olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar

DOC 4 pages 458.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 458.0 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar va ularning morfologik tuzilishi bilan tanishish. olcha.olcha egallagan maydoni jihatidan olmadan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. bu ekin sovuqqa va qishga chidamli bo‘lgani uchun shimoliy hududlarda ham o‘stiriladi. olchaning ayrim navlarini, ayniqsa, olcha bilan gilos duragaylarining mevasi yangiligicha yeyiladi va sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladi. o‘zbekistonda, ayniqsa samarqand viloyatida yetishtiriladigan olcha asosan qoqi qilinadi. olcha mevasi tarkibida 8,1-17,5 % shakar, 0,92-2,82 % turli kislotalar, 0,16-0,36 % oshlovchi moddalar bo‘ladi. olchaning 1500 dan ortiq navlari mavjud. olcha (cerasus l) turkumining 150 ga yaqin turi bor. shulardan keng tarqalganlari quyidagilar ; kamxastak olcha, dasht olchasi, jaydari achchiq olcha, amoreli, moreli, shishasimon olcha, amerika qum olchasi, toshchiya olcha, g‘ujumchiya va govchiya olchalari. olcha (cerasus) — raʼnodoshlar oilasiga mansub barg toʻkuvchi daraxtlar turkumi; mevali daraxt, 150 ga yaqin turi bor. asosan, osiyoda, shu jumladan, oʻrta osiyo va kavkazda 25 ga yaqin turi usadi. madaniy turlaridan oddiy o. …

2 / 4

/ga. mevasi may— iyunda pishib yetiladi. o. danagidan, iddiz bachkisidan hamda payvandlab koʻpaytiriladi. ekilgandan soʻng 3—4-yili hosilga kiradi, 6—7-yili yaxshi hosil beradi. o.ga qisqa tanali qilib, siyrak pogʻonali shakl beriladi. oʻzbekistonda o.ning griot, lyubskaya 15, podbelskaya, samarkand, turgenevka, kora shpanka navlari ekiladi (2003). zararkunandalari: olcha arra-kashi, olcha uzunburuni, bitlar, olcha pashshasi va boshqa kasalliklari: meva chirishi, klyasterosporioz, kokkomikoz, sitosporoz va boshqa gilos. mo‘tadil issiq va issiq iqlim o‘simligi. markaziy osiyoda keng tarqalgan meva ekinlaridan hisoblanadi. madaniy gilos yovvoyi turidan chiqarilgan. gilos bo‘yi 10-15 metrgacha yetadigan, shox-shabbasi siyrak, yo‘g‘on shoxlari kam bo‘lgan baland daraxt. o‘zbekistonda gilos daraxtining tanasi issiqdan qovjirab, po‘stlog‘i yorilib ketadi. tinim holatidagi kurtaklari kam bo‘ladi, shuning uchun ham asosiy qismlari qurib qolganda shox-shabbasi yaxshi tiklanmaydi. gilosning ayrim daraxtlari 80-100 yil yashaydi. bizning sharoitimizda bir tup gilosdan 150-300 kilogrammgacha hosil olinadi. o‘zbekistonda yetishtiriladigan gilos mevasining tarkibida 12,2 % shakar; 0,23 % turli kislotalar va s hamda a vitaminlari bor. …

3 / 4

slota, vitaminlar, 0,2% oshlovchi va 0,7% gacha pektin moddasi bor. yangiligida isteʼmol qilinadi, kompot, murabbo, tayyorlanadi. g. asal beradigan oʻsimliklar qatoriga kiradi. danagi magʻzida 30% gacha parfyumeriya sanoatida ishlatiladigan moy bor. g. unumdor, nam, moʻʼtadil yerlarda yaxshi oʻsadi, yorugʻlik va issiqlikka talabchan. koʻchati ekilgandan keyin 4— 5-yili hosilga kiradi. daraxti 100 yilgacha yashaydi, tupi 150—300 kg hosil beradi. asosan mart—apr.da gullaydi, may—iyunda pishadi. yozi issiq xududlarda yaxshi oʻsmaydi. namga talabchan. asosan magellab olchasi yoki yovvoyi olchaga payvandlab koʻpaytiriladi. koʻchati sugʻorilib, tagi yumshatilib turiladi. g. yoshartirish maqsadida 2—3 yillik shoxlari butalib, daraxti qoʻshimcha oziqlantiriladi. g. uchun ayniqsa yelim oqish kasalligi gʻoyat xavfli. erta bahor va yozda insektitsidlar va fungitsidlarning biron turi bilan 2— 3 marta ishlov beriladi. navlari. g.ning 100 ga yaqin navi maʼlum. oʻzbekistonda g.ning savri surxoni, qora gilos, sariq gilos, bahor, revershon, sariq drogana, chkalov navlari koʻp ekiladi.

4 / 4

olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar"

olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar va ularning morfologik tuzilishi bilan tanishish. olcha.olcha egallagan maydoni jihatidan olmadan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. bu ekin sovuqqa va qishga chidamli bo‘lgani uchun shimoliy hududlarda ham o‘stiriladi. olchaning ayrim navlarini, ayniqsa, olcha bilan gilos duragaylarining mevasi yangiligicha yeyiladi va sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladi. o‘zbekistonda, ayniqsa samarqand viloyatida yetishtiriladigan olcha asosan qoqi qilinadi. olcha mevasi tarkibida 8,1-17,5 % shakar, 0,92-2,82 % turli kislotalar, 0,16-0,36 % oshlovchi moddalar bo‘ladi. olchaning 1500 dan ortiq navlari mavjud. olcha (cerasus l) turkumining 150 ga yaqin turi bor. shulardan keng tarqalganlari quyidagilar ; kamxastak olcha, dasht olchasi, jaydari achchiq o...

This file contains 4 pages in DOC format (458.0 KB). To download "olcha va gilos (crataegus l.) avlodiga mansub turlar", click the Telegram button on the left.

Tags: olcha va gilos (crataegus l.) a… DOC 4 pages Free download Telegram