yalpi talab-yalpi taklif modeli

DOC 8 pages 163.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 163.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

5-mavzu. yalpi talab-yalpi taklif modeli reja 1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpii talab tushunchasi va grafigi. 2. yalpi talabning baho va bahodan boshqa omillari. 3. yalpi taklif grafigi va omillari. 4. ad-as modelida makroiqtisodiy muvozanat. makroiqtisodiy muvozanat buzilishining jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi yuzaga kelishiga ta’siri. 1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpi talab tushunchasi va grafigi. har qanday bozorda vaziyat talab va taklif o’rtasidagi nisbatga bog’liq bo’lib, ular hajmlarining o’zgarishi baholarning o’zgarishini keltirib chiqaradi. baholarning o’zgarishi esa talab va taklif hajmlariga ta’sir ko’rsatadi. bunday o’zaro bog’liqlik umumlashtirilgan holda ko’rib chiqiladigan milliy bozorga ham ta’luqlidir. alohida tovarlar va xizmatlar bozoridagi bunday bog’liqlik talab va taklif modeli yordamida tadqiq qilinishini yaxshi bilamiz. ammo makroko’lamda milliy ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi bilan birga baholar umumiy darajasining o’zgarishi o’rtasida bog’liqlikni tadqiq qilish, nima uchun milliy ishlab chiqarish hajmi ayrim davrlarda barqaror o’sishi, ba’zi davrlarda esa pasayib ketishni izohlab berish uchun bu modellardan foydalanib …

2 / 8

illarining ta’siri y 5.1-chizma. yalpi talab egri chizig’i yoki boshqacha qilib aytganda yalpi talab iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan yakuniy tovarlar va xizmatlarni sotib olishga qilingan umumiy harajatlar yig’indisidir. formula ko’rinishida yalpi talabni quyidagicha tasvirlash mumkin: ad = s + i + g + xn. baholar darajasi va talab qilingan milliy mahsulot hajmi o’rtasidagi bog’liqlikni ifoda etuvchi chiziq yalpi talab egri chizig’i deb ataladi. buni chizma ko’rinishida tasvirlash mumkin (9-chizma). 9-chizmadan ko’rinib turibdiki, yalpi talab egri chizig’i doimo pastga va o’ngga suriladi. bunday surilishning sababi har xil. ma’lumki, alohida olingan tovarlar bozorida talab egri chizig’ining surilishiga asosan daromad samarasi va o’rinbosar tovarlar sabab bo’ladi. ayrim tovarlarning bahosi pasayganda, iste’molchilarning pul daromadlari ko’proq mahsulot sotib olish imkonini beradi (daromad samarasi). shuningdek, baho pasayganda iste’molchi ushbu tovarni ko’proq boshqa sotib oladi, chunki u boshqa tovarlarga nisbatan arzonroq bo’ladi (o’rnini bosadigan tovarlar). milliy bozorda ad-egri chizig’ining trayektoriyasini, ya’ni uning quyiga egilganligini, avvalo pulning miqdoriy nazariyasi …

3 / 8

ari samarasi; 3. import xaridlar samarasi. foiz stavkasi samarasi shuni bildiradiki, yalpi talabning egri chiziq bo’yicha surilishi narxlar darajasi o’zgarishining foiz stavkasiga bo’lgan ta’siriga bog’liq. demak, tovarlarning baho darajalari oshsa, iste’molchilarga xarid qilish uchun katta miqdorda naqd pul kerak bo’ladi. ishbilarmonlar uchun ham ish haqi va boshqa xarajatlarni to’lashga katta miqdorda pul zarur bo’ladi. qisqacha aytganda, tovarlar bahosi darajalarining yuqoriligi pulga bo’lgan talabni oshiradi. pul taklifi hajmi o’zgarmagan holatda talabning oshishi foiz stavkasini ko’rsatilishiga olib keladi. foiz stavkalari yuqori bo’lgan sharoitda ishbilarmonlarning investitsiya tovarlariga bo’lgan talabi pasayadi. investitsiya harajatlari yalpi talabning bir qismi bo’lganligi tufayli bu yalpi talab hajmining pasayishiga olib keladi. p↑ → md↑ (ms const) → r↑ → i↓ → ad↓ boylik samarasi yoki real kassa qoldiqlari samarasi shuni bildiradiki, narxlar darjasining oshishi, jamg’arilgan moliyaviy aktivlari (omonatlar, obligatsiyalar) real xarid qobiliyatini pasaytirib yuboradi. bunday sharoitda aholi moliyaviy aktivlarning real qiymatini tiklash uchun joriy daromadidan iste’mol xarajatlar miqdorini qisqartiradi. …

4 / 8

talab oshadi. va, aksincha, ichki narxlarning pasayishi importning kamayishiga va eksportning oshishiga yoki yaimga talab oshishiga olib keladi. bu esa sof eksport hajmi orqali yalpi talab hajmiga ta’sir ko’rsatadi. p↑→( x↓ ( m↑ (→xn↓ →ad↓ yuqorida ko’rib o’tilgan omillar yalpi talabning baho omillari deb ataladi. bundan tashqari yalpi talabning bahoga bog’liq bo’lmagan omillari ham mavjud. bu omillardagi o’zgarishlar yalpi talabning miqdorida o’z aksini topadi va uning egri chizig’ini chapga yoki o’ngga siljitadi (9-chizma). yalpi talabning bahoga bog’liq bo’lmagan omillariga quyidagilarni kiritamiz: 1. iste’mol xarajatlaridagi o’zgarishlar: a) iste’molchilarning real moddiy aktivlari miqdorining o’zgarishi; b) iste’molchilar kutishi; v) iste’molchilarning qarzlari miqdorining o’zgarishi; g) iste’molchilar daromadlaridan olinadigan soliqlar miqdorining o’zgarishi. 2. investitsiya xarajatlaridagi o’zgarishlar: a) foiz stavkasidagi o’zgarishlar; b) investitsiyalardan kutilayotgan foyda normasining o’zgarishi; v) korxonalardan olinadigan soliqlar miqdorining o’zgarishi; g) yangi texnologiyalarning ishlab chiqarishga jalb qilinishi; d)zahiradagi quvvatlar o’zgarishi. 3. davlat xarajatlarining o’zgarishi. masalan, harbiy xarajatlar va yangi kasalxona va boshqa muassasalar …

5 / 8

qdorda pasayishi (bular eksportning ortishi, importning pasayishiga olib kelishi tufayli) oqibatida sof eksportning pasayishi va yalpi xarajatlar turli komponentlarining oshishi ad egri chizig’ining o’ngga siljishiga olib keladi. bunga aksincha bo’lgan holatlarda ad egri chizig’i chapga siljiydi. 3. yalpi taklif grafigi va omillari. yalpi taklif deganda muayyan baholar darajasida ishlab chiqarilishi va taklif qilinishi mumkin bo’lgan tovar va xizmatlarning real hajmi tushuniladi. yalpi taklif tushunchasi ko’pincha yalpi ichki mahsulot sinonimi sifatida qo’llaniladi. baholarning yuqori darajasi ishlab chiqaruvchilarga qo’shimcha mahsulot ishlab chiqarishga rag’bat yaratadi va aksincha past baholar mahsulot ishlab chiqarish hajmini qisqarishga olib keladi. shuning uchun ham milliy ishlab chiqarish hajmi bilan baholar darajasi o’rtasida to’g’ri aloqa mavjud. demak, mahsulot ishlab chiqarish hajmi baholar o’sib borishi bilan o’sib, pasayishi bilan tushib boradi. yalpi taklif (as) egri chizig’i alohida tovar taklifi egri chizig’idan farq qilib uch qismdan, gorizontal yoki keyns kesmasi, ko’tarilib boruvchi yoki oraliq kesma hamda vertikal yoki klassik kesmadan iborat …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yalpi talab-yalpi taklif modeli"

5-mavzu. yalpi talab-yalpi taklif modeli reja 1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpii talab tushunchasi va grafigi. 2. yalpi talabning baho va bahodan boshqa omillari. 3. yalpi taklif grafigi va omillari. 4. ad-as modelida makroiqtisodiy muvozanat. makroiqtisodiy muvozanat buzilishining jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi yuzaga kelishiga ta’siri. 1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpi talab tushunchasi va grafigi. har qanday bozorda vaziyat talab va taklif o’rtasidagi nisbatga bog’liq bo’lib, ular hajmlarining o’zgarishi baholarning o’zgarishini keltirib chiqaradi. baholarning o’zgarishi esa talab va taklif hajmlariga ta’sir ko’rsatadi. bunday o’zaro bog’liqlik umumlashtirilgan holda ko’rib chiqiladigan milliy bozorga ham ta’luqlidir. alohida tovarlar ...

This file contains 8 pages in DOC format (163.5 KB). To download "yalpi talab-yalpi taklif modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: yalpi talab-yalpi taklif modeli DOC 8 pages Free download Telegram