jahon adabiyoti fanining predmeti va mazmuni

DOC 14 стр. 49,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
“jahon adabiyoti” fanining predmeti va mazmuni reja: 1.“jahon adabiyoti” fanining obyekti, fanning maqsad va vazifalari. geografik miqyosi, 2.“jahon adabiyoti” fanining geografik miqyosi, davrlashtirilishi. 3.jahon adabiyotining qadimgi davri: shumer,vavilon, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy tillar adabiyoti. mavzu bo‘yicha tayanch so‘z va iboralar. “jahon adabiyoti” fanining boshlanishi, obyekti, geografiyasi, davrlashtirilishi. fanning maqsad va vazifalari. jahon adabiyotining antik davri. shumer, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy xalqlar adabiyoti. ularning o‘zaro mushtarak va farqli jihatlari. jahon adabiyoti manbalariga tipologik, genetik, tarixiy madaniy yondashuv. ma‘ruza bayoni 1.“jahon adabiyoti” fanining obyekti, fanning maqsad va vazifalari. jahon adabiyoti tarixi fanini o‘rganishdan asosiy maqsad – yer yuzidagi katta-kichik xalq, millat, elatlardan yetishib chiqib, yuksak mahorat bilan asar yaratgan adabiyot kishilarining ijodini tahlil qilish, yutuqlarini belgilab berish, ma’lum bir hududdagi adabiyotlar o‘rtasidagi mushtaraklikni aniqlab, jahon adabiyotida ro‘y berayotgan umumiy va xususiy o‘zgarishlarni qayd qilishdir. ayni vaqtda ana shu o‘zgarishlar asosida umumadabiyotning qonun-qoidalarini keltirib chiqarishga, uning taraqqiyot …
2 / 14
gan holda bo‘lib chiqadi. bunday hududiy bo‘linish quyidagichadir: 1. sharq adabiyoti: hind-xitoy xalqlari adabiyoti, yapon adabiyoti, avstraliya, zelandiya va okeaniya xalqlari adabiyoti, o‘rta osiyo va kavkaz xalqlari adabiyoti. 2. g‘arb adabiyoti: yevropa xalqlari adabiyoti, skandinaviya xalqlari adabiyoti. 3. afrika xalqlari adabiyoti. 4. arab xalqlari adabiyoti. 5. amerika xalqlari adabiyoti. ushbu hududiy bo’linishlar o’sha xalqlarning o’rnashgan joyi, etnik yaqinligi, ijtimoiy-siyosiy, madaniy taraqqiyot bosqichlaridagi rivojning yaqinligi bilan belgilanadi. bu bo’linishlar o’z navbatida yana kichik-kichik qismlarga bo’linib boradiki, bu masala keyingi mavzularda hal qilib boriladi. masalan, o’rta osiyo va qozog’iston xalqlari adabiyoti: o’zbek adabiyoti, qirg’iz adabiyoti, qozoq adabiyoti, tojik adabiyoti, qoraqalpoq adabiyotidan iborat. hududiy bo’linishning ilmiy afzalligi shundaki, har bir o’quvchi jahon xalqlari adabiyotini o’rganar ekan, turli-tuman adabiyotni bir-biri bilan adashtirib yubormaydi, ularni bir-biriga qiyoslay oladi. har bir katta hududiy adabiyotning o’ziga xos tomonlarini o’zlashtira oladi. ushbu soha o’ta keng, o’rganilishi kerak bo’lgan adabiyotlar ko’pligi sababli jahon adabiyotini taraqqiyot bosqichlariga ham bo‘lib chiqishga …
3 / 14
laridan to shu kungacha bo’lgan jahon xalqlari adabiyotining eng yaxshi namunalarini o’zida jamlagan. ushbu katta davrlar ham o’z navbatida yana yangi bosqichlardan iborat bo’lib, unda ikki xil manzarani ko’ramiz: umumjahon adabiyotiga xos taraqqiyot bosqichlari, alohida olingan millat adabiyotining taraqqiyot bosqichlari. antik davr adabiyotining hududi eramizdan avvalgi ming yilliklardan boshlanib to era boshiga qadar davom etgan. antik davr adabiyotining yuksak taraqqiyoti qadim yunon adabiyoti va san’ati bilan bog’liq. chunki davlatning qaror topishi, turli urushlar tufayli uning kengayib va boyib borishi yunon ijtimoiy ongiga kuchli ta’sir qildi. natijada adabiyot, haykaltaroshlik, rassomlik, musiqa, teatr kabi san’at turlari boshqa joydagiga nisbatan bu yerda kuchli taraqqiy topdi. yangi davr adabiyoti eramizning birinchi yuz yilliklaridan boshlanib, to xv asrga qadar davom etgan. bu davrda endi sharq adabiyotida katta bir ko’tarilish – uyg‘onish davrini ko’ramiz. eng noyob asarlar «avesto», «qutadg’u bilig», «devonu lug‘otit turk», «hibbat-ul haqoyiq», navoiy ijodi ana shu davr mevasidir. bu asarlar o‘z navbatida jahon …
4 / 14
yotni ham bir chiziqqa olib keladi. 3.jahon adabiyotining antik davri: vavilon, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy tillar adabiyoti. adabiyotning o’zini anglash ehtiyoji uning o’ziga egiz tug’ilgan, desak, aslo mubolag’a bo’lmaydi. negaki, badiiy ijod tabiati, adabiyotning mohiyati va vazifalari haqidagi o’y-mulohazalar bizgacha yetib kelgan eng ko’hna yozma manbalarda ham uchraydi. shuni ham qayd etish lozimki, ko’hna yozma manbalar orasida ilmiy muomalada kengroq ommalashgani va chuqurroq o’rganilgani qadimgi yunon-rim yozma yodgorliklaridir. shu bois ham qadimiyat haqida so’z ketganda ko’proq shu manbalarga tayaniladi. holbuki, qadim shumer yoki misr, xitoy yoki hind madaniyati ahamiyati jihatidan aslo kam emas, biroq yuqoridagi sabablarga ko’ra ularni istifoda etish hozircha qiyinroq. masalaning yana bir jihatini ham e’tiborda tutmoq zarur: aslida, agar folklorning yozma adabiyotdan qadimiyligini e’tiborga olsak, adabiyot haqidagi qarashlarning ildizlari xalq og’zaki ijodidan suv ichishi tayin. biroq bu haqiqatni e’tirof etgan holda, xalq og’zaki ijodi namunalarining yozuvda muhrlanishi keyingi davrlarda amalga oshgani, bunga qadar ularning …
5 / 14
atrofidagi misr, bobil, urartu, lidiya kabi mamlakatlar bilan ittifoq tuzgan. lekin shimol tomondan kimmer va skif qavmlarining kichik osiyo tomon yurish qilishlari ashshurbanipalni tashvishga sola boshlaydi. ossuriya shohi lidiya davlatidan ham xavfsirar edi. kichik osiyoning keng dalalarida hukmronligini o’tkazib, egey va o’rta dengizga chiqishga urinayotgan kimmeriylar lidiya davlatining kuchi zaiflashishiga sabab bo’ldi. bu esa bir muncha vaqt ashshurbanipal o’z mavqyeini saqlab turishiga yordam berdi. ashshurbanipal podsholigining so’nggi yillarida kichik osiyoga kimmeriylar orqasidan skiflar bostirib kelishdi. ular dastlab suriya va falastin mamlakatlarini ishg’ol etishib, ossuriya va misr chegaralariga yetib keladilar. sais davlatining hukmdori psammetik skiflarga sovg’a berib, jon saqlaydi. barcha jabrni ossuriya davlati tortadi. 612-yilda midiya podshosi kayxisrav va bobil hukmdori nabupalasar kelishgan holda ossuriyaga hujum qilishadi. ular mamlakat poytaxti nineviyani ishg’ol qilishib, shoh saroyiga o’t qo’yadilar. ashshurbanipal asos solgan kutubxona vayron etilib, sopol kitoblar parchalanadi, lekin yong’indan zarar ko’rmaydi. ingliz arxeologi leyard ikki yarim ming yil yer ostida yotib chirimagan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon adabiyoti fanining predmeti va mazmuni"

“jahon adabiyoti” fanining predmeti va mazmuni reja: 1.“jahon adabiyoti” fanining obyekti, fanning maqsad va vazifalari. geografik miqyosi, 2.“jahon adabiyoti” fanining geografik miqyosi, davrlashtirilishi. 3.jahon adabiyotining qadimgi davri: shumer,vavilon, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy tillar adabiyoti. mavzu bo‘yicha tayanch so‘z va iboralar. “jahon adabiyoti” fanining boshlanishi, obyekti, geografiyasi, davrlashtirilishi. fanning maqsad va vazifalari. jahon adabiyotining antik davri. shumer, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy xalqlar adabiyoti. ularning o‘zaro mushtarak va farqli jihatlari. jahon adabiyoti manbalariga tipologik, genetik, tarixiy madaniy yondashuv. ma‘ruza bayoni 1.“jahon adabiyoti” fanining obyekti, fanning maqsad va vazifalari. jahon adabiyoti tarixi f...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (49,5 КБ). Чтобы скачать "jahon adabiyoti fanining predmeti va mazmuni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon adabiyoti fanining predme… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram