hayot faoliyati xavfsizligi

DOC 123 pages 1.2 MB Free download

123 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOC

Pages 123

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 123

hayot faoliyati xavfsizligi hayot faoliyat xavfsizligining nazariy asoslari reja 1 hayot faoliyat xavfsizligi fanining maqsadi va vazifalari 2 hfx nazariyasining asosiy tushuncha va ta’riflari 3 .hfx ni taminlash asoslari tayanch so‘zlar: faoliyat, biosfera, litosfera, gidrosfera, planeta, global, ekosistema, texnosfera, domografiya, urbanizatsiya.xavf-xatar, xavflar taksonomiyasi, tabiiy, texnik, ekologik, fizik, biologik, ruhiy, ijtimoiy, m aishiy, zaharlar, kislotalar, impuls, xavflar ruyxati kirish mamlakatimizda mustaqillikning dastlabki yillaridanoq fuqarolarni jumladan ishchi va xizmatchilarni ijtimoiy holatini yaxshilash, ularning turmush darajasini yuksaltirishga, ishlash sharoitlarini texnika xavfsizligi va sanitariya talablari darajasidagi asosini yaratishga katta e’tibor qaratib kelinmoqda. ta’lim jarayonida ham keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. qabul qilingan kadrlar tayyorlash milliy dasturi, ta’lim to‘g‘risidagi qonunlar asosida ta’lim sohasida katta yutuqlarga erishildi. ta’lim mazmuni tubdan ijobiy o‘zgarishga yuz tutmoqda. ta’lim tizimining barcha tizimida eng zamonaviy o‘qitish vositalaridan foydalanilmoqda. ishlab chiqarish ham eng qudratli, zamonaviy ishlab chiqarish vositalari bilan qurollantirilmoqda. ijtimoiy hayot tarzi faollashmoqda. mamlakatda qabul qilingan «kadrlar tayyorlash milliy dasturi», «ta’lim …

2 / 123

‘ringa qo‘yilib ish tashkil etilgan joyda yutuqlar barqaror bo‘lishi shubhasiz. inson tug‘ilishi bilan yashash, erkinlik va baxtga intilish huquqiga ega bo‘ladi. inson o‘zining yashash, dam olish, sog‘ligi haqida qayg‘urish, qulay atrofmuhit, xavfsizlik va gigiena talablariga javob beradigan mehnat sharoitida ishlashga bo‘lgan xuquqlarini hayot faoliyati jarayonida amalga oshiradi. uning bu huquqlari o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasida kafolatlangan. hayot faoliyati – bu insonning kunlik faoliyati, dam olishi va yashash tarzidir. inson hayoti jarayonida uni o‘rab turgan borliq muhiti bilan uzluksiz aloqada bo‘ladi va shu bilan birga har doim uni o‘rab turgan muhitga bog‘liq bo‘lib kelgan va shunday qolaveradi. inson shuning uchun ham o‘zini o‘rab turgan atrof-muhit hisobiga oziq-ovqat, havo, suv, dam olish uchun zarur moddiy narsalar va boshqalarga bo‘lgan ehtiyojini qanoatlantiradi. atrof-muhit – insonni o‘rab turgan muhit bo‘lib, insonning hayot faoliyatiga, uning sog‘ligi va nasliga to‘g‘ridan to‘g‘ri, birdan urinma yoki masofadan ta’sir etishga qobiliyatli omillarning (jismoniy, ximiyaviy, biologik, informatsion, ijtimoiy) shartli yig‘indisidir. inson va …

3 / 123

nsoniyat o‘zining dastlabki rivojlanish bosqichida tabiiy atrof-muhit bilan o‘zaro uyg‘un harakat qilgan. atrof-muhit asosan biosfera, er osti, gallaktika va cheksiz koinotdan tashkil topadi. biosfera-barcha turdagi organizmlar, jumladan inson yashashi mumkin bo‘lgan atrof-muhit bo‘lib, u murakkab tuzilishdagi er sharining muhim qobig‘idir. biosfera bir necha milliard yillar davomida shakllangan. zamonaviy olimlar biosferani moddalarni planeta bo‘yicha harakatini ta’minlovchi yirik, global ekosistema sifatida qarashadi. hozirgi erada hayot er qatlamining yuqori (litosfera) qismida, erning pastki havo (atmosfera) qobig‘ida va er sharining suvli qobig‘i (gidrosfera) da tarqalgan. bu shu bilan izohlanadiki, litosferada er osti suvlari va tog‘ cho‘kmalarida chuqurlikni sekin-asta ortib borishi bilan harorat ham ortib 2 km dan 16 km chuqurlikda 100 o s va yuqori (vulqonik faollik zonasida esa 200 dan 1500 o s cha) ni tashkil etadi. erning yuzasida hayotning konsentratsiyasi va faolligi eng yuqoridir. inson evolyusiyasi jarayonida o‘zining oziq-ovqat, moddiy boylik, iqlim va ob-havo ta’siridan himoyalanish, o‘ziga qulaylikni oshirish bo‘yicha ehtiyojlarini samaraliroq …

4 / 123

ajribalarni almashtirish, o‘zining ma’naviy ehtiyojlarini qanoatlantirish, intellektual qobiliyatlarni oshirishda foydalaniladi va shakllanadi. zamonaviy industrial jamiyatda inson atrof-muhit komponentlari (biosfera, texnosfera va ijtimoiy muhit) bilan o‘zaro ta’sirda bo‘ladi. ya’ni inson tabiiy atrof-muhitga uzluksiz ta’sir etsa, o‘z navbatida biosfera va insonning ehtiyojlaridan kelib chiqib uning uzluksiz jismoniy va aqliy faoliyatining mahsuli bo‘lgan texnosfera va ijtimoiy muhit ham insonga to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki sirtdan doimiy ta’sir etadi. yuqorida qayd etilganlar asosida quyidagicha xulosa chiqarish mumkin: 1. zamonaviy inson uni o‘rab turgan atrof-muhitning tashkil etuvchilari ya’ni, tabiiy, texnogen (texnosfera) va ijtimoiy muhit bilan uzluksiz o‘zaro ta’sirda bo‘ladi; 2. xix asr oxiridan boshlab va xx asr davomida texnosfera va ijtimoiy muhit uzluksiz rivojlanmoqda, bunga ushbu sohada inson faoliyati orqali o‘zgartirilgan ulushlarni oshib borayotganligi isbotdir; 3. texnosferani rivojlanishi tabiiy muhitni o‘zgartirish hisobiga amalga oshmoqda. zamonaviy hayotda insonlarning ijtimoiy mavqelarini yuksalish bilan birga ularning tinchligiga, sog‘ligiga va mehnati xavfsizligiga xavf soladigan omillar soni ham ortib bormoqda. ma’lum sharoitda …

5 / 123

oliyat xavfsizligi (hfx) — ishlab chiqarish va noishlabchiqarish muhitida insonni atrof muhitga ta’sirini hisobga olgan holda xavfsizlikni taminlashga yo‘naltirilgan bilimlar sistemasidir. hayot faoliyat xavfsizligining maqsadi ishlab chiqarishda avariyasiz holatga erishish, jarohatlanishni oldini olish, insonlar sog‘ligini saqlash, mehnat qobiliyatini oshirish, mehnat sifatini oshirish hisoblanadi. qo‘yilgan maqsadga erishish uchun quyidagi ikki masalani echish lozim bo‘ladi: 1. ilmiy (inson-mashina sistemasini; atrof muhit-inson, xavfli (zararli) ishlab chiqarish omillari va boshqalarni matematik modellashtirish); 2. amaliy (uskunalarga xizmat ko‘rsatishda mehnat xavfsizligini taminlash). hayotiy jarayonda insonni atrof-muhit va uning tashkil etuvchilari bilan o‘zaro ta’siri yu.n.kurjakovskiyning «hayot faqat moddalar, energiyalar va informatsiyalar oqimlarini tirik tana orqali harakati jarayonida mavjud bo‘la olmaydi» degan hayotni saqlash qonuniga mos holda elementlar orasidagi moddalar massasining, barcha turdagi energiyalar va informatsiyalarning oqimlari sistemasiga asoslangan. hayotni saqlash qonunidagi oqimlar insonga o‘zini oziqovqatga, suvga, havoga, quyosh energiyasiga, o‘rab turgan muhit haqidagi informatsiyalarga bo‘lgan ehtiyojlarini qanoatlantirishi uchun kerak. shu bilan bir vaqtda inson hayotiy fazasida o‘zidan …

Want to read more?

Download all 123 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayot faoliyati xavfsizligi"

hayot faoliyati xavfsizligi hayot faoliyat xavfsizligining nazariy asoslari reja 1 hayot faoliyat xavfsizligi fanining maqsadi va vazifalari 2 hfx nazariyasining asosiy tushuncha va ta’riflari 3 .hfx ni taminlash asoslari tayanch so‘zlar: faoliyat, biosfera, litosfera, gidrosfera, planeta, global, ekosistema, texnosfera, domografiya, urbanizatsiya.xavf-xatar, xavflar taksonomiyasi, tabiiy, texnik, ekologik, fizik, biologik, ruhiy, ijtimoiy, m aishiy, zaharlar, kislotalar, impuls, xavflar ruyxati kirish mamlakatimizda mustaqillikning dastlabki yillaridanoq fuqarolarni jumladan ishchi va xizmatchilarni ijtimoiy holatini yaxshilash, ularning turmush darajasini yuksaltirishga, ishlash sharoitlarini texnika xavfsizligi va sanitariya talablari darajasidagi asosini yaratishga katta e’tibor qarati...

This file contains 123 pages in DOC format (1.2 MB). To download "hayot faoliyati xavfsizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot faoliyati xavfsizligi DOC 123 pages Free download Telegram