fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya

DOCX 35 pages 3.8 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

o’zbekiston respublikasining oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti “fizika va kimyo” fakulteti “kimyo” yo’nalishi 21/3-guruh talabasi abdumajidova nozimaning polimerlar kimyosi fanidan kurs ishi mavzu: fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya. ilmiy rahbar: jo’rayev m.m. “___”________2024-yil mundarija kirish - 3 - i. bob.fizikaviy destruksiya. - 5 - 1.1 termik destruksiya. - 5 - 1.2. fotodestruksiya. - 13 - 1.3. radiatsion destruksiya - 17 - 1.4. mexanik destruksiya. - 19 - ii bob. biologik destruksiya - 23 - 2.1. biodestruksiyalanuvchi polimerlarning xossalari. - 25 - 2.2. mikromitset zamburug’lari ta`siridagi biologik destruksiya. - 26 - xulosa - 35 - foydalanilgan adabiyotlar - 36 - kirish polimer materiallarida ularni qayta ishlash va foydalanish jarayonida issiqlik, nur, havo kislorodi, kimyoviy reagentlar, mexanik kuchlar, mikroorganizmlar va boshqa omillarning ta’siri natijasida turli xil fizikaviy va kimyoviy hodisalar sodir bo‘ladi. buning natijasida polimerlarning fizikaviy va fizik-kimyoviy xossalari yomonlashadi, jarayonda ko‘pincha polimer makromolekulalaridagi asosiy bog’larning …

2 / 35

ydali tomonlaridan yana biri shuki, yuqori qovushqoqlikka ega bo’lgan polimerlarni qayta ishlash qiyin bo’lganligi uchun dastavval ular qisman destruksiyaga uchratiladi, polimerning qovushqoqligi kerakli darajagacha pasaytiriladi. undan tashqari, destruksiya natijasida hosil bo’lgan makroradikallar birorta boshqa monomer ishtirokida polimerlanishni boshlab berishga sababchi bo’ladi, ya`ni initsiator rolini o’ynaydi. polimer destruksiyasini monomerlar ishtirokida olib borish bilan payvand va blok sopolimerlar olish mumkin. kurs ishining dolzarbligi: destruktiv jarayonlar ko’pincha zararli. shuning uchun ham uni ingibitorlar qo’shib kamaytirish va bu bilan polimerlarning xizmat qilish muddatini oshirish yuqori molekulyar moddalar kimyosi va texnologiyasining eng muhim muammolardan biri hisoblanadi. polimer matеriallarning u yoki bu ta’sirlarga chidamliligini oshirish bilan bir qatorda ushbu polimеrlarni qayta ishlashda kеlib chiquvchi muammolar o`rganish ham juda katta ahamiyatga ega. ko`p xollarda polimеrdan yasalgan uskunalar issiqlik, yorug`lik mеxanik va kislorod ta`sirida xizmat qilish muddati ancha qisqaradi. polimеrlarni issiqlik, kislorod, suv, mеxanik va boshqa ta`sirlar bilan bog’liq kimyoviy modifikatsiyalash bilan bog`liq muammolar nafaqat amaliy, balki nazariy …

3 / 35

ni оlish, sintez shаrоitlаrini to’g’ri tаnlаsh, polimеrlarni qаytа ishlаsh jаrаyonlаrini ilmiy аsоsdа tashkil etish vа ulardan to’g’ri fоydаlаnish yo‘llarini tоpishgа imkon yarаtаdi. pоlimеrlаrdа bоrаdigаn fizikaviy dеstruksiya jarayonini 3 bosqichda bоruvchi zanjirli jarayon dеb qаrаsh mumkin. birinchi bosqichda - aktiv mаrkаzlаr hosil bo’ladi, ikkinchi bosqichda - zanjir o‘sadi vа uchinchi bosqichda - uzilаdi. nаtijаdа dеstruktsiyalаnuvchi pоlimеrlаrdа molekulyar massa kаmаyibginа qоlmаy, balki moddani rangini ham o’zgаrishigа оlib kеlаdi. 1.1 termik destruksiya. pоlimеrlаrdа pаrchаlаnishigа rеаksiyalаri fаqаt issiqlik tа’siridа bоrsа, bu hоdisа tеrmik dеstruksiya dеyilаdi, nаtijаdа pоlimеrlаrni mоlеkulyar mаssаsi kаmаyadi. mаsаlаn: kаuchukni suyuq eritmаsi initsiаtоr ishtirоkidа 100°c gаchа qizdirilsа, uni mоlеkulyar mаssаsi judа tеz pаsаyadi. konsentrlangan eritmalarda esa destruktiv jarayonlar bilan bir qatorda choklanish ham kuzatiladi. bа’zаn tеrmik dеstruksiya jаrаyonidа mоnоmеr mоlеkulаsi hоsil bo’lаdi. bundа аjrаlib chiqаyotgаn mоnоmеrning miqdоri pоlimеr tuzilishigа bоg’liq bo’lаdi. shunday qilib, dеstruktsiya jаrаyoni mоnоmеr hоsil bo’lishi bilаn bоrsа, bungа dеpоlimеrlаnish dеyilаdi. depolimerlanish natijasida toza monomer hosil bo’lsa, bu polimer chiqindilaridan …

4 / 35

g’lanishi): reaksiya zanjirlarining keyingi o‘sishi quyidagicha sodir bo’ladi: ikki xil tip radikallar uchun bir xil tezlikda va molekulalarning ajralishi bilan kuzatiladi: termik depolimerlanish vaqtida makromolekulaning dastlabki ikki qismga parchalanishi va uning natijasida erkin radikallarning hosil bo’lishi nisbatan sekin boradi. agar makromolekula tarkibida α-holatda harakatchan vodorod atomlari bo’lmasa, hosil bo’lgan makroradikal oson polimerlanadi va bunda monomer molekulasi ketma-ket ajralib chiqa boshlaydi. polimer tarkibida harakatchan vodorod atomi bo’lsa, makroradikal vodorodni tortib oladi. natijada polimer makromolekulasi orqali zanjir uziladi. polivinilxlorid strukturasida termik destruksiya natijasida qo’sh bog’ hosil bo’ladi. qancha ko’p miqdor vodorod ajralib chiqsa, shuncha ko’p miqdor to’yinmagan bog’lar paydo bo’ladi. agar xlor atomlari to’liq ajralib chiqsa, barqaror polien makromolekulasi hosil bo’ladi: polivinilatsetat va polivinil spirtlarida ham termik destruksiya shunga o’xshash holda boradi. polivinilatsetat termik destruksiyasi natijasida dastlab sirka kislota ajralib chiqadi va bunda zanjirda qo’shbog’ hosil bo’ladi. bular o’z navbatida qo’shni halqalardan sirka kislota ajralishini tezlashtiradi. termik destruksiya natijasida ba`zi polimerlar o’z …

5 / 35

unday makromolekulalar parchalanganda stabillanmagan radikal hosil bo’ladi. bu esa energetik jihatdan ancha qiyin. reaksion zanjirning keyingi rivojlanishi ikkala radikal turlari uchun bir xil tezlikda borsa kerak va monomer ajrab chiqishi bilan sodir bo’ladi. polistirolning destruksiyasida dimer va trimer fraksiyalarning hosil bo’lishini polistirolning fenil guruhidagi faol vodorod atomining mavjudligi bilan bog’liqligini quyidagicha tushuntirish mumkin: zanjir uzatish reaksiyasi stirol zvenolaridan vodorodni ko‘chirish va zvenolararo yuz berishi mumkin. monomer hosil bo‘ lishi makromolekulaning depolimerlanish reaksiyasi tufayli sodir bo‘ladi: monomer, dimer, trimer fraksiyalarning nisbati hosil bo’layotgan boshqa uchuvchan mahsulotlarning miqdori birinchi navbatda jarayonning haroratiga bog’liq. polistirol destruksiyasida harorat 280°c dan 500°c ga ko‘tarilsa destruksiya mahsulotida monomer miqdori oshadi va 40% ga yetadi. polistirolning uchlamchi uglerod atomidagi vodorod metil guruhiga almashtirilsa boshqacha hodisa kuzatiladi. masalan, polimetilstirol xuddi shunday sharoitda termik destruksiyaga uchratilsa 95% gacha monomer hosil bo’ladi. poli-α-metilstirolning oson destruksiyaga uchrab monomer hosil qilishga katta moyilligi, unda to‘rtlamchi uglerod atomining borligi, makromolekuladagi aralash с – …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya"

o’zbekiston respublikasining oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti “fizika va kimyo” fakulteti “kimyo” yo’nalishi 21/3-guruh talabasi abdumajidova nozimaning polimerlar kimyosi fanidan kurs ishi mavzu: fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya. ilmiy rahbar: jo’rayev m.m. “___”________2024-yil mundarija kirish - 3 - i. bob.fizikaviy destruksiya. - 5 - 1.1 termik destruksiya. - 5 - 1.2. fotodestruksiya. - 13 - 1.3. radiatsion destruksiya - 17 - 1.4. mexanik destruksiya. - 19 - ii bob. biologik destruksiya - 23 - 2.1. biodestruksiyalanuvchi polimerlarning xossalari. - 25 - 2.2. mikromitset zamburug’lari ta`siridagi biologik destruksiya. - 26 - xulosa - 35 - foydalanilgan adabiyotlar - 36 - kirish polimer materiallarida ularni qayta ishl...

This file contains 35 pages in DOCX format (3.8 MB). To download "fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya", click the Telegram button on the left.

Tags: fizik- mexanik destruksiya va b… DOCX 35 pages Free download Telegram

fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "fizik- mexanik destruksiya va biologik destruksiya"

Similar files