amir temur davlatada hokimiyatni amalga oshirish usullari hamda xalq hokimiyatchilish masalalari

DOCX 20 pages 35.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.4 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o’zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi milliy unversiteti tarix fakulteti maxsus o'zbekiston tarixi fanidan kurs ishi mavzu: amir temur davlatada hokimiyatni amalga oshirish usullari hamda xalq hokimiyatchilish masalalari topshirdi: _________________ qabul qildi: ______________________ toshkent-2024 reja: 1. amir temur hokimiyati 2. amir temurning siyosatdagi salohiyati 3. amir temur markazlazlashgan davlat tuzishi amir temur va temuriylar zamoni davlatchilik siyosati, boshqaruv tizimini ko‘rib chiqmoqchi ekanmiz, davlat, davlatchilik mohiyatida muayyan bir makon va jamiyatda mavjud turli imkoniyatlarni shu yerlik xalq manfaati yo‘lida yo`zaga chiqaruvchi tashqilotchilik yotganini eslatib o‘tish g‘oyatda muhimdir. zero, davlat asoslari, davlatchilik har bir jamiyat va xalq «boshiga bir marta bitilgan bo‘ladi». shu ma'noda o‘zbek davlatchiligi miloddan avvalgi 1-mingyillikning birinchi yarmidan o‘z tarixini boshlab to amir temur davlatimiz tepasiga kelgunga qadar deyarli 2100 yillik taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tgandi. bu ulkan davr ichida davlatimiz boshqaruviga turli sulolalar (bugungi tilda aytganda siyosiy partiyalar) kelib ketdi. ularning faoliyati turli zamonlarda, …

2 / 20

r davri mohiyatini anglashni qiyinlashtiradi. zero, hatto sof ilmiy nuqtai nazardan olganda ham mushohada jarayonda ko`zatilgandagina to‘liqlanadi, xulosa uchun imkon yaraladi. uchinchidan, biz o‘zbek davlatchiligi mohiyati va imkoniyatlari haqida qanchalik so‘zlamaylik, agar uning amaliy ifodasining guvohi (bugungi kun nuqtai nazaridan esa quruvchisi) bo‘lmas ekanmiz, gap-gapligicha qolaveradi. shu ma'noda amir temur davri davlatchiligimizning mohiyati va imkoniyatlari ko‘lamini amalda yuzaga chiqarib berganligi bilan ham g‘oyatda muhimdir (albatta, o‘z davri sharoitida). shunday qilib, amir temur davriga qadar o‘zbek davlatchiligi 2100 yillik taraqqiyot yo`lini bosib o`tgan ekan, shunga ko`ra biz birinchi xulosani qilishimiz mumkin. amir temur davri davlatchilik tizimi muayyan bir o`tmishga, an'analar, tajribalar, saboqlar, qonuniyatlarga asoslangan xolda tashqil qilingan. shu yerda xaqli savol tug`iladi: bu o`tmish yo`l qonuniyatlari, tajribalari, ya'ni davlatchilik asoslari nimalarda o`z aksini topgandi va amir temur davlatimizga raxbarlik qilgan yillari ularga qanday munosabatda bo`lindi? savolni shu tariqa qo`yish nihoyatda muhim. zero, bizning tushunchamizda davlat arbobi, siyosatchi salohiyati (va bundan kelib …

3 / 20

turmog`i lozim. 6. fan va madaniyat ravnaqi to`g`risida doimiy qayg`urish davlat ahamiyatiga molik qat`iy siyosat sifatida qaralmog`i lozim. 7. har bir davr shart-sharoiti, tartiblariga ko`ra davlat jamiyat ichki taraqqiyoti masalalarini tashqi dunyoda mavjud omillardan foydalangan holda ham hal etib borishi darkor. 8. davlat tepasida turgan kuchlar o`tmish, zamona va kelajakni teran tafakkur, qatiy iymon, g`oyatda yuksak ma'naviyatparvarlik va millatparvarlik ila anglamog`i kerak. mazkur sakkiz asos qonuniyat sifatida shakllangan edi. u yoki bu zamonda ulardan foydalanildimi yo yo`q, bu boshqa masala. biroq amir temurning o`zbek davlatchiligi tarixida tutgan buyuk o`rni shundaki, u o`zining butun faoliyati mobaynida ana shu asoslarni ro`yobga chiqara oldi. ya'ni 150 yillik qaramlikdan so`ng davlatimiz siyosiy mustaqilligini tikladi; o`z davrida mavjud shariat, to`ro-tuzuklar asosida jamiyat hayotini boshqarishni yo`lga qo`yildi; markazlashgan davlat tizimini yaratdiki, o`z zamonasi uchun bu dunyo miqiyosidagi taraqqiyparvar voqea hisoblangandi; iqtisodiy munosabatlar (dehqonchilik, hunarmandchilik, savdo-sotiq) rivoji uchun barcha ichki va tashqi sharoitlarni barpo etishga qattiq kirishdi; …

4 / 20

tlarini ta'minlashdan iboratdir. amir temur bo`yicha bunday tabaqalar 12 ta bo`lib, ularda jamiyatning barcha tarkibiy qismlari o`rin olgan. diqqatga sazovor tomoni shundaki, tuzuklar bayonida amir temur tabiiy ravishda din va shariatni birinchi o`rinda ta'kidlagan holda ijtimoiy tabaqalarga bo`lgan munosabatni boshqa yo`nalish va masalalardan ustun qo`yadi. demak, amir temur davrida davlatimizning to`qqiz asosi o`z ijobiy yechimini topgan va xuddi mana shu to`qqiz asos sohibqiron yuritgan davlatchilik siyosatining to`qqiz tomonini tashkil etadi. yuqorida davlatning siyosiy mustaqilligi va mamlakat yaxlitligi borasida amir temur olib borgan faoliyat bilan qisqacha tanishib o`tdik. quyida uning davlat boshqaruvi, davlatchilik va xarbiy siyosat borasidagi harakatlarini lo`nda tarzda yoritishga urinib ko`ramiz. chingiziylarning o`lkadagi hukmronligi barcha sohalar taraqqiyotida salbiy asorat qoldirgani haqida so`z aytdik. davlat boshqaruvi sohasi ham bundan mustasno emas. umuman boshqa, ko`chmanchi shart-sharoitda shakllangan siyosiy dunyoqarash va tarbiya chingiziy namoyandalar uchun mahalliy boshqaruv an'aialarini qabul etishga yo`l bermasdi. shu sababdan ham avvalgi davrlarda kechgan davlatchilik boshqaruvidagi ko`p asrlik …

5 / 20

idorasi. uning boshlig`i ham tabiiy ravishda davlatning oliy hukmdori. amir temur davlat tepasiga kelgandan so`ng chingiziylardan bo`lmish suyurg`atmishni xon, ya'ni oliy hukmdor deb e'lon qilgani ma'lum. shu bilan birga suyurg`atmish «soxta xon» mavqeida bo`lib, amaldagi hokimiyat sohibqiron ixtiyorida bo`lganini ham bilamiz. nima uchun shunday qarama-qarshilik yuzaga kelgandi, savoli tug`iladi. chingiziylarning 150 yillik hukmronligi mamlakat hayotida katta ta'sirga ega bo`lganini ta'kidlagan edik. siyosiy munosabatlar, qarashlar, odatlar jamiyatning eng qaynoq, sohalaridan biri sifatida yangilik va o`zgarishlarga boy bo`ladi. masalan, ulus boshlig`ining biyobondan qarorgoh qurishini olaylik. mamlakatimizda asrlar davomida davlat boshlig`ining qarorgohi shaxarlarda qanchalik tabiiy bo`lib kelgan bo`lsa, chingiziylar davrida, aksincha, xon biyobondagi qarorgohda turishi kerak, qabilidagi aqida siyosiy muhitga qattiq singib ketgandi. shunga o`xshash o`zgarishlardan bir qanchasi mazkur bir yarim asrlik jarayonda o`z o`rnini topib olgandi. gap ularning to`gri-noto`griligida emas. muhimi amir temur davlat tepasiga kelgan paytda ular jamiyat hayotidagi voqeylikni tashkil etardi. sohibqiron bularni nazarda tutmasdan iloji yo`q edi. ikkinchi tomondan, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur davlatada hokimiyatni amalga oshirish usullari hamda xalq hokimiyatchilish masalalari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi milliy unversiteti tarix fakulteti maxsus o'zbekiston tarixi fanidan kurs ishi mavzu: amir temur davlatada hokimiyatni amalga oshirish usullari hamda xalq hokimiyatchilish masalalari topshirdi: _________________ qabul qildi: ______________________ toshkent-2024 reja: 1. amir temur hokimiyati 2. amir temurning siyosatdagi salohiyati 3. amir temur markazlazlashgan davlat tuzishi amir temur va temuriylar zamoni davlatchilik siyosati, boshqaruv tizimini ko‘rib chiqmoqchi ekanmiz, davlat, davlatchilik mohiyatida muayyan bir makon va jamiyatda mavjud turli imkoniyatlarni shu yerlik xalq manfaati yo‘lida yo`zaga chiqaruvchi tashqilotchilik yotganini eslatib o‘tish g‘oyatda muhimdir. zero, davlat asoslari,...

This file contains 20 pages in DOCX format (35.4 KB). To download "amir temur davlatada hokimiyatni amalga oshirish usullari hamda xalq hokimiyatchilish masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur davlatada hokimiyatn… DOCX 20 pages Free download Telegram