oraliqmiyafiziologiyasi

PPTX 29 pages 5.0 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.0 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

9- sinf. energiya almashinuvi bosqichlari. atf sintezi@nambiolog fiziologiya oraliq miya fiziologiyasi ma’ruza rejasi: 2 1 oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. 2 gipotalamusning tuzilishi. 3 gipotalamusning vegetativ va haroratni boshqaruvni, xulq-atvor reaksiyalarni boshqarishdagi ishtiroki. 4 gipotalamo – gipofizar boshqaruv tizimi. 5 limbik tizimning tuzilishi. 6 limbik tizimning hissiyotlarni shakllantirishdagi roli. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. oraliq miya – topografik va funksional jihatdan epitalamus, talamus va gipotalamusga boʻlinadi. epitalamus yoki talamus usti soha, qadoq tana ostida joylashgan gumbazdan va ichki sekretsiya bezi – epifizdan iborat boʻlib, ular uchinchi qorinchaning yuqori devorini shakllantiradi. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. talamus yoki koʻruv doʻmbogʻi, kulrang modda toʻplamidan tashkil topgan tuxumsimon tana koʻrinishida boʻladi. talamus, pastki va lateral yuzasi bilan miyaning qoʻshni qismlariga qoʻshilib ketgan, medial yuzasi esa, uchinchi qorincha yon devorini hosil qiladi. talamus, poʻstloq osti hosilalarining ichida eng …

2 / 29

ariluvchi afferent yoʻllar aksonlaridan, oʻsimtalari katta yarim sharlar poʻstlogʻining mos ravishdagi sensor proyeksion sohalariga keluvchi oxirgi neyronlarga, keyinchalik sinaptik uzatilishi sodir boʻladi. spetsifik yadrolarning shikastlanishi, sezuvchanlikning ma’lum bir turlarini yoʻqolishiga olib keladi. ushbu eksperimental faktlar, spetsifik yadrolar periferik retseptorlardan katta yarim sharlar poʻstlogʻiga afferent impulslarni borish yoʻlida uzatuvchi stantsiya hisoblanishidan dalolat beradi. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. talamusning asosiy proyeksion yadrolari ichida, somatosensor tizimning spetsifik yadrosi hisoblangan – ventrobazal yadroni alohida ajratib koʻrsatish mumkin. u ikki qismga – ventral posteriolateral va ventral posteriomedial yadrolarga boʻlinadi. ventral posteriolateral yadroga spinotalamik traktdan va axborotni tananing teri retseptorlaridan, mushak propriotseptorlaridan va boʻgʻin apparatidan olib keluvchi medial halqa tizimdan koʻtariluvchi tolalar kelib qoʻshiladi. ventral posteriomedial yadroga, boshning yuz qismini innervatsiyalovchi uchlamchi asab yadrolaridan mos ravishdagi yoʻllar kelib qoʻshiladi. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. lateral tizzasimon tana sensor koʻruv tizimining spetsifik yadrosi hisoblanadi va katta yarim sharlar poʻstlogʻining ensa …

3 / 29

ʻlmaydi va afferent impulslarni spetsifik proyeksion yadrolardan oladi. ushbu guruhning uchta yadrolari poʻstloqning bosh assotsiativ sohalari bilan aloqalarga ega, ya’ni yostiqcha yadrosi – poʻstloqning ensa va chakka sohalari bilan bogʻliq, orqa lateral yadro – ensa poʻstlogʻi bilan, medial dorsal yadro – peshona sohasi bilan bogʻliq. toʻrtinchi, oldingi yadro – katta yarim sharlarning limbik poʻstlogʻi bilan aloqaga ega. demak, assotsiativ yadrolar yuksak integrativ jarayonlarda ishtrok etsa kerak, lekin ularning funksiyasi yaxshi oʻrganilgan emas. motor yadrolar qatoriga ventrolateral yadro kiradi va u miyacha va bazal gangliyalardan kirish joyiga ega va bir vaqtning oʻzida katta yarim sharlar poʻstlogʻining motor sohasiga proyeksiyalanadi. ushbu yadro, harakatlarni boshqarish tizimiga qoʻshilgan. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. nospetsifik yadrolar – talamusning katta guruh yadrolari boʻlib, funksiyalari jihatidan stvolning retikulyar formatsiyasi bilan bogʻliq. talamusning oʻrta va introlaminar yadrolar guruhi, aynan shu yadrolar qatoriga kiradi va ular retikulyar formatsiyadan koʻtariluvchi tolalardan afferent kirish joyiga, bundan tashqari, talamusning …

4 / 29

bostruvchi ta’sir koʻrsatishi mumkin. talamus va katta yarim sharlar poʻstlogʻi oʻrtasida, miyaning integrativ faoliyatda muhim rol oʻynaydigan, ikki tomonlama siklik aloqalar mavjudligi turli tadqiqotlarda isbotlangan. talamokortikal tizim, uyqu va tiyraklikning almashinuvi, ongni saqlanishi, ichki tormozlanish jarayonlarini rivojlanishi kabi fiziologik muhim holatlarni boshqarish bilan bogʻliqdir. 2. gipotalamusning tuzilishi. gipotalamus – ichki muhit turgʻunligini ushlab turishda va vegetativ, endokrin hamda somatik tizimlar funksiyalarining integratsiyasini ta’minlashda muhim rol oʻynaydigan, oraliq miyaning filogenetik jihatdan eski boʻlimi hisoblanadi. uning hajmi uncha katta emas, lekin funksiyasi boʻyicha muhim boʻlim boʻlib, talamusdan ventralroqda, miyaning uchinchi qorinchasi yonbosh tomonlarida joylashgan. 2. gipotalamusning tuzilishi. gipotalamusning anatomik strukturasi tarkibiga – kulrang tepalik, gipofizda tugaydigan voronka va mamillyar yoki soʻrgʻichsimon tanalar kiradi. gipotalamusning yuqorigi chegarasini yakuniy plastinka va koʻruv asabining koʻndalang kesishgan joyi shakllantiradi. gipotalamus yon tomonidan koʻruv trakti va ichki kapsula bilan chegaralangan, orqa tomondan esa, oʻrta miyaga tutashgan. 2. gipotalamusning tuzilishi. gipotalamusdagi mavjud koʻp sonli yadrolar beshta guruhga boʻlinib, …

5 / 29

ilishi. lateral gipotalamus – yadrosiz soha boʻlib, unda miyaning stvol qismidagi yuqori va pastki boʻlimlariga boradigan yoʻllarni shakllantiradigan oʻtkazuvchi elementlar mujassamlashgan. lateral gipotalamusdagi asab hujayralari diffuziyali joylashgan. umuman olganda, gipotalamus – muhim integrativ markaz sifatida miyaning turli boʻlimlari bilan, koʻp sonli afferent va efferent aloqalarga ega. gipotalamus – harakatga yoki motivatsiyaga (intilishga) biologik hohishni shakllantirishda qatnashuvchi asab markazi sifatida, miyaning limbik tizimi bilan yaqindan bogʻliqdir. 3. gipotalamusning vegetativ va haroratni boshqaruvni, xulq-atvor reaksiyalarni boshqarishdagi ishtiroki. gipotalamusda ikkita funksional differentsiyalangan soha ajratiladi (v.gess, 1954). ushbu sohalardan birini, ya’ni orqa miya va lateral sohalarni elektr qoʻzgʻatgich bilan ta’sirlash, tipik somatik samaralarni chaqiradi, ya’ni koʻz qorachiqlarining kengayishini, qon bosimining ortishini, yurak qisqarishlari chastotasinining ortishi, ichak peristalikasini toʻxtashini va boshqalarni. aksincha, ushbu sohaning buzilishi, simpatik asab tizimi tonusining uzoq muddat pasayishiga va yuqorida qayd qilingan koʻrsatgichlarning barchasini keskin farq qiladigan orqa sohasi – ergotrop deb nomlanadi. 3. gipotalamusning vegetativ va haroratni boshqaruvni, xulq-atvor reaksiyalarni …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oraliqmiyafiziologiyasi"

9- sinf. energiya almashinuvi bosqichlari. atf sintezi@nambiolog fiziologiya oraliq miya fiziologiyasi ma’ruza rejasi: 2 1 oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. 2 gipotalamusning tuzilishi. 3 gipotalamusning vegetativ va haroratni boshqaruvni, xulq-atvor reaksiyalarni boshqarishdagi ishtiroki. 4 gipotalamo – gipofizar boshqaruv tizimi. 5 limbik tizimning tuzilishi. 6 limbik tizimning hissiyotlarni shakllantirishdagi roli. 1. oraliq miya va poʻstloq osti yadrolarining tuzilishi. oraliq miya – topografik va funksional jihatdan epitalamus, talamus va gipotalamusga boʻlinadi. epitalamus yoki talamus usti soha, qadoq tana ostida joylashgan gumbazdan va ichki sekretsiya bezi – epifizdan iborat boʻlib, ular uchinchi qorinchaning yuqori devorini shakllantiradi. 1. oraliq miya va po...

This file contains 29 pages in PPTX format (5.0 MB). To download "oraliqmiyafiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oraliqmiyafiziologiyasi PPTX 29 pages Free download Telegram