nahv ilmining shakillanishi

DOC 3 стр. 28,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 3
nahv ilmining shakillanishi arab yozuvining vii asrdan xiv asrgacha shakllangan va mashhur nazariyotchi xattotlar tomonidan e’tirof etilgan – kufiy, suls, nas’h, muhaqqaq, rayhoniy, tavqe’, riqo deb atalgan yetti uslubi mavjud. ayrim xattotlar kufiyni asosiy uslublar qatoriga kiritmaydilar. chunki, ular keyingi olti uslub kufiydan o‘sib chiqib shakllangan, deb hisoblaydilar. xiv asr oxirlarida yuzaga kelgan nasta’liq va xviii asrda paydo bo‘lgan shikasta xatlarini ham ba’zi xattotlar arab yozuvining asosiy uslublariga qo‘shadilar. qadimiy arab tili miloddan avvalgi 5 — 4-asrlarga taalluqli obidalar orqali maʼlumdir. u mumtoz arab tilining paydo boʻlishiga zamin boʻlgan. mumtoz arab tilining leksik va grammatik shakllanishi johiliya davri (5 — 7-asrlar) shoirlarining ogʻzaki ijodlarida namoyon boʻla boshlagan. qur’oni karimning nozil boʻlishi natijasida mumtoz arab tili badiiyati yanada goʻzallashdi va grammatik meʼyorlari mukammallashdi. 8 — 9-asrlarda mumtoz arab tili grammatikasi ishlab chiqildi, islom yoyilgan oʻlkalarda rasmiy va ilmiy til boʻlib qoldi. ibn sino, beruniy, xorazmiy va boshqa ilmiy asarlarini ana shu …
2 / 3
oschisi ali ibn abu tolib roziyallohu anhudir. u abu asvad ad-dualiyga yozib bergan maktubida ushbu ilmga asos solgan. (nahv ilmi grammatikaning sintaksis bo‘limiga to‘g‘ri keladi. u so‘zlarning gap tarkibidagi holatlarini o‘rganadi. u bilan so‘zlarning lug‘aviy ma’nosi emas, gapdagi vazifasi o‘rganiladi.) ushbu ilm bilan gaplar to‘g‘ri tuziladi va tarkib bilinadi. ibn molik “kofiya” asarida: “nahv tillar va qalblarning to‘g‘riligidir. kim uni bilmasa, “alhamdu lillahi robbil ‘aalamiin” ni ham, “laa ilaaha illalloh” ni ham tushuna olmaydi. shuning uchun uni juz’iy qismlarini bilmagan va masalalariga javob bera olmaydigan kishi odamlarga ko‘plab fiqhiy masalalarida fatvo bera olmaydi. bu ummat tarixida bu borada ajoyib voqea ro‘y bergan. uni ko‘plab ilm egalari yechishdan ojiz qolganlar. toki lug‘at ilmi egalari kelishgach, bu masalani yechishning uddasidan chiqishgan. bu shoirning quyidagi baytida edi: فأنت طلاق والطلاق عزيمة ثلاث ومن يخرق أعق وألأم sen taloqsan, taloq esa azimatdir, uch bor bo‘lar, kim orani buzsa, u oq bo‘lgan va malomatga loyiqroq… …
3 / 3
keyin ularni ko‘nglini yozish uchun “ihmod” (إحماض – ahli hadis istilohida ulardan malollikni ketkazish uchun aytiladigan qissa yo hikoya yoki she’rni bildiradi) aytdi. ulardan shoirning ushbu baytining ma’nosini so‘radi: رأت قمرالسماء فأذكرتني ليالي وصلنا بالرقمتين كلانا ناظر قمرا ولكن رأيت بعينها ورأت بعيني shunda ulardan birortasi buning javobini topa olmadi. ularning ichida abu ishoq shotibiy ham bor edi. shunda imom abu faxxordan ularga ushbu baytni sharhlab berishini so‘rashdi. u ularga sharhlab, oy ikkita oy: haqiqiy oy va majoziy oy ekanligini, haqiqiy oy osmondagi oy, majoziy oy esa yuz ekanini aytdi. bu yerda majoziysi. shuningdek qarash ham ikki xil bo‘ladi: haqiqiy qarash va majoziy qarash. ko‘zning qarashi va fikran qarash. bu yerdagi (she’rda so‘zlayotgan) odam haqiqatni majoz va majozni haqiqatga aylantirgan. (she’rning tarjimasi: osmondagi oyni ko‘rdi va “roqmatan”dagi uchrashuvimizni eslatdi ikkimiz bir oyga qarab turibmiz, lekin men uning ko‘zi bilan ko‘rdim, u esa meni ko‘zim bilan ko‘rdi. bu yerdagi ma’no shundan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 3 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nahv ilmining shakillanishi"

nahv ilmining shakillanishi arab yozuvining vii asrdan xiv asrgacha shakllangan va mashhur nazariyotchi xattotlar tomonidan e’tirof etilgan – kufiy, suls, nas’h, muhaqqaq, rayhoniy, tavqe’, riqo deb atalgan yetti uslubi mavjud. ayrim xattotlar kufiyni asosiy uslublar qatoriga kiritmaydilar. chunki, ular keyingi olti uslub kufiydan o‘sib chiqib shakllangan, deb hisoblaydilar. xiv asr oxirlarida yuzaga kelgan nasta’liq va xviii asrda paydo bo‘lgan shikasta xatlarini ham ba’zi xattotlar arab yozuvining asosiy uslublariga qo‘shadilar. qadimiy arab tili miloddan avvalgi 5 — 4-asrlarga taalluqli obidalar orqali maʼlumdir. u mumtoz arab tilining paydo boʻlishiga zamin boʻlgan. mumtoz arab tilining leksik va grammatik shakllanishi johiliya davri (5 — 7-asrlar) shoirlarining ogʻzaki ijodlarida namo...

Этот файл содержит 3 стр. в формате DOC (28,0 КБ). Чтобы скачать "nahv ilmining shakillanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nahv ilmining shakillanishi DOC 3 стр. Бесплатная загрузка Telegram