geoaxborot tizimi hamda uning rivojlanish tarixi haqida umumiy ma’lumot

DOC 175.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584172202.doc geoaxborot tizimi hamda uning rivojlanish tarixi haqida umumiy ma’lumot reja: 1.“geoaxborot tizimi” atamasi 2.geoaxborot tizimi tomonidan hal qilinishi mumkin bo‘lgan muammolar spektri 3.geoaxborot tizimi rivojlanishining tarixiy bosqichlari 4.zamonaviy sharoitda geoaxborot tizimini qo‘llash “geoaxborot tizimi” atamasi geoaxborot tizimlari (gat, keyinchalik umumiy qabul qilingan atamasi - gis ishlatiladi) xx asrning 60-yillaridan boshlab rivojlana boshlagan, lekin bu tizimning keng rivojlanishi 90-yillarga to‘g‘ri keladi. bunga sabab shu keyingi 20 yil ichida kompyuter texnologiyasining ancha rivojlanishi bo‘ldi. kartalar yaratishning "qog‘ozli" deb atalgan odatdagi texnologiyasi bilan bir qatorda geografik axborot tizimidan foydalangan holda kartalar yaratishning kompyuterli texnologiyasi jadal sur’atlar bilan rivojlanmoqda. oddiy qilib aytganda, gisga tabiat va jamiyat ob’ektlari va hodisalari haqidagi topografik, geodezik, er, suv resurslari va boshqa kartografik axborotni yig‘ish, ularga ishlov berish, ehm xotirasida saqlash, yangilash, taxlil qilish, yana qayta ishlashni ta’minlovchi avtomatlashtirilgan apparatlashgan dasturli kompleks, deb ta’rif bersa bo‘ladi. barcha gislarda ma’lumotlarni yig‘ish, qayta ishlash, xotirada saqlash, yangilash, taxlil qilish va …

zoviy, matnli, grafikli va boshqa ko‘rinishdagi ma’lumotlarni qayta ishlash va ularni tasvirlashni gis tizimisiz mumkin emas. geoaxborot tizimi tomonidan hal qilinishi mumkin bo‘lgan muammolar spektri geoinformatika sohasi o’zbekiston respublikasida quyidagi muammolarni hal qilinishida juda muhim o’rin egallaydi: ta’lim tizimi: geoinformatika bilan bog’liq bo’lgan ta’lim yo’nalishlari, jumladan geodeziya, kartografiya, kadastr, er tuzish va boshqa yo’nalishlarini xalqaro va milliy ta’lim standardlariga mos keladigan darajada isloh qilish. (yangi o’quv uslublarini, o’quv dasturlari va yangi asbob uskunalarni yaratish). er degradasiyasi: irrigasiya va drenaj tizimlarini yomonlashishi erlarning shurlanishi muammolarini keltirib chiqardi. er va suv resurslarini boshqarish tizimini yaxshilanishi, shaxarsozlik, atrof muhit muxofazasi va boshqa sohalarni rivojlantirish orqali ushbu muammolarni bartaraf qilish mumkin. agroximiya maxsulotlarini haddan ziyot ishlatish, amudaryo va sirdaryo daryolaridagi suvlarni yerlarni o’zlashtirish maqsadida ishlatilib ketilishi oqibatida, suv tanqisligi, atrof muhit yomonlashishi va insoniyatni sog’ligiga yomon ta’sir qiladigan oqibatlar kelib chiqmoqda. bunga orol dengizi suv sathining haddan ziyod pasayib ketishi oqibatida uning atrofidagi erlarning …

giyasi bilan aloqasi rivojlanishi bilan xarakterlanadi: 50-yillarda elektron hisoblash mashinalaridan foydalanish va yaratish, printerlar, yirik grafikli monitor, sayoz tahlil qiladigan va boshqa pereferiya qurilmalari. asosiy e’tibor ishning geografiya va kartografiyada geoob’ektlarni o’zaro bog’lanishlarini baholash doiralarida ilmiy va nazariy qismiga asoslangan. bundan tashqari geografiyada sonli metodlarni o’rganish aqsh, kanada, angliya, shvesiya ( u. garrisona (williamgarrison), t. xagerstranda (torsten hagerstrand), g. makkarti (harold ms sarty), ya. makxarga (ian ms harg) ga qaratilgan [3]. geoinformatika rivojlanishining boshlanishi kanada gat ining yaratilishi va ishlab chiqilishiga bori taqaladi. bu tizimning tarixi 20 – asrning 60 yillariga borib taqaladi va bu tizim hozirgi kunga qadar rivojlantirilmoqda va qo’llab quvvatlanadi. birinchi geoaxborot tizim kanada, aqsh va shvetsariyada yaratilgan. 1960 – yil o’rtalarida tabiat resurslarini o’rganish uchun ishlab chiqilgan. shuni bilish kerakki gat ning rivojlanish tarixi 60 – 70 – yillar o’rtasida kanadalik olim r. tomilson boshchiligida gat yaratilishidan 30 yil oldin boshlangan. adabiyotlarni bir – biri bilan …

ilish, dalada o‘lchash natijalarini qayta ishlash va kompyuter tizimlarida ma’lumotlarni to‘plash bo‘yicha boy tajribaga egalar. ma’lumotlarning ko‘plab turlarini vaqt o‘tishi bilan tez-tez o‘zgarib turishi, oddiy usulda tuziladigan qog‘ozli kartadan foydalanishni ancha qiyinlashtirib yubormoqda. bugungi kunda tezkor axborotlarni qabul qilish, ularning dolzarbligini ko‘rsatish faqatgina avtomatlashtirilgan tizim kafolatlashi mumkin. shu o‘rinda zamonaviy gis – bu ko‘p miqdordagi grafikli va mavzuli ma’lumotlar bazasiga ega bo‘lgan, baza asosida ish bajarish imkoniyatiga ega bo‘lgan modelli va hisobli funksiyalar bilan birlashgan, fazoviy ma’lumotlarni kartografik shaklga aylantirish, turli xulosalar chiqarish va monitoring ishlarini amalga oshiradigan avtomatlashgan tizim, deb qaraladi. bugungi kunda kompyuter savodxonligi omma orasida ancha oshgan. gisda tuzilgan karta oddiy qog‘ozli kartadan yaxshi bezalgani, kompyuterli shakldaligi, qo‘lda bajarib bo‘lmas darajadagi aniqligi va boshqa bir qator afzalliklari bilan farq qiladi. kartaga istagancha o‘zgartirish kiritish, yangi mazmun va bo‘yoq berish, diagramma va boshqa ma’lumotlarni kiritish, o‘chirish va h.k. ishlarni bajarsa bo‘ladi. buning uchun muallifning shaxsan o‘zi karta tuzishning …

a texnologiyalarga tayanadi va bunday soha fanlari bilan yaqin aloqada bo‘ladi, jumladan: geografiya, kartografiya, aerokosmik metodlar, geodeziya, fotogrammetriya, informatika, matematika, statistika va boshqalar (1-rasm). geografiya: – gis asosida geografiya tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy hodisalar, ularning kelib chiqishi, o‘zaro bog‘liqligi va er yuzida tarqalishi mohiyatini tushuntiradi; uzoq muddatli fazoviy tahlil tajribasiga asoslanib, ularni tadqiq qilish metodlarini amalga oshirish imkonini yaratadi; har qanday tadqiqot va qarashlarga gis fazoviy yondashish kerakligini ta’kidlaydi; · geografiya fani o‘z oldida turgan vazifalarini echishda gisdan foydalanib, juda zarur bo‘lgan kuchli metodik qurolga ega bo‘ladi. kartografiya: · hozirgi vaqtda gisga kiritilayotgan asosiy manbalar - kartalar va tasvirlanadigan asosiy ma’lumotlar ham kartalarda bo‘lib hisoblanadi; · kompyuter grafikasi esa kartografik manbalarni raqamli bayon etishga o‘z usullarini taqdim etadi; · kartografiya gisdan foydalanish mobaynida ixtiyoriy kartografik mahsulotlarni yaratish uchun kuchli vosita va juda katta hajmdagi qurilmalarga ega bo‘ladi. 1-rasm. gisning tadqiqot uslublari masofadan turib zondlash: – samolyot yoki boshqa vositalardan olingan suratlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geoaxborot tizimi hamda uning rivojlanish tarixi haqida umumiy ma’lumot"

1584172202.doc geoaxborot tizimi hamda uning rivojlanish tarixi haqida umumiy ma’lumot reja: 1.“geoaxborot tizimi” atamasi 2.geoaxborot tizimi tomonidan hal qilinishi mumkin bo‘lgan muammolar spektri 3.geoaxborot tizimi rivojlanishining tarixiy bosqichlari 4.zamonaviy sharoitda geoaxborot tizimini qo‘llash “geoaxborot tizimi” atamasi geoaxborot tizimlari (gat, keyinchalik umumiy qabul qilingan atamasi - gis ishlatiladi) xx asrning 60-yillaridan boshlab rivojlana boshlagan, lekin bu tizimning keng rivojlanishi 90-yillarga to‘g‘ri keladi. bunga sabab shu keyingi 20 yil ichida kompyuter texnologiyasining ancha rivojlanishi bo‘ldi. kartalar yaratishning "qog‘ozli" deb atalgan odatdagi texnologiyasi bilan bir qatorda geografik axborot tizimidan foydalangan holda kartalar yaratishning kompyuterl...

DOC format, 175.0 KB. To download "geoaxborot tizimi hamda uning rivojlanish tarixi haqida umumiy ma’lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: geoaxborot tizimi hamda uning r… DOC Free download Telegram