aqliy tarbiya va ta’lim

DOC 9 стр. 225,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 225,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

aqliy tarbiya va ta’lim reja: 1. aqliy tarbiya va aqliy rivojlanish tushunchasining mazmuni 2. aqliy tarbiyaning maqsadi va vazifalari 3. aqliy tarbiya va ta’limning nazariy asoslari yosh avlodni har tomonlama yetuk shaxs qilib tarbiyalash jamiyat ehtiyojlaridan kelib chikadigan obyektiv zaruratdir. aqliy tarbiya ijtimoiy tarbiyaning eng muhim jihatlaridan biri. aqliy tarbiya bu aqlni rivojlantirish maqsadida yosh avlodga muntazam va maqsad asosida pedagogik ta’sir kо‘rsatishdir. demak, aql keng ma’noda sezish va idrok etishdan boshlab to tafakkur va xayolni о‘z ichiga oladigan bilish jarayonlari yig‘indisi bо‘lib, u yosh avlodning insoniyat tо‘plagan bilimlar, kо‘nikma va malakalar, meyorlar, qoidalar va boshqalarda rо‘y beradi. bu holat kattalar tomonidan amalga oshiriladi va bolalarning aqliy rivojlanishini ta’minlovchi xilma - xil vositalar, metodlarni, kerakli shart - sharoitlarni yaratishni о‘z ichiga oladi. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni aqliy tarbiyalash bolalarning fikrlash faoliyatini rivojlantirishga qaratilgan kattlarning ma’lum maqsad asosidagi ta’sir etishdir. u bolalarga tevarak - atrofdagi olam xaqida bilimlar berishni, ularni sistemalashtirishni, …

2 / 9

ayonida amalga oshirib boriladi. bolaning aqliy rivojlanishiga ta’lim va tarbiya samarali ta’sir kо‘rsatadi. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga aqliy tarbiya berishni tо‘g‘ri tashkil etish uchun ularning aqliy rivojlanish qonuniyatlari va imkoniyatlarini bilish kerak. aqliy tarbiyaning vazifasi uning mazmuni, metodi va tashkil etilishiga qarab belgilanadi. pedagogika va psihologiya fani aqliy tarbiya berish vazifalarini samarali hal etishda, bir tomondan, bolaning imkoniyatlaridan unumli foydalanish, ikkinchi tomondan, bola organizmining umumiy charchashiga sabab bо‘lishi mumkin bо‘lgan ortiqcha toliqtirish bо‘lmasligi yо‘llarini topish uchun maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning aqliy rivojlanishi qonuniyatlari va imkoniyatlarini о‘rganish bilan shug‘ullanadi. keyingi yillarda olib borilgan psihologik-pedogogik tadqiqotlarning natijalari maktabgacha tarbiya yoshi davrida bolalarning aqliy rivojlanishida juda katta imkoniyatlar mavjudligini kо‘rsatdi. bularning hammasi maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga beriladigan bilim, malaka va kо‘nikmalar mazmunini yanada chuqurlashtirish, xajmini kengaytirish maqsadga muvofiq ekanligidan dalolatdir. maktabgacha tarbiya yoshining oxiriga kelib, bolalar tevarak atrof tо‘g‘risida kattagina hajmdagi eng oddiy bilim va tushunchalarga ega bо‘ladilar, asosiy fikrlash jarayonlarini egallab oladilar. …

3 / 9

m xossalarini sovuq - issiq, g‘adir - budur, silliq - yaltiroq, xushbuy va h.k. ni bilim olishda yordam beradi. sezgi atrofdagi muhitni bilishning dastlabki bosqichi sanaladi. bola sezgi tufayligina tevarak-atrofdagi narsalar tо‘g‘risida bilim, tajriba tо‘plab boradi. idrok esa ancha murakkab jarayon bо‘lib, sezgilar asosida hosil bо‘ladi. bola olmani qо‘lida ushlab kо‘rib, qarab chiqib va yeb kо‘rib, uni yaxlit bir buyum, ayni bir vaqtda dumaloq, qizargan, xushbо‘y, mazali va h.k. tarzda idrok qiladi. bola olmani yaxlit bir buyum tarzida tasavvur qilishi uchun birdaniga bir nechta analizator kо‘rish, sezish va hid bilish analizatorlaridan foydalanadi. analizatorlar bir vaqtning о‘zida birdaniga ishlashi buyumning xossasi va belgilarini aniqroq hamda tо‘laroq bilish imkonini beradi. shuning uchun katta yoshdagi kishilar bolani ilk yoshlik chog‘idan boshlaboq aqliy jihatdan tо‘g‘ri tirbiyalash maqsadida buyumlarni kо‘prok analizatorlar yordamida idrok qilishga imkon tug‘dirishlari, analizatorlarning rivojlanishiga, ya’ni bolpning sensor madaniyatiga alohida e’tibor berishlari kerak. bolada nutq paydo bо‘lmshidan ancha oldin (bola bir yoshga …

4 / 9

rivojlanishida xayol muhim rol о‘ynaydi. xayol bolaning hayoti jarayonida, uning faoliyatida ta’lim va tarbiya ta’sirida tarkib topadi. bolaning hayoli u syujetli о‘yinlar uynay boshlaganida, kattalar qiziqarli ertaklar aytib berganida, о‘sha ertaklarga qiziqish orqali dastlabki alomatlari paydo bо‘ladi. ammo boladagi xayol kо‘proq konkret vaziyatga bog‘liq bо‘ladi. (masalan: qо‘g‘irchok kо‘rinib qolsa, uni uxlatadi, mashina bо‘lsa biror narsani tashiydi va h.k.}. katta bog‘cha yoshiga kelganda, bolaning tajribasi ortib, faoliyati murakkablashadi va buning natijasida bola xayolida sezilarli о‘zgarish yuz beradi. maktabgacha tarbiya pedagogikasi yosh avlodni aqliy tarbiyalash vazifalarini jamiyatimizning ijtimoiy talablariga va insonning aqliy rivojlanish mohiyati va tabiatiga asoslanib shilab chiqadi. aqliy tarbiyaning asosiy vazifalari: 1. bolalarda tabiat va jamiyat tо‘g‘risidagi bilimlar sistemasini, ilmiy duiyoqarashni shakllantirish. 2. aqliy faoliyat, bilish jarayonlari va qobiliyatlarni, aqliy jarayonning xilma - xil usullarini rivojlantirish. 3. mustaqil bilish qobiliyatlarini, aqliy mehnat madaniyatini rivojlantirish. 4. aqliy bilim, kо‘nikma va malakalarini rivojlantirish. bilimni tasavvurlar va tushunchalar, qoidalar, qonuniyatlar, sistemalar shaklidagi turli …

5 / 9

bilib oladilar. jonsiz tabiat, о‘simliklar, hasharot va hayvonlarni kuzatishi jarayonida tarbiyachi bolalarda borliq tug‘risidagi materialistik tasavvurlarni shakllantirib boradi. bilimlarni egallab borish natijasida bolaning shpxsi xam shakllanib boradi. bola san’tning har xil turlari tо‘g‘risidagi tasavvur va tushunchalarni egallab oladi. bilim insonning mehnatga munosabatini shakllantiradi. aqliy faoliyatni rivojlantirish bilim hajmi va xususiyatiga bog‘liq. aqliy faoliyatni rivojlantirish esa psixik jarayonlarni sezgi va idrok etish, taassurot, xotira, fikrlash, tasavvur va nutqni shakllantirishni ham bildiradi. bunda ularga aqliy faoliyatning g‘oyat samaradorligini ta’minlaydigan his - tuyg‘ular nozikligi va aniqligi, idrok etishning sobitqadamligi va tulaqonli, esda qolishning mustahkamligi va ongligi, tafakkur mantiqi va uning moslashuvchanligi, ijodiy xususiyat va mustaqillik xos bо‘lishi kerak. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar о‘zlariga tushunarli bо‘lgan ijtimoiy voqea va hodisalar, kishilarning mehnati, umumxalq bayramlari, respublikamizda yashaydigan ba’zi xalqlar hayoti bilan tanishtiriladi. bu tadbirlar ularda jamiyatimiz ijtimoiy hayotiga qiziqish uyg‘otish, vatanga muhabbat tuygusi va baynalminalchilik asoslarini shakllantirishga yordam beradi. aqliy ta’lim - maktabgacha tarbiya yoshidagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aqliy tarbiya va ta’lim"

aqliy tarbiya va ta’lim reja: 1. aqliy tarbiya va aqliy rivojlanish tushunchasining mazmuni 2. aqliy tarbiyaning maqsadi va vazifalari 3. aqliy tarbiya va ta’limning nazariy asoslari yosh avlodni har tomonlama yetuk shaxs qilib tarbiyalash jamiyat ehtiyojlaridan kelib chikadigan obyektiv zaruratdir. aqliy tarbiya ijtimoiy tarbiyaning eng muhim jihatlaridan biri. aqliy tarbiya bu aqlni rivojlantirish maqsadida yosh avlodga muntazam va maqsad asosida pedagogik ta’sir kо‘rsatishdir. demak, aql keng ma’noda sezish va idrok etishdan boshlab to tafakkur va xayolni о‘z ichiga oladigan bilish jarayonlari yig‘indisi bо‘lib, u yosh avlodning insoniyat tо‘plagan bilimlar, kо‘nikma va malakalar, meyorlar, qoidalar va boshqalarda rо‘y beradi. bu holat kattalar tomonidan amalga oshiriladi va bolalarning...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOC (225,0 КБ). Чтобы скачать "aqliy tarbiya va ta’lim", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aqliy tarbiya va ta’lim DOC 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram