statistika

PPTX 27 pages 4.9 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

statistika faniga kirish statistika – bu ma'lumotlarni yig'ish, tahlil qilish, tashkil etish, taqdim etish va talqin qilish bilan shug'ullanadigan fan va metodlar majmuidir. qisqacha qilib aytganda, statistika "ma'lumotlar orqali qaror qabul qilish ilmidir". grek tarixchisi gerodotni(e.ol. 484-420 yillarda yashagan) ta’kidlashicha qadimiy fors podshohi dariya o’z qo’shinlarini soni to’g’risida ma’lumotga ega bo’lish uchun har bir askarga bir donadan toshni olib kelib bir yerga to’plashni buyuradi. dastlabki statistik hisoblar xitoy hisob-kitob olib boorish texnikasi snau-pau deb nomlangan yaponiya hisob-kitob olib borish texnikasi saroban deb nomlangan gretsiya va rim ikki ming yil avval paydo bo’ldi hindiston qadimiy hind hisoblarining boshqalar o’xshamasligi, ularning katta sonlarga moyilligidir. qadimgi hind traktari “artxashastra”(tahminan eramizgacha iv-iii asrlar) o’z vaqtining iqtisodiy-texnik va siyosiy bilimlarini butun bir tizimini aniqlab bergan, y’ani unda davlat xazinasi hisobini yuritish, davlat byudjeti daromadlari va xarajatlari sxemasini tuzish, savdoni muvofiqlashtirish uchun bahoni barqaror darajasini o’rnatish va boshqa masalalar keng yoritilgan. misr eramizgacha to’rt minginchi yillarida …

2 / 27

hi so’zlari yotadi) deb atagan. ushbu so'z ikki xil, ammo o'zaro bog'liq ma'nolarda qo'llaniladi: 1. statistika (fan sifatida) bu matematika fanining bir bo'limi bo'lib, quyidagilarni o'rganadi: ma'lumotlar to'plash usullari (so'rovnoma, eksperiment, kuzatish). ma'lumotlarni tashkil etish va taqdim etish (jadvallar, grafiklar, diagrammalar). ma'lumotlarni tahlil qilish va talqin etish (o'rtacha qiymat, mediana, standart og'ish kabi ko'rsatkichlarni hisoblash). natijalarga asoslanib xulosa chiqarish va bashorat qilish (gipotezalarni tekshirish, korrelyatsiya va regressiya tahlili). 2. statistika (axborot manbai sifatida) bu ma'lum bir soha yoki hodisa haqida yig'ilgan raqamli ma'lumotlarning majmuidir. misol: aholini ro'yxatga olish statistikasi futbolchining urgan gollari statistikasi iqtisodiyotning o'sishi statistikasi ob-havo statistikasi har qanday statistik tadqiqot odatda quyidagi bosqichlardan o'tadi: ma'lumot yig'ish: masala yuzasidan dastlabki ma'lumotlarni to'plash (masalan, so'rovnomalar orqali). ma'lumotlarni tashkil etish: yig'ilgan ma'lumotlarni tartibli jadvallarga kiritish. ma'lumotlarni tahlil qilish: ma'lumotlarni grafiklar va diagrammalar ko'rinishida tasvirlash va turli statistik ko'rsatkichlar (o'rtacha, foiz, trend) hisoblash. ma'lumotlarni talqin qilish: hisob-kitoblar asosida xulosa chiqarish va kelajakdagi …

3 / 27

. statistika fanining predmeti – bu o‘zgaruvchanlik (variation) sharoitida massa hodisalarlarini o‘rganishning umumiy usullari va qonuniyatlaridir. 1. massa hodisalari (ommaviy hodisalar) statistika yakka (individual) hodisalar bilan emas, balki ko'p sonli, takrorlanuvchi hodisalar to'plami bilan shug'ullanadi. yakka hodisada tasodifiylik va noaniqlik ustun bo'lishi mumkin, lekin ularning yig'indisi (massasi) ma'lum qonuniyatlarni ochib beradi. misol: yakka bir odam qaysi yo'ldan ishga borishi tasodifiy bo'lishi mumkin. lekin shaharning butun aholisi uchun transportdagi eng band soatlar va eng ko'p ishlatiladigan yo'nalishlar aniq qonuniyatga ega. mana shu qonuniyatni statistika o'rganadi. 2. o‘zgaruvchanlik (variation) bu statistikaning asosiy tushunchalaridan biri. agar barcha narsa bir xil (o'zgarmas) bo'lsa, hech qanday ma'lumot bo'lmaydi va statistika ham kerak bo'lmaydi. statistika aynan farqlar, tafovutlar va o'zgarishlar mavjud bo'lgan joyda ishlaydi. misol: barcha talabalar bir xil balandlikka va bir xil og'irlikka ega bo'lmaydi. bu xususiyatlar talabadan talabaga o'zgaradi (variation). statistika aynan shu o'zgaruvchanlikni o'lchaydi, tasvirlaydi va unga sabab bo'lishi mumkin bo'lgan omillarni tahlil …

4 / 27

iqarishgacha bo'lgan yo'lni belgilaydi. 1. statistik kuzatish usullari: to'liq bo‘lmagan (namuna o‘rganishi) usul: faqat populyatsiyaning bir qismi (namuna) o‘rganiladi. bu eng ko‘p qo‘llaniladigan usul. to‘liq (sensus) usul: populyatsiyaning barcha elementlari o‘rganiladi (masalan, aholini ro‘yxatga olish). davriy yoki muntazam kuzatush: ma'lumotlar vaqt o‘tishi bilan doimiy yig‘iladi. bir martalik kuzatush: ma'lum bir vaqt uchun ma'lumot yig‘iladi. 2. statistik guruhlash va hisobotlar tayyorlash usullari: guruhlash: o‘xshash xususiyatga ega bo‘lgan birliklarni guruhlar (guruhlar)ga ajratish. (masalan, yosh guruhlari: 0-18, 19-35, 36-60, 60+). statistik jadvallar tuzish: ma'lumotlarni qator va ustunlar ko‘rinishida tartiblash. statistik grafiklar va diagrammalar: ma'lumotlarni vizual (ko‘rinadigan) shaklda taqdim etish (masalan, ustunli diagramma, sektorli diagramma, grafiklar). 3. statistik tahlil va umumlashtirish usullari: o‘rtacha qiymatlar: ma'lumotlar to‘plamining markaziy tendensiyasini (o‘rtacha darajasini) o'lchash (masalan, arifmetik o‘rtacha, mediana, moda). o‘zgaruvchanlik (variation) ko‘rsatkichlari: ma'lumotlarning tarqalish darajasini o'lchash (masalan, dispersiya, standart og‘ish, variatsiya koeffitsienti). vaqt seriyalari tahlili: hodisalarning vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishini o‘rganish va trendlarni aniqlash. indekslar tahlili: murakkab …

5 / 27

mage10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika"

statistika faniga kirish statistika – bu ma'lumotlarni yig'ish, tahlil qilish, tashkil etish, taqdim etish va talqin qilish bilan shug'ullanadigan fan va metodlar majmuidir. qisqacha qilib aytganda, statistika "ma'lumotlar orqali qaror qabul qilish ilmidir". grek tarixchisi gerodotni(e.ol. 484-420 yillarda yashagan) ta’kidlashicha qadimiy fors podshohi dariya o’z qo’shinlarini soni to’g’risida ma’lumotga ega bo’lish uchun har bir askarga bir donadan toshni olib kelib bir yerga to’plashni buyuradi. dastlabki statistik hisoblar xitoy hisob-kitob olib boorish texnikasi snau-pau deb nomlangan yaponiya hisob-kitob olib borish texnikasi saroban deb nomlangan gretsiya va rim ikki ming yil avval paydo bo’ldi hindiston qadimiy hind hisoblarining boshqalar o’xshamasligi, ularning katta sonlarga moyi...

This file contains 27 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "statistika", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika PPTX 27 pages Free download Telegram