o'zbekistonning milliy mustaqillikka erishishi

DOCX 23 pages 45.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 23
o'zbekistonning milliy mustaqillikka erishishi reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va manaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. mazkazning o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’on siyosati. 3. xx asr 90-yillariga kelib jahon va sobiq ittifoqdagi o’zgarishlar 4. o’zbekistonning o’z suvereniteti uchun kurashi o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi 1990- yil 18- iyun kuni xii chaqiriq res¬publika oliy ken¬gashining ikkin¬chi sessiyasi ochildi. deputatlarning taklifi bilan o‘zbe¬kistonning mustaqillik deklaratsiyasini qabul qilish masalasi sessiya kun tartibiga kiritildi. oliy kengashning doimiy komissi¬ya¬lari, faol deputatlar va huquqshunos mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan mustaqillik deklaratsiyasi matni sessi¬yada qizg‘in muhokama qilindi va 20- iyun kuni qabul qilindi. mustaqillik deklaratsiyasi 12 moddadan iborat bo‘lib, ularda xalqimizning xohish-irodasiga to‘la mos keladigan quyidagi muhim tartib-qoidalar belgilab qo‘yildi: „o‘zbekiston ssr oliy kengashi: — o‘zbek xalqining davlat qurilishidagi tarixiy tajribasi va tarkib topgan boy an’analari; — har bir millatning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini ta’minlashdan iborat oliy maqsad haqi; — har …
2 / 23
itutsiyasiga muvofiq o‘zbekiston ssr oliy kengashitomonidan tasdiqlangandan keyingina o‘zbekiston hududida kuchga ega bo‘ladi. • o‘zbekiston ssr davlat hokimiyati vakolatiga o‘zbekiston ssr ichki va tashqi siyosatiga tegishli barcha masalalar kiradi. • o‘zbekiston ssr xalqaro huquqning asosiy prinsiplarini tan oladi, hurmat qiladi va hokazo. mustaqillik deklaratsiyasining qabul qilinishi mamlakatimizning tom ma’nodagi, haqiqiy mustaqillikka erishish yo‘lida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. shundan e’tiboran mamlakatimizning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga doir masalalar mustaqil tarzda hal etila boshlandi. o‘zbekistonning mustaqillik sari inti¬layotgani uning yangi ittifoq shart¬nomasini ishlab chiqish jara-yoniga res¬¬pub¬lika manfaati nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon bo‘ldi. sobiq ittifoqqa kiruvchi respublikalar rasman teng va suve¬ren deb yuritilsa-da, amalda qaram edilar. ular o‘z yerlari, suvlari, o‘rmonlari va yerosti boyliklariga, ko‘pdan ko‘p kor¬xona¬lariga o‘zlari egalik qilolmas edilar. 80- yillarning oxirlari, 90- yillarning boshlarida ko‘pchilik respublikalar mavjud vaziyatni o‘zgartirish talablarini ilgari sura boshladilar. o‘zbekiston respublikasining rahbari i. a. karimov 1989- yil 20- sen¬tabrda moskvada …
3 / 23
arakati kuchayib bordi. 1990- yil bahorida boltiq¬bo‘¬yidagi latviya, litva, estoniya respublikalari, keyin¬roq gru¬ziya va ozarbayjon respublikalari ittifoq tarkibidan chiqqan¬ligini e’lon qildilar. ittifoq bo‘yicha o‘z milliy davlat tuzilmalaridan tashqarida yashayotgan 60 milliondan ortiq aholi milliy-etnik muammolar, mojarolarga duchor bo‘ldi. rossiya, ukraina, belarus parlamentlari davlat suvereniteti to‘g‘risida deklaratsiya qabul qildilar. ittifoqdosh respublikalar ketidan rsfsr ga kiruvchi muxtor respublikalar ham suverenitet haqida deklaratsiyalar qabul qilishdi. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada bahs va munozaralar kuchaydi. markazdagilar „kuchli markaz — kuchli respublikalar“ desa, joylardagilar „kuchli respub¬lika¬lar — kuchli markaz“ der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini yangilash zarurligini e’tirof etishga majbur bo‘ldi. sssr oliy soveti mazkur masala bilan shug‘ullanuvchi maxsus delegatsiya tuzdi va uning tarkibini tasdiqladi. 1990- yil iyulda moskvada markaz vakillari bilan respublikalar delegat¬¬si¬yalari yangi shartnoma matnini tayyorlashga kirishdilar. 1990- yil avgust oyida ittifoqni yangilash dasturi ishlab chiqildi. dasturda respublikalar o‘z …
4 / 23
b¬likalari, gruziya, armaniston, moldova vakil¬lari qatnashmadi, ozarbayjon kuzatuvchi bo‘lib qatnashdi. bu bosqichda ittifoq bilan respublikalar vakolatlarini farqlab qo‘yishga harakat qilindi. nihoyat, ittifoq va respublikalar vakolatlari belgilab qo‘yilgan yangi shartnoma loyihasi matbuotda e’lon qilindi. respublikalarda mazkur loyiha muhokama qilindi. respublikalar, jumladan, o‘zbekiston, marka¬ziy idoralar hali o‘zining eskicha hukmron mavqeyini saq¬lash ruhi singdirilgan bu hujjatdan qanoatlanmaganliklarini bildirdilar. sssr oliy soveti ittifoq shartnomasini o‘zgartirish, sssrni teng huquqli suveren respublikalar federatsiyasi sifatida yan¬gi-lalash xususida xalqning fikrini bilish maqsadida 1991- yil 17- mart kuni butunittifoq referendumini o‘tkazishga qaror qildi. 1991- yil 20- fevralda o‘zbekiston oliy kengashining rayosati ham referendum o‘tkazishni ma’qulladi va sssr oliy soveti tomonidan tayyorlangan byulleten bilan birga yana bitta qo‘shimcha byulletenni ovozga qo‘yishga qaror qildi. qo‘shimcha byulletenga „siz o‘zbekistonning mustaqil teng huquqli respublika sifatida yangilangan ittifoq (fede¬ratsiya) tarkibida qolishiga rozimisiz?“ degan savol qo‘yildi. ovoz berishda qatnashgan saylovchilarning 93 foi¬zi bu savolga „ha“ deb javob berdilar. demak, o‘zbekistonliklar o‘z mamlakatini mustaqil davlat sifatida …
5 / 23
liflarni qabul etmadi, ishni paysalga soldi“, — degan edi. bu fikrning to‘g‘riligini hayot to‘la isbotladi. 1991- yil aprelda kiyevda ukraina, rossiya, belarus, o‘zbe¬kiston, qozog‘iston respublikalari rahbarlarining uchra¬shuvi bo‘ldi. uchrashuvda mustaqil respublikalar manfaatlariga mos keladigan ittifoq shartnomasini tuzishga yondashish yo‘llari ishlab chiqildi va tegishli bayonot imzolandi. bu hujjatni qirg‘iziston, tojikiston, turkmaniston respublikalari ham imzolashga rozilik bildirdi. markaz yon berishga majbur bo‘ldi. 1991- yil aprelda novo-ogoryovoda sssr prezidenti m.s.gorbachyovning 9 respublika rahbarlari bilan uchrashuvi bo‘ldi. ishtirokchilar tomonidan „mamlakatdagi vaziyatni bar-qarorlashtirish va tanglikni bartaraf etishga doir kechiktirib bo‘l¬maydigan choralar to‘g‘risida qo‘shma bayonot“ imzolandi. bu hujjat „9+1“ (9 respublika + markaz) degan nomni oldi. uning mazmuni markazning yon berganini, kiyevda bildirilgan fikr-mulohazalarga rozi bo‘lganini ko‘rsatadi. 1991- yil 3- iyunda novo-ogoryovoda sssr oliy soveti vakillari bilan respublika rahbarlari o‘rtasida uchrashuv bo‘ldi. mulk, til va yangi shartnomani tasdiqlash tartibi to‘g‘risida keskin munozara bo‘ldi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimov mavjud ittifoq, uning tuzilmasi, markaz bilan res¬publikalar …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning milliy mustaqillikka erishishi"

o'zbekistonning milliy mustaqillikka erishishi reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va manaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. mazkazning o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’on siyosati. 3. xx asr 90-yillariga kelib jahon va sobiq ittifoqdagi o’zgarishlar 4. o’zbekistonning o’z suvereniteti uchun kurashi o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi 1990- yil 18- iyun kuni xii chaqiriq res¬publika oliy ken¬gashining ikkin¬chi sessiyasi ochildi. deputatlarning taklifi bilan o‘zbe¬kistonning mustaqillik deklaratsiyasini qabul qilish masalasi sessiya kun tartibiga kiritildi. oliy kengashning doimiy komissi¬ya¬lari, faol deputatlar va huquqshunos mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan mustaqillik deklar...

This file contains 23 pages in DOCX format (45.4 KB). To download "o'zbekistonning milliy mustaqillikka erishishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning milliy mustaqil… DOCX 23 pages Free download Telegram