuchini aniqlash mumkin. bu minimal intensivlikni psixofizika asoschisi g.t.fexner sezgi a`zolari sezgirligining absolyut chegarasi bilan sezgi a`zolari sezgirligi o`rtasida teskari proportsional aloqa …

2 / 8

$qo`zg`atuvchining kuchiga nisbatan doimiy mikdor ekanligini isbotladi. shape \* mergeformat fexner sezgirlik intensivligining o`zgarishi fizik qo`zg`atuvchining kuchiga bog`liqligini quyidagicha ifodalaydi: bu erda ed q farq qilish sezgirligi, s- konstanta , r - qo`zg`atuvchining kuchini ( r ) sezgirlikning absolyut chegarasiga nisbati ( rl ) ya`ni g.fexner psixofizik qonunni quyidagicha ifodalaydi. sezgirlik kuchi qo`zg`atuvchining absolyut qiymatiga emas, balki qo`zg`atuvchi kuchininng logarifmiga proportsionaldir. sezgi qonuniyatlarini kuzatish orqali ham o`rganish mumkinmi? g.fexner absolyut va farq qilish chegaralarini o`lchashning bir necha metodlarini taklif kildi. bunday metodlardan biri minimal o`zgaruvchilar yoki chegara metodi deb yuritiladi. bu metodning mohiyati uning nomidan ko`rinib turibdiki, oldindan tayyorlangan qo`zg`atuvchilar shunday berib boriladiki, ular bir-biridan minimal darajada farq qilishini aniqlash mumkin bo`ladi. qo`zg`atuvchi goh ortib, goh kamayib boruvchi tartibda beriladi. har bir turkum qo`zg`atuvchilar tartibi javoblarning o`zgarishi bilan belgilanadi. («ha», «yo`q», «ko`ryapman», «ko`rmayapman»). odatda sezgirlikni o`lchash kamayib boruvchi qo`zg`atuvchilar berib borishdan boshlanadi. qo`zg`atuvchining ta`siri sezilmay kolguncha davom ettiriladi. ortib boruvchi …$

3 / 8

solyut chegarasini aniqlash maqsadida doimiy qo`zg`atuvchilar yoki konstant metodidan ham foydalaniladi. bu metodni boshlashdan avval chegara zonasining diapazonini aniqlab olish kerak. chegara zonasi, tekshiriluvchi qo`zg`atuvchini sezadigan yoki sezmay qoladigan intensivligi zonasidir. bu zona teng bir-xil toq bo`lgan intervallarga bo`linib olinadi. (5 dan 9 gacha). shuning uchun ham qo`zg`atuvchilarning barcha kuchlari o`rtasidagi farq doimo bir xildir. sezgirlikning farq qilish chegarasini aniqlash maqsadida ham minimal o`zgaruvchilar metodidan foydalaniladi. farq qilish chegarasini aniqlash maqsadida dastlab etalon qo`zg`atuvchini ajratib olish kerak. dastlab etalon qo`zg`atuvchi, keyin o`zgaruvchi qo`zg`atuvchilar bir vaqtda beriladi. tekshiriluvchi “katta”, “kichik” yoki «teng» deb javob berishi kerak bo`ladi. natijalarni tahlil qilish uchun javoblar o`zgarishi “kichikdan tengga” “tengdan katta”ga o`tishining chegarasini aniqlash zarur bo`ladi. “katta” va “ kichik” degan javoblarning o`rtacha qiymati topiladi. ular o`rtasidagi farq noaniqlik intervalini belgilaydi. noaniqlik intervalining teng yarmi qidirilayotgan farq qilish chegarasini topish imkonini beradi. ko‘rish sezgilari insonlar tomonidan rang va yorug‘likni sezish ko‘rish sezgilari orqali amalga oshadi …

4 / 8

ng old tomoniga joylashgan bir muncha qavariq qismi tiniq mugus parda bo‘lib, uning oldingi qismi rangdor parda deb ataladi. mazkur pardaning rangiga binoan uning tovlanishiga qarab, odamlarda ko‘z ko‘k, qora kabi jilva beradi. rangdor pardaning o‘rta qismida yumaloq tiniq modda bo‘lib, uni qorachig‘ deb ataymiz va u orqali ko‘z ichiga yorug‘lik nurlari kiradi. ko‘zlarning uchinchi pardasi to‘r parda deb nomlanib, u ko‘z soqqasining deyarli butun ichki yuzasini qoplaydi. qorachig‘ bilan rangdor pardaning orqasida ikki tomoni qavariq, tiniq jism ko‘z gavhari joylashgan bo‘ladi. yorug‘lik nurlari unda to‘planib, so‘ng sinadi va to‘r pardaga narsa yoki jismning aksi, surati tushadi. ko‘z soqqasining gavhari bilan to‘r parda o‘rtasidagi butun ichki yuzasi shishasimon jism deb nomlanuvchi maxsus tiniq suyuqlik bilan qoplangan bo‘ladi. to‘r parda rang va yorug‘likni sezish uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, unda ko‘ruv nervining tarmoqlari joylashgandir. ushbu tarmoqlarning chekkadagi uchlarida tayoqcha va kolbachalar deb ataladigan maxsus nerv xujayralari mavjuddir. inson ko‘zini to‘r pardasida …

5 / 8

i sezgi nazariyasining asosiy qoidalari 1756 yilda m.v.lomonosov tomonidan bayon qilingan bo‘lsa, 1856 yildan keyin nemis fizigi g.gelmgols tomonidan uni to‘la isbotlab berilgan. ushbu nazariyaga binoan to‘r pardaning kolbachalarida uchta asosiy element mavjuddir, ulardan birining qo‘zg‘alishi qizil rang sezgisini, ikkinchi qo‘zg‘alishi yashil rang sezgisi va uchinchi qo‘zg‘alishi binafsha rang sezgisini hosil qiladi. nazariyaga ko‘ra yorug‘lik to‘lqinlari birdaniga uchta elementni bir xilda qo‘zg‘atsa, oq rang sezgisi vujudga keladi. lekin yorug‘lik to‘lqinlari ikki yoki uch elementga ta’sir qilsa-yu, ammo bu bir tekis kechmasa, u holda sezuvchi elementlardan har birining qanchalik qo‘zg‘aluvchanligiga qarab, har xil rang sezgilari namoyon bo‘ladi. hozirgi zamon psixologiyasida ranglarni sezish yolg‘iz to‘r pardasidagi jarayonlar bilangina emas, balki miya po‘stida yuzaga keladigan boshqa jarayonlar bilan ham bog‘liq ekanligi to‘g‘risida ma’lumotlar mavjuddir. zamonaviy ma’lumotlarga binoan tayoqchalarda ko‘rish purpuri degan maxsus modda borligi isbotlangan. ko‘zga yorug‘lik ta’siri etganda ko‘rish purpuri kimyoviy yo‘l bilan parchalanib, tarkibiy qismlarga bo‘linadi va mazkur jarayon ko‘rish nervini …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgirlikning chegaralarini aniqlash"

1-mavzu: sezgining chegalarini aniqlash. ko’rish sezgisida shaklni va hajmni aniqlash reja: 1. ko’rishning chegaralarini aniqlash 2. makonni ko’rishning differensial chegaralarini aniqlash mashg’ulot maqsadi: talabalarda ko’rishning mutlaq chegaralari haqida yondoshuvlar bilimlarni shakllantirish. psixologiya fanida uchta katta guruhga ajratilgan sezgilar (ekstroretseptiv, proprioretseptiv, introretseptiv) o‘z navbatida quyidagi turlarga ajratiladi: 1. ko‘rish sezgilari; 2. eshitish sezgilari; 3. hid bilish sezgilari; 4. ta’m bilish sezgilari; 5. teri sezgilari; 6. muskul – harakat (kinestetik); 7. statistik sezgilar; 8. organik sezgilar; sezgirlikni tajriba asosida o`rganishning ahamiyati qanday? tashqi olam haqidagi bilimlar asosi sezgilardir. sezgi tashqi olamdagi predmetlarning sezgi a...

This file contains 8 pages in DOC format (251.5 KB). To download "sezgirlikning chegaralarini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgirlikning chegaralarini ani… DOC 8 pages Free download Telegram