elektron to’lov tizimlari, kriptovalyutalar

DOC 30 стр. 643,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 30
elektron to’lov tizimlari, kriptovalyutalar rivojlanish tarixi qisqa davrni o‘z ichiga olganligiga qaramasdan, butun dunyoda raqamli iqtisodiyot va raqamli texnologiyalar barcha sohalar kabi, inson hayotiga ham juda tez va jadallik bilan kirib bormoqda. raqamlashtirish jarayoni aholining barcha qatlami uchun sifatli xizmatlarni taklif etish bilan birga, qulay usulda istalgan vaqtda, istalgan joydan bir necha turdagi xarid jarayonlarini amalga oshirish hamda ko‘rsatilayotgan xizmatlardan samarali foydalanish imkonini beradi. iqtisodiy sohalarda esa juda ko‘plab qulayliklar yaratilib, minimal darajada xarajat qilgan holda maksimal darajada foyda olish va juda katta samaradorlikka erishish bilan bir qatorda tranzaksiya xarajatlarini kamaytirish imkoniyatlarini bermoqda. raqamlashtirish jarayoni iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida tejamkorlik hamda samaradorlikni ta’minlaydi. raqamlashtirish jarayonini o‘z vaqtida boshlagan davlatlar rivojlanib, aksincha, an’anaviy tizimda faoliyat olib borgan davlatlar taraqqiyotdan orqada qolayotganligini ko‘rishimiz mumkin. raqamli iqtisodiyot barcha sohalar bo‘yicha katta hajmdagi raqamli ma’lumotlarni to‘plash, ulardan foydalanish va tahlil qilish bilan birga, savdo va internet xizmatlarida elektron tijorat, elektron to‘lovlar, turli xildagi internet xizmatlarini …
2 / 30
i esa 1,1 trln. aqsh dollari atrofida daromad olgan. eng ko‘p tijoratlashtirish saytlariga ega bo‘lgan davlat amerika qo‘shma shtatlari bo‘lib hisoblanmoqda. 2021 yilda mamlakatda 9,5 mln. ortiq saytlar o‘z faoliyatini olib borib, ushbu sohadan 843 mlrd. aqsh dollari miqdorda daromad olgan [1]. davlat raqamli iqtisodiyotning asosiy drayveri hisoblanadi. 2020 yilning “ilm-ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” deb e’lon qilinishi mamlakatimizda raqamlashtirish jarayoniga bo‘lgan e’tiborning nechog‘lik yuqori ekanligini ko‘rsatadi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoev 2020 yil 24 yanvarida oliy majlisga yo‘llagan murojaatnomasida “taraqqiyotga erishish uchun raqamli bilimlar va zamonaviy axborot texnologiyalarini egallashimiz zarur va shart. bu bizga yuksalishning eng qisqa yo‘lidan borish imkoniyatini beradi” degan fikrlarni ilgari surib, “afsuski, bank tizimi raqamli texnologiyalarni qo‘llash, yangi bank mahsulotlarini joriy etish va dasturiy ta’minotlar bo‘yicha zamon talablaridan 10-15 yil orqada qolmoqda. raqamli iqtisodiyotni shakllantirish kerakli infratuzilma, ko‘p mablag‘ va mehnat resurslarini talab etishini juda yaxshi bilamiz. shu sababli, raqamli iqtisodiyotga faol o‘tish – kelgusi …
3 / 30
ng 34-moddasida elektron to‘lov vositalari haqida alohida to‘xtalib, axborotni o‘z ichiga olgan va to‘lovchiga to‘lovni amalga oshirish hamda to‘lovchi bilan elektron to‘lov vositalarining emitenti o‘rtasida tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan boshqa operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beradigan bank kartasi yoki boshqa elektron jism elektron to‘lov vositasi ekanligi ta’kidlab o‘tilgan. o‘zbekiston prezidentining 2020-yil 28-aprelidagi “raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 4699-sonli qarorida 2023-yilgacha mamlakat yalpi ichki mahsulotidagi raqamli iqtisodiyotning ulushini 2 barobarga, xizmatlar hajmini 3 barobarga oshirish vazifalari belgilangan [6]. raqamli iqtisodiyotning rivojlanishida elektron to‘lovlar tizimi muhim o‘rin tutadi. mazkur tizim xizmatlaridan mamlakatning barcha hududlarida foydalanish imkonini berishi bilan birga, uning barqaror ishlashi hamda to‘lovlarning qulayligi va xavfsizligini ta’minlashi kerak. shu sababli mamlakatimizda elektron to‘lovlar tizimining rivojlanish yo‘nalishlarini o‘rganish, mavjud muammolarning aniqlash va ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan amaliy tavsiyalar ishlab chiqish dolzarb masalalardan biri bo‘lib hisoblanadi. adabiyotlar tahlili raqamli iqtisodiyotning rivojlanishining iqtisodiy ahamiyati, zamonaviy moliyaviy texnologiyalarning iqtisodiy …
4 / 30
nologiyalarning rivojlanishi uy xo‘jaliklarining qarz mablag‘lari hajmiga ta’siri boshqa xitoylik olimlar tadqiqotda ham kuzatishimiz mumkin. xususan, z.vang va d.janglar tadqiqotida moliyaviy texnologiyalar (fintech) aholining bir tomondan qarz mablag‘larining o‘sishiga olib keladi, ammo shu bilan birga mazkur texnologiya moliyaviy muassasalararo axborot almashinuvi hisobidan ma’lum me’yordan oshib ketishi oldini ham oladi. ya’ni muassasalar o‘rtasida mijozlarning daromadi va kredit tarixi bo‘yicha axborot almashinuvi qarz mablag‘larning ularning to‘lov qobiliyatidan oshib ketish oldini oladi [8]. boshqa bir guruh iqtisodchi olimlarning tadqiqotlari natijalari ko‘rsatishicha, fintech rivojlanishi moliyaviy integratsiya takmillashuvining hisobidan iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. buning uchun davlat tomonidan raqamli identifikatsiya, raqamli to‘lov tizimi, ularga xizmat ko‘rsatuvchi infratuzilmani hamda moliyaviy va investitsiyaviy resurslardan foydalanish imkonini beruvchi raqamli tizimning samarali ishlashi uchun sharoit yaratib berishi lozim [9]. zamonaviy moliyaviy texnologiyalar va to‘lov tizimlarining rivojlanishining iqtisodiy munoabatlarining rivojlanishdagi ahamiyati masalalari mamlakatimiz iqtisodchi olimlarining tadqiqotlarida ham o‘rin olgan. jumladan, a.xodjimamedov banklarda raqamli texnologiyalardan foydalanish muammolari o‘rganib, ularni bartaraf …
5 / 30
ib hukumat identifikatsiyasini boshqarish tizimlari, ko‘proq ishonchli va xavfsiz bo‘lgan raqamli to‘lov tizimlarini qo‘llab quvvatlash yo‘nalishlari tadqiq etilgan [13]. dunyo bo‘yicha elektron tijorat tizimlari orqali onlayn-savdo bozori tobora rivojlanib bormoqda. eng yirik daromadga ega, onlayn savdo bilan shug‘ullanuvchi yirik kompaniyalarga amazon, alibaba.com, ebay, aliexpress kabilarni misol qilishimiz mumkin. masalan, amazon.com, inc kompaniyasining 2022 yilda umumiy tushumi (pul aylanmasi) 513,98 mlrd. aqsh dollarini, sof foydasi 2,72 mlrd aqsh dollarni tashkil etgan, 1,54 mln. ishchi-xodim kompaniyada ish bilan ta’minlangan[14]. ya’ni, kompaniyaning yillik pul aylanmasi 100 dan ziyod mamlakatlarning yaim dan yuqori ko‘rsatkichga ega bo‘lgan. mazkur kompaniyalarning muvaffaqiyati ko‘plab mamlakatlarda raqamli tijoratga biznes sub’ektlarining e’tiborini kuchaytirdi. elektron tijoratning rivojlanishi bilan turli xil elektron to‘lov tizimlari paydo bo‘la boshladi, ularning funksiyalari to‘plami muntazam ravishda kengaytirilib, to‘ldiriladi. bunday tizimlar uzoq vaqtdan beri hayotimizga ishonchli va chuqur integratsiyalashgan bo‘lib, internet makonidagi tranzaksiyalarning uzviy qismiga aylangan. so‘nggi yillarda mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bo‘yicha amalga oshirilgan islohotlar elektron …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektron to’lov tizimlari, kriptovalyutalar"

elektron to’lov tizimlari, kriptovalyutalar rivojlanish tarixi qisqa davrni o‘z ichiga olganligiga qaramasdan, butun dunyoda raqamli iqtisodiyot va raqamli texnologiyalar barcha sohalar kabi, inson hayotiga ham juda tez va jadallik bilan kirib bormoqda. raqamlashtirish jarayoni aholining barcha qatlami uchun sifatli xizmatlarni taklif etish bilan birga, qulay usulda istalgan vaqtda, istalgan joydan bir necha turdagi xarid jarayonlarini amalga oshirish hamda ko‘rsatilayotgan xizmatlardan samarali foydalanish imkonini beradi. iqtisodiy sohalarda esa juda ko‘plab qulayliklar yaratilib, minimal darajada xarajat qilgan holda maksimal darajada foyda olish va juda katta samaradorlikka erishish bilan bir qatorda tranzaksiya xarajatlarini kamaytirish imkoniyatlarini bermoqda. raqamlashtirish jarayo...

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOC (643,0 КБ). Чтобы скачать "elektron to’lov tizimlari, kriptovalyutalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektron to’lov tizimlari, krip… DOC 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram