profilaktika: turlari va ko’rinishlari

DOC 18 pages 223.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 223.0 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

profilaktika: turlari va ko’rinishlari. sog’liqni saqlashnibirinchi bo’g’inida profilaktik tadbirlarni o’tkazish. vaksinatsiya. kasallanishni taxlili. (jsst tavsiyalari). hozirgi vaqtda aksariyat yuqumli kasalliklarga qarshi kurashish borasida erishilgan yutuqlar zamirida immunoprofilaktika tadbiri salmoqli o’rin tutadi. jahon sog’liqni saqlash tashkilotining yuqumli kasalliklarga qarshi kurashish, ularni eliminatsiya qilish va ayrim infeksiyalarni istiqbolda batamom yo’qotish (likvidatsiya) dasturi aynan immunoprofilaktikaga asoslanadi. jahon banki dunyodagi iqtisodiy rivojlanish tendensiyalari haqidagi hisobotida e’tirof etishicha aynan vaksinatsiya zamonaviy tabobatga ma’lum bo’lgan eng samarali va iqtisodiy jihatdan eng foydali profilaktik tadbirdir. bolalarni ommaviy tarzda emlash yuqumli kasalliklar bilan kasallanishni va bolalar o’limini sezilarli darajada kamaytiradi, kishilar umrini uzaytiradi, faol keksalikni ta’minlaydi va ayrim antroponozlarni global miqyosda batamom bartaraf etish imkonini beradi. hozirgi kunga kelib jahonda 40 dan ziyod yuqumli kasalliklarga nisbatan kurash immunizatsiya vositasida muvaffaqiyatli tarzda amalga oshirilmoqda. kelajakda immunoprofilaktika nafaqat qator yuqumli kasalliklarning likvidatsiyasiga qaratiladi, balki asta-sekinlik bilan mazkur dastur yordamida muhofazalash amaliyoti tobora ko’proq infeksiyalarga nisbatan tadbiq etila boradi. yaqin kelajakda …

2 / 18

qatlamlarini qamrab olishga qaratilgandir. shu bilan birga jahonda ko’plab kasalliklarning barqaror sporadik ko’rinishda saqlanib qolayotganligining va ayrim ilgari eliminatsiya qilingan kasalliklar «qaytayotganligi»ning asosiy sababi immunizatsiya dasturi doirasida aholiga xizmat ko’rsatish borasida mavjud tizimli tusdagi kamchilliklar va xatoliklardir. bu kabi xato va kamchilliklarning ayrimlaridan o’zbekiston ham mustasno emas. bundan tashqari, barcha tibbiy muolajalar kabi immunizatsiya ham mutlaq xavfsiz muolaja emas. pediatriya amaliyotida qo’llaniladigan turli muolajalar orasida profilaktik emlashlar birinchi o’rinni egallaydi. hattoki nisbatan kam kuzatiladigan asoratlar, reaksiyalar va noxush holatlar ham, ommaviy tarzda keng miqyosda olib boriladigan bunday muolajalardan keyin, jiddiy xavf tug’dirishi mumkin. shu boisdan ham immunizatsiya tadbirini sog’lomlashtirish dasturiga integratsiyalash borasidagi hatti-harakatlar muhim ahamiyat kasb etadi. yunisef va o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazining tashabbusi, sa’yi-harakati bilan amalga oshirilgan tahlil tibbiyot sohasi mutaxassislarini tayyorlash tizimining barcha bosqichlaridagi o’quv dasturlarida, rejalarida immunizatsiya bo’yicha jsst tamoyillarini tadbiq etish borasida hal etilishi zarur qator muammolar mavjud ekanligini ko’rsatdi. jahon …

3 / 18

maqsadli kasalliklar va immunizatsiya dasturi jsst yevropa mintaqasiga mansub davlatlarda boshqariluvchi infeksiyalarga nisbatan epidemiologik nazoratni hamda tegishli tadbirlarni o’tkazish vakolatiga ega bo’lgan yevropa kasalliklarga qarshi kurashish va ularning oldini olish markazi (esdc) bilan ham mustahkam aloqalarni yo’lga qo’ygan. rejali emlash bilan qamrab olishning o’rtacha darajasi umuman olganda yuqoriligiga qaramasdan, ayrim boshqariluvchi infeksiyalar bilan kasallanish holatlari jsst yevropa mintaqasidagi ayrim davlatlarning, jumladan o’zbekiston respublikasining turli mintaqalarida turlicha chastotada kuzatilmoqda va past darajada barqaror saqlanib qolmoqda. taassufki, emlash bilan qamrab olishning yuqoriligi va past darajadagi kasallanish aholining muayyan guruhlari va hattoki ayrim mutaxassislar o’rtasida vaksinatsiyaga nisbatan qiziqishning so’nishiga hamda uning zarurligi va dolzarbligi shubha ostiga olinishiga sabab bo’lmoqda. buning ustiga, ayrim shaxslar vaksinoprofilaktikaning ahamiyatini qat’iy tarzda inkor etishadiki, bu holat qator o’ta yuqumli va og’ir kasalliklarga qarshi muayyan miqdordagi bolalar kontingentlarining himoyalanmasdan qolishlariga olib kelishi mumkin. bunga qo’shimcha ravishda vaksinalarning nisbatan xavfsizligiga shubha bilan qarash ham aholining ayrim guruhlarini o’z farzandlarini emlatish …

4 / 18

dagi tadbirlarni faollashtirish zarur. yuqorida keltirilgan masalalarning ayrimlarini hal etish uchun jsst yevropa mintaqaviy byurosi «evropa immunizatsiya haftaligi (eih)» deb nom olgan tadbirni ishlab chiqdi va amaliyotga tadbiq etdi. bu yillik axborot-tashviqotni ko’zda tutuvchi tashabbus bo’lib, immunizatsiyaning ahamiyatli ekanligiga barchaning diqqat-e’tiborini jalb etishga qaratilgan hamda 2005, 2007 va 2008 yillarda amalga oshirildi. ishtirokchi davlatlarning aniq xohish-irodasi va so’rovlariga muvofiq, bu tashabbus qator ustuvor «jamoalarga», jumladan ota-onalarga, tibbiyot xodimlariga va siyosiy arboblarga yo’naltirilgandir. yevropa immunizatsiya haftaligi immunizatsiyaga nisbatan salbiy munosabatni chuqur tahlil etishga va kuchlar muvozanatini tiklash maqsadida zarur maqsadli tadbirlarni ishlab chiqishga ko’maklashuvchi juda foydali vosita sifatida o’zini namoyon etdi. jsst yevropa mintaqasiga mansub 51 ta davlat, jumladan o’zbekiston ham 2002 yilda amalga oshirilgan sertifikatsiyadan keyin poliomielitdan xoli hudud maqomiga ega bo’lib qolmoqda. lekin jsst yevropa mintaqasi ba’zi mamlakatlarining ayrim hududlarida vaksinatsiya (oral poliomielit vaksinasini qo’llab) bilan qamrab olishning yaqqol pasayish tendensiyasi kuzatilmoqda; ayrim mamlakatlarda emlash bilan qamrab olishning qayd …

5 / 18

ifteriya qayd etilishiga yo’l qo’ymaslik; - 2018-2020 yy. da qizamiq va qizilchaning likvidatsiyasini ta’minlash; - gepatit v bilan kasallanishni kamaytirish va ushbu kasallikdan o’limning oldini olish; - gemofil (b tipdagi haemophilus influensae) va rotavirus infeksiyalari bilan kasallanishni kamaytirish va ushbu kasalliklardan o’limning oldini olish; - tuberkulezning tarqalgan shakllari rivojlanishining oldini olish. qo’yilgan ushbu maqsad va vazifalarni amalga oshirish bolalar va o’smirlarni immunoprofilaktika taqvimiga muvofiq tuberkulez, qizamiq, epidemik parotit, qizilcha, gepatit v, poliomielit, difteriya, ko’kyo’tal, qoqshol, gemofil va rotavirusli infeksiyalariga qarshi emlash bilan kamida 95% qamrab olishni ko’zda tutadi. tug’ruqxonalarda bola tug’ilishi bilan unga albatta olinishi zarur bo’lgan emlashlar va ularning o’tkazilish muddatlari ko’rsatilgan «immunizatsiya pasporti» beriladi. immunizatsiya pasportida har bir o’tkazilgan va navbatdagi emlashlar qayd etib boriladi. immunoprofilaktika taqvimi doirasidagi emlashlar sog’liqni saqlash vazirligi dori vositalari va tibbiy texnika sifatining nazorati bosh boshqarmasi tomonidan qayd etilgan va sertifikatsiyalangan hamda belgilangan tartibda o’zbekiston respublikasida qo’llashga ruxsat etilgan vaksinalar bilan ularni qo’llash …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "profilaktika: turlari va ko’rinishlari"

profilaktika: turlari va ko’rinishlari. sog’liqni saqlashnibirinchi bo’g’inida profilaktik tadbirlarni o’tkazish. vaksinatsiya. kasallanishni taxlili. (jsst tavsiyalari). hozirgi vaqtda aksariyat yuqumli kasalliklarga qarshi kurashish borasida erishilgan yutuqlar zamirida immunoprofilaktika tadbiri salmoqli o’rin tutadi. jahon sog’liqni saqlash tashkilotining yuqumli kasalliklarga qarshi kurashish, ularni eliminatsiya qilish va ayrim infeksiyalarni istiqbolda batamom yo’qotish (likvidatsiya) dasturi aynan immunoprofilaktikaga asoslanadi. jahon banki dunyodagi iqtisodiy rivojlanish tendensiyalari haqidagi hisobotida e’tirof etishicha aynan vaksinatsiya zamonaviy tabobatga ma’lum bo’lgan eng samarali va iqtisodiy jihatdan eng foydali profilaktik tadbirdir. bolalarni ommaviy tarzda emlash yuq...

This file contains 18 pages in DOC format (223.0 KB). To download "profilaktika: turlari va ko’rinishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: profilaktika: turlari va ko’rin… DOC 18 pages Free download Telegram