shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga b

DOCX 15 pages 366.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 366.3 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga birlashtirilishi reja kirish 1. shohruh mirzo davrida siyosiy vaziyat 2. xorazmning markaziy hokimyatga qo‘shilishi 3. markaziy eronning birlashtirilishi 4. g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga qo‘shilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish amir temurning vafotidan keyin temuriylar saltanatida siyosiy barqarorlik izdan chiqdi. davlat hududlari o‘rtasida hokimiyat uchun kurash kuchaydi, turli shahzodalar o‘z mustaqil siyosatini yuritishga harakat qildilar. bunday sharoitda yagona markazlashgan hokimyatni tiklash zarurati paydo bo‘ldi. ana shu jarayonda shohruh mirzo (1377–1447) temuriylar sulolasining eng uzoq muddat hukmronlik qilgan vakili sifatida tarix sahnasiga chiqdi. u samarqand o‘rniga hirotni poytaxt qilib belgilab, movarounnahr va eronni o‘z siyosiy markaziga birlashtirish yo‘lida faoliyat yuritdi.shohruh mirzo hukmronligining dastlabki yillari beqarorlik va ichki nizolar bilan o‘tdi. xususan, xorazmda mustaqillik kayfiyatidagi kuchlar paydo bo‘ldi, markaziy va g‘arbiy eron hududlarida esa mahalliy hukmdorlar temuriylar markaziy hokimiyatiga bo‘ysunishni istamas edilar. shu bois shohruh mirzo siyosiy va harbiy yurishlar orqali bu hududlarni yagona …

2 / 15

aloqalarni barqarorlashtirdi.shohruh mirzo siyosiy faoliyatida markaziy hokimiyatni mustahkamlash bilan birga, adolatli boshqaruv va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga ham katta e’tibor qaratdi. u hududlarda soliq va ma’muriy islohotlar o‘tkazdi, savdo yo‘llarini xavfsizlashtirdi, shaharlarni qayta tiklashga yordam berdi. bu esa uning hukmronligi davrida temuriylar davlatining ma’lum bir barqarorlik davriga kirishiga zamin yaratdi.shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga birlashtirilishi jarayoni nafaqat temuriylar davlatini saqlab qolish, balki ularning siyosiy va iqtisodiy kuchini mustahkamlashda ham muhim o‘rin tutdi. shohruh mirzo davrida siyosiy vaziyat temuriylar davlati, amir temurning o'limidan keyin, ya'ni 1405-yildan boshlab, o'ta murakkab va o'zgaruvchan siyosiy vaziyatga duch keldi. bu davrda davlatning ichki tuzilishi, vorislar o'rtasidagi nizolar va tashqi tahdidlar natijasida parchalanish xavfi keskin avj oldi. shohruh mirzo, amir temurning to'rtinchi o'g'li, 1405-yildan 1447-yilgacha hukmronlik qilgan holda, bu vaziyatni barqarorlashtirishga muvaffaqiyatli harakat qildi. uning davri temuriylar imperiyasining eng uzoq muddatli va nisbatan tinchlikli bosqichi bo'lib, ammo bu tinchlik doimo ichki kurashlar …

3 / 15

ziy boshqaruvni qiyinlashtirardi.amir temurning o'limi bilan temuriylar davlati darhol parokandalikka tushdi. 1405-yil fevral oyida o'trorda vafot etgan temur o'zining vorisi sifatida nabirasi pir muhammadni belgilab qo'ygan edi, ammo bu qaror ko'pgina amirlar va shahzodalar tomonidan qabul qilinmadi. temurning eng katta o'g'li jahongir mirzoning farzandlari, shuningdek, mironshoh va boshqa o'g'illarning avlodlari taxtni egallashga da'vo qilishdi. natijada, imperiya o'z ichiga qarab bo'linib ketdi: samarqandda xalil sulton, xurosonda shohruh mirzo, balx va g'aznoda pir muhammad, g'arbiy eron va ozarbayjonda mirzo umar va abubakr mirzo, turkiston va o'trorda amir berdibek, farg'onada amir xudoydod, xorazmda esa idiku-bi o'zlarini mustaqil hukmdor deb e'lon qildilar. bu holat temuriylar davlatining parchalanish xavfini keskinlashtirdi, chunki har bir shahzoda o'z ulusini mustaqil boshqarishga intildi va markaziy hokimiyatning zaifligi tashqi dushmanlar – oltin o'rda, qora qoyunlu va oq qoyunlu konfederatsiyalari – uchun imkoniyat yaratdi. tarixiy manbalarda ta'kidlanishicha, bu parokandalik nafaqat siyosiy, balki iqtisodiy va madaniy hayotga ham katta zarar yetkazdi, chunki …

4 / 15

biy uslublariga asoslangan edi: u kuchli qo'shinlar tuzdi, ammo otasidan farqli o'laroq, yurishlarni faqat zarur hollarda uyushtirib, ko'proq diplomatik kelishuvlarga tayandi. masalan, u oltin o'rda xoni edigu (idiku-bi) bilan ittifoq tuzishga harakat qildi, chunki edigu xorazmni egallab, temuriylarga tahdid solayotgan edi. biroq, ediguning 1412-yildagi yurishi natijasida shohruhning qo'shinlari mag'lub bo'ldi va bu imperiyaning shimoliy chegaralarini xavf ostiga qo'ydi.temuriylar orasidagi taxt uchun kurashlar shohruh mirzoning hukmronligi davomida ham davom etdi, ammo ularning intensivligi vaqt o'tishi bilan pasaydi. 1410-yillarda iskandar mirzo (umar shayxning o'g'li) isfahon va farg'onada isyon ko'tardi, ammo shohruhning shafqatsiz bostiruvi natijasida u mag'lub etildi. iskandar mirzoning isyoni imperiyaning g'arbiy qismlaridagi beqarorlikni ko'rsatdi: u eron viloyatlarini egallashga urinib, mahalliy amirlarni o'ziga jalb qildi, lekin shohruhning qo'shini 1413-yilda uni qirib tashladi. shu bilan birga, shohruh o'z oilasidagi nizolarni yumshatish uchun shahzodalarni viloyatlarga tayinlash siyosatini qo'lladi: masalan, o'g'li ulug'bekni movarounnaharga, nabirasi abulqosim boburni xurosonga hokim qildi. bu choralar taxt kurashlarini vaqtincha to'xtatdi, …

5 / 15

muammo bo'ldi. imperiyaning ulkan hududi – taxminan 4,4 million kvadrat kilometr – markaziy boshqaruvni qiyinlashtirardi. viloyat hokimlari (suyurg'ollar) o'z uluslarida deyarli mustaqil edi: ular o'z qo'shinlarini saqlab, soliqlarning bir qismini markazga yuborardi, ammo ko'pincha o'z manfaatlarini birinchi o'ringa qo'yardi. bu tizim temurning vaqtida ishlagan bo'lsa-da, uning o'limidan keyin zaiflashdi. masalan, 1405-1409 yillarda imperiya o'nlab mayda mulklarga bo'linib ketdi va bu iqtisodiy inqirozga olib keldi: savdo yo'llari buzildi, dehqon xo'jaliklari vayron bo'ldi va aholining ko'chishi kuchaydi. shohruh mirzo bu xavfni bartaraf etish uchun ma'muriy islohotlarga kirishdi: u devonxona tizimini mustahkamladi, soliq yig'ishni markazlashtirdi va viloyat hokimlarini doimiy nazorat ostida tutdi. uning hukmronligi davomida imperiya nisbatan birlashgan holda saqlanib qoldi, ammo parchalanish xavfi doimo mavjud edi. 1447-yilda shohruhning o'limidan keyin bu xavf amalga oshdi: o'g'illari va nevaralari o'rtasida yangi kurashlar boshlanib, imperiya xuroson, movarounnahr va eron mulkiga bo'lindi. tarixiy tahlillarda ta'kidlanishicha, shohruh mirzoning siyosati "parchalanishni kechiktirdi, ammo to'xtatmadi", chunki temuriylar sulolasining ichki …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga b"

shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga birlashtirilishi reja kirish 1. shohruh mirzo davrida siyosiy vaziyat 2. xorazmning markaziy hokimyatga qo‘shilishi 3. markaziy eronning birlashtirilishi 4. g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga qo‘shilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish amir temurning vafotidan keyin temuriylar saltanatida siyosiy barqarorlik izdan chiqdi. davlat hududlari o‘rtasida hokimiyat uchun kurash kuchaydi, turli shahzodalar o‘z mustaqil siyosatini yuritishga harakat qildilar. bunday sharoitda yagona markazlashgan hokimyatni tiklash zarurati paydo bo‘ldi. ana shu jarayonda shohruh mirzo (1377–1447) temuriylar sulolasining eng uzoq muddat hukmronlik qilgan vakili sifatida tarix sahnasiga chiqdi. u samarqand o‘rniga hirotni poyt...

This file contains 15 pages in DOCX format (366.3 KB). To download "shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga b", click the Telegram button on the left.

Tags: shohruh mirzo tomonidan xorazm,… DOCX 15 pages Free download Telegram

shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga b

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "shohruh mirzo tomonidan xorazm, markaziy va g‘arbiy eronning markaziy hokimyatga b"

Similar files