3d modellashtirish haqida tushuncha. sirtlar va ularning klassifikatsiyasi

DOC 357.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1697443912.doc 3d modellashtirish haqida tushuncha. sirtlar va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. 3d tushunchasi. 2. sirtlar va ular bilan bog’liq ilmiy izlanishlar 3. sirtlar geometriyasi va klassifikatsiyasi 3d tushunchasi. п sirtlar va ular bilan bog’liq ilmiy izlanishlar. п sirtlar geometriyasi va klassifikatsiyasi. п jismlar geometriyasi. 3d ing. 3 deminsion - uch o’lchamli degan so’zdan kelib chiqgan bo’lib, ushbu tushuncha asosida uch o’lchamga ega bo’lgan yuzali, hajmli va hajmsiz geometrik figuralar tushuniladi. hajmli geometrik figuralarga jismlar, yuzali geometrik figuralarga sirtlar va hajmsiz geometrik figuralarga fazoviy egri chiziqlar kiradi. bugungi kunda 3d modellari asosan ikki toyifaga mansub bo’lgan geometrik modellardan iborat bo’lib, bular - jismlar (тела) va sirtlar (поверхности)dir. aynan bir xil geometrik tuzilishga ega bo’lgan figuralar jism yoki sirtdan iborat bo’lishi mumkin. ichi bo’sh bo’lmagan hajmli, yopiq to’plamdan iborat geometrik figura jism deb, ichi bo’sh qobiqdan iborat hajmli yoki faqat yuzaga ega hajmsiz geometrik figuralar esa sirt deb aytiladi. misol uchun: sfera, …

nazariyasini, platon (427-347 yy.) yoqlari muntazam ko’pburchaklardan iborat ko’pyoqliklarning 5 turi mavjud bo’lishini (hozirda platon jismlari deb ataladi) aytib o’tgan (tasvir 1). uyg’onish davriga kelib arxitektura, haykaltaroshlik va rangtasvirning rivojlanishi bilan sirtlar va ularning geometrik tuzilishi batafsil o’rganildi. italiyalik buyuk me’mor va haykaltarosh lorentso giberti (1378-1455 yy.), italiyalik san’at nazariyotchisi leon battista al’berti (1404-1472 yy.), buyuk iste’dod soxibi, rassom, olim va muhandis leonardo da vinchi (1452-1519 yy.) kabi olimlar fan va san’atning keyingi rivoji, sirtlar bilan bog’liq ilmiy izlanishlar uchun ulkan hissa qo’shishgan. dxvii asr oxiri xix asr boshlariga kelib frantsuz geometri gaspar monj (1746-1818gg.) 1798 yilda «geometrie descriptive» - «chizma geometriya» kitobini yozdi va unda proektsion masalalar bilan bir qatorda egri chiziqlar va sirtlarning hosil bo’lishi va ular bilan bog’liq masalalar echimini batafsil yoritib berdi. пxx asrning ikkinchi yarmiga kelib sirtlar va ularning geometrik tuzilishi klassifikatsiyalandi. bunda rus geometrilari a.v. bubennikov, s.a. frolov, o’zbek geometrlari sh.k. murodov, r. horunovlar …

hosil qilishda yasovchi va yo’naltiruvchilarning tuzilishi va soniga qarab oddiy va murakkab, yasovchi va yo’naltiruvchilarning qonuniy (matematik ifodaga ega bo’lgan) va qonunsiz (matematik ifodalanmaydigan) tuzilishiga qarab qonuniy va qonunsiz sirtlar hosil qilinadi. chiziqli sirtlar. yasovchisi to’g’ri chiziqdan iborat sirtlar chiziqli sirtlar deyiladi. yasovchisi to’g’ri chiziq va bitta yo’naltiruvchiga ega sirtlar. dagar yasovchi to’g’ri chiziq bo’lib, yo’naltiruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab doimo o’ziga parallel’ vaziyatda harakatlansa tekis sirt - tekislik hosil bo’ladi (tasvir 2). a) b) tasvir 2. tekislikning hosil bo’lishi tasvir 2-a da 1–to’g’ri chiziq vektor bo’lib, u yo’naltiruvchi hisoblanadi. yo’naltiruvchi 2-to’g’ri chiziq yasovchi uchun harakat yo’nalishini belgilab beradi va yasovchi (to’g’ri chiziq) yo’naltiruvchi (vektor) bo’ylab harakatlantiriladi. bu erda yasovchi va yo’naltiruvchi o’rinlari almashtirilishi mumkin (tasvir 2-b) va har ikkala holatda ham tekis sirt hosil bo’laveradi. bundan xulosa shuki, sirtlarni hosil qilishda yasovchi va yo’naltiruvchilar ixtiyoriy ketma-ketlikda bo’lishi mumkin. agar to’g’ri chiziqli yasovchi doimo o’ziga parallel’ vaziyatda egri chiziqli (tekis yoki …

irtlari texnikada vint sirtlarini hosil qilishda, qurilishda esa aylanma pillapoyalarni qurishda foydalaniladi (tasvir 5-b). a) b) tasvir 5. tors sirtlari. yasovchisi to’g’ri chiziq va ikkita yo’naltiruvchiga ega sirtlar. п agar yasovchisi to’g’ri chiziq bo’lib biron bir tekislikka parallel vaziyatda, ikkita turli tuzilishga ega egri chiziqli yo’naltiruvchilar bo’ylab harakatlansa tsilindroid sirti hosil bo’ladi (tasvir 6-a). п agar yasovchisi to’g’ri chiziq bo’lib biron bir tekislikka parallel vaziyatda, yo’naltiruvchilardan biri to’g’ri chiziq va ikkinchisi egri chiziq bo’ylab harakatlansa konoid sirti hosil bo’ladi (tasvir 6-b). a) silindroid sirti b) konoid sirti tasvir 6 dagar yasovchisi to’g’ri chiziq bo’lib biron bir tekislikka parallel vaziyatda, yo’naltiruvchilari ikkita ayqash to’g’ri chiziqlar bo’ylab harakatlansa giperbolik-paraboloid (qiyshiq tekislik) sirti hosil bo’ladi (tasvir 7). tasvir 7 qiyshiq tekislik sirti aylanish sirtlari. dagar yasovchi chiziq (to’g’ri yoki egri) bo’lib, yo’naltiruvchi sifatida olinadigan biron bir to’g’ri chiziq atrofida aylantirilsa aylanish sirti hosil bo’ladi. bunda yo’naltiruvchi aylantirish o’qi bo’lib xizmat qiladi (tasvir 8). …

i o’zgartirib yoki o’zgartirmay yo’naltiruvchiga nisbatan doimo perpendikulyar vaziyatda harakatlansa kanal sirti hosil bo’ladi (tasvir 9-s). a) parallel’ko’chirish sirti b) siklik sirt c) kanal sirti tasvir 9 (a, b, c) dagar egri chiziqli yasovchi egri chiziqli yo’naltiruvchilar bo’ylab harakatlanishi davomida muntazam shaklini o’zgartirib harakatlansa, topografik sirt hosil bo’ladi (tasvir 10). bunday sirtlar odatda karkas shaklidi beriladi va quriladi. tasvir 10. topografik sirt jismlar geometriyasi. geometrik nuqtai nazardan jism bo’sh bo’lmagan to’plamdan iborat bo’lishi, agar bu to’plam nuqtali bo’lsa nuqtalar to’plamidan, biron bir oilaga mansub chiziqlardan iborat bo’lsa, chiziqli to’plam bo’lishi kerak. geometriyaning aksiomalaridan ma’lumki agar nuqta to’g’ri chiziqga va to’g’ri chiziq biron bir tekislikka tegishli bo’lsa, nuqta ham o’sha tekislikka tegishli bo’ladi. bundan shu narsani aytish mumkinki, tekislikda ham chiziqli, ham nuqtali to’plamlar mavjud. demak jism bu biron bir tekislikni fazoda harakati davomida hosil qilinadigan tekisliklar majmuasi bo’lishi mumkin ekan. tekislik cheksizlikka yo’naltirilgan chegaralari bilan jismli fazoni hosil qilishi mumkin, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "3d modellashtirish haqida tushuncha. sirtlar va ularning klassifikatsiyasi"

1697443912.doc 3d modellashtirish haqida tushuncha. sirtlar va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. 3d tushunchasi. 2. sirtlar va ular bilan bog’liq ilmiy izlanishlar 3. sirtlar geometriyasi va klassifikatsiyasi 3d tushunchasi. п sirtlar va ular bilan bog’liq ilmiy izlanishlar. п sirtlar geometriyasi va klassifikatsiyasi. п jismlar geometriyasi. 3d ing. 3 deminsion - uch o’lchamli degan so’zdan kelib chiqgan bo’lib, ushbu tushuncha asosida uch o’lchamga ega bo’lgan yuzali, hajmli va hajmsiz geometrik figuralar tushuniladi. hajmli geometrik figuralarga jismlar, yuzali geometrik figuralarga sirtlar va hajmsiz geometrik figuralarga fazoviy egri chiziqlar kiradi. bugungi kunda 3d modellari asosan ikki toyifaga mansub bo’lgan geometrik modellardan iborat bo’lib, bular - jismlar (тела) va sirtlar...

DOC format, 357.0 KB. To download "3d modellashtirish haqida tushuncha. sirtlar va ularning klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: 3d modellashtirish haqida tushu… DOC Free download Telegram