c++ dasturlash tili

DOC 48 pages 293.0 KB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 293.0 KB

File type DOC

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

$1-ma’ruza. dasturlashga kirish, dasturlasning asosiy tushunchalari reja: 1. c++ dasturlash tili 2. c++ tilida standart funksiyalarning yozilishi 3. c++ da dastlabki dasturni yozish 4. c++ da o’zgaruvchilar kalit so’zlar: kommunikatsiya, dasturiy ta’minot, tashxis, teskari aloqa, loyihalash, foydalanuvchi interfeysi, foydalanuvchi, aniqlik, stereotip, buyurtmachi, dasturchi, samaradorlik. 1. c++ dasturlash tili c++ tili byarn straustrup tomonidan 1980 yil boshlarida ishlab chiqilgan. c++ tilida yaxshi dastur tuzish uchun “aql, farosat va sabr” kerak bo’ladi. bu til asosan tizim sathida dasturlovchilar uchun yaratilgan. c/c++ algoritmik tilining alifbosi: 1. 26 ta lotin va 32 ta kirill harflari (katta va kichik); 2. 0 dan 9 gacha bo’lgan arab raqamlari; 3. maxsus belgilar: - + * / : ; . , % ? ! = “” № { } [ ] ( ) $ # & ^ va h.k. dastur bajarilishi jarayonida o’z qiymatini o’zgartira oladigan kattaliklar o’zgaruvchilar deyiladi. o’zgaruvchilarning nomlari harfdan boshlanuvchi xarf va raqamlardan iborat bo’lishi …$

2 / 48

026, 16 s.s.da 0x16 shaklida bo’ladi. · haqiqiy toifali sonlar: ular butun va kasr qismlardan iborat bo’ladilar. masalan: 8,1; -12,59 va x.k. haqiqiy toifali sonlarning bu ko’rinishi oddiy ko’rinish deyiladi. juda katta yoki juda kichik haqiqiy toifali sonlarni darajali (eksponensional) formada yozish qulay. masalan: 7,204*1012 yoki 3,567*10-11 kabi sonlar 7.204e+12 va 3.567e-11 ko’rinishda yoziladi. · simvolli konstantalar. ular qatoriga dastur bajarilishi ‘ ‘ ichida qabul qilinadigan simvollar kiradi. c/c++ tilida har qanday o’zgaruvchi ishlatilishidan oldin e’lon qilinishi kerak. e’lon qilish degani ularning toifalarini aniqlab qo’yish demakdir. c++ tilida quyidagi toifali o’zgaruvchilar ishlatiladi: · butun toifali kichik sonlar yoki simvollar uchun: char uning o’zgarish intervali -128 dan +127 gacha yoki apostrof ichidagi ixtiyoriy 1ta simvol. xotiradan 1 bayt joy oladi. simvollar ascii kodlariga mos keladi. ( ascii – american standart code for information interchange) · butun toifali o’zgaruvchilar: int. masalan: int a, i, j ; bu yerda dasturda ishlatilayotgan a, i, …

3 / 48

allaydi va qabul qilish chegarasi 10-38 dan 10+38 gacha. · katta yoki kichik qiymatli o’zgaruvchilarni ifoda etishda double toifasi ishlatiladi. ular uchun 8 bayt joy ajratiladi va qabul qilish chegarasi 10-304 dan 10+304 gacha. · juda katta yoki juda kichik qiymatli o’zgaruvchilar uchun long double toifasi ishlatiladi, u 10 bayt joy oladi va qabul qilish chegarasi 3.4*10-4932 dan 1.1*10-4932 gacha. · qator toifasidagi o’zgaruvchilar uchun ham char toifasi belgilangan. ular ham 1 bayt joy oladi va 0 dan 256 tagacha bo’lgan simvollar ketma-ketligidan iborat bo’lishi mumkin. satr toifasidagi o’zgaruvchilar qo’shtirnoq (“) ichida yoziladi. c++ tilida o’zgaruvchilarni inisializasiya qilish degan tushuncha ham mavjud. inisializasiya qilish degani o’zgaruvchini e’lon qilish barobarida unga boshlang’ich qiymatini ham berish demakdir. masalan: int a=5, b, s=-100; - a, b, s o’zgaruvchilari butun toifali ekanligi ko’rsatildi va a o’zgaruvchisiga 5 (a=5), s o’zgaruvchisiga esa –100 (s=-100) boshlang’ich qiymatlar berildi. dastur bajarilishi jarayonida o’z qiymatini o’zgartira olmaydigan kattaliklar …

4 / 48

ishlatiladi. ular belgisi orasida keltiriladi. umuman olganda quyidagi direktivalar mavjud (jami 32 ta): · #include - s da oddiy kiritish/chiqarish dasturi uchun. bu yerda std - standart, i – input, o - output degani. · #include - c++ da kiritish/chiqarish uchun, oddiy amallar bajarilsa. · #include - standart funksiyalarni ishlatish uchun. · #include - dasturning tashqi ko’rinishini shakllantirish uchun. · #include - satr toifasidagi o’zgaruvchilar ustida amallar bajarish uchun. · #include - standart kutubxona fayllarini chaqirish uchun. · #include - kompyuter ichidagi soat qiymatlaridan foydalanish uchun. · #include - c++ tilining grafik imkoniyatlaridan foydalanish uchun. bu fayllar maxsus kutubxona e’lon fayllari hisoblanadilar va ular aloxida include deb nomlanadigan papkada saqlanadiar. hozirda c++ kutubxonasini yangilandi va undagi fayllarning nomlaridan .h (head – bosh ma’nosida) kengaytmasi olib tashlandi va oldiga c harfi qo’shildi (c dan qolgan 18 tasiga). bu fayllarda funksiya prototoifalari, toifalari, o’zgaruvchilar, o’zgarmaslar ta’riflari yozilgan bo’ladi. direktivalar dasturni uni kompilyasiya …

5 / 48

dasturda bo’lishi shart. umuman olganda c++ dagi dastur funksiyalardan iborat deb qaraladi. main ( ) funksiyasi { boshlanadi va dastur oxirida berkitilishi shart } . main – asosiy degan ma’noni beradi. bu funksiya oldida uning toifasi ko’rsatiladi. agar main ( ) funksiyasi beradigan (qaytaradigan) javob oddiy so’z yoki gaplardan iborat bo’lsa, hech qanday natija qaytarmasa, void so’zi keltiriladi. main ( ) funksiyasi dastur tomonidan emas, balki os tomonidan chaqiriladi. osga qiymat qaytarish shart emas, chunki u bu qiymatdan foydalanmaydi. shuning uchun main ( ) funksiyasining turini void deb ko’rsatganimiz ma’qul. har bir funksiyaning o’z argumenti bo’ladi, shuning uchun main funksiya ( ) lari ichiga uning parametri keltiriladi. ba’zan u bo’sh bo’lishi ham mumkin. bu funksiyadan chiqish uchun odatda return operatori ishlatiladi. 0 (nol) qiymatining qaytarilishi operasion tizimga ushbu dastur normal bajarilib turganini bildiradi. return orqali qaytadigan qiymat toifasi funksiya e’lonidagi qaytish toifasi bilan bir xil bo’lishi kerak. masalan int main …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "c++ dasturlash tili"

1-ma’ruza. dasturlashga kirish, dasturlasning asosiy tushunchalari reja: 1. c++ dasturlash tili 2. c++ tilida standart funksiyalarning yozilishi 3. c++ da dastlabki dasturni yozish 4. c++ da o’zgaruvchilar kalit so’zlar: kommunikatsiya, dasturiy ta’minot, tashxis, teskari aloqa, loyihalash, foydalanuvchi interfeysi, foydalanuvchi, aniqlik, stereotip, buyurtmachi, dasturchi, samaradorlik. 1. c++ dasturlash tili c++ tili byarn straustrup tomonidan 1980 yil boshlarida ishlab chiqilgan. c++ tilida yaxshi dastur tuzish uchun “aql, farosat va sabr” kerak bo’ladi. bu til asosan tizim sathida dasturlovchilar uchun yaratilgan. c/c++ algoritmik tilining alifbosi: 1. 26 ta lotin va 32 ta kirill harflari (katta va kichik); 2. 0 dan 9 gacha bo’lgan arab raqamlari; 3. maxsus belgilar: - + * / : ; . , % ...

This file contains 48 pages in DOC format (293.0 KB). To download "c++ dasturlash tili", click the Telegram button on the left.

Tags: c++ dasturlash tili DOC 48 pages Free download Telegram