"abdulla qodiriyning hayoti va foliyati" kurs ishi

DOCX 35 pages 58.9 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.9 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy unversiteti o’zbek filologoyasi fakulteti, filologiya va tillarni o‘qitish: o’zbek tili yo‘nalishi 402- guruh talabasi abdullayeva sevara g’ofurovnaning o’zbek adabiyoti tarixi fanidan “abdulla qodiriyning hayoti va foliyati” mavzusidagi kurs ishi tekshirdi:_______________ toshkent – 2023 mundarija kirish:…………………………………………………………………….……..4 i bob. abdulla qodiriy shaxasiyatiga nazar 0. hayoti va faoliyati haqida ma’lumot………..………………..……………4 1.2 a.qodiriyning jadidchilik g‘oyasi yetakchilik qilgan asarlari. ..…………..…6 ii. bob. abdulla qodiriyning o’zbek adabiyotiga qo’shgan hissasi 2.1 “o’tkan kunlar” o’zbek romanchiligining ilk namunasi….……………….… 11 2.2 a.qodiriyning maqolalari……….……………..…………………………..….31 umumiy xulosa………………………………………………………….…35 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..36 kirish 1.1 xx asr xalqimiz tarixida o‘zlikni anglash, milliy uyg‘onish davri bilan boshlandi. jadidchilik harakati nomi bilan tarixga kirgan bu jarayon xalqimiz ma’naviy hayotining hamma jabhalarini qamrab oldi, badiiy adabiyotda ham tom ma’noda yangila-nish jarayoni kechdi. abdulla qodiriy «o‘tgan kunlar» romaniga yozgan kichik muqaddimasida o‘sha davr ijodkorlarining adabiyotga qo‘ygan talablarini to‘la ifodalagan edi: «modomiki, biz yangi davrga oyoq qo‘ydik, …

2 / 35

1894 yil 10 aprelda toshkentda bog‘bon oilasida tug‘ildi. uning otasi qodirmuhammad (1821-1924) uzoq vaqt savdogarchilik bilan, 1870 yillardan umrining oxirigacha sa-marqand darvozada anchagina katta – 1300 sarjin (yarim gektar -500 m2 dan ko‘proq – u. d.) bog‘da bog‘dorchilik bilan oila tebratar edi. uning onasi josiyat bibi uy bekasi bo‘lgan. abdulla yoshligidan o‘tkir zehni, serfikrligi bilan ajralib turgan. dastlab u «usuli qadim» maktabida, abulqosim madrasasida, keyin rus-tuzem maktabida o‘qishni ancha muvaffaqiyat bilan davom ettirdi. 1912 yilda u kattagina savdogar rasulmuhammadboy qo‘lida pri-kazchik (ish yurituvchi) bo‘lib xizmat qila boshlaydi. rasulmuhammad ancha e’tiborli, ochiqko‘ngil, diyonatli boylardan bo‘lib, o‘z davri ziyolilari bilan yaqin aloqada bo‘lgan. shuning uchun ham abdullaning yoshligi asosan boylar, ziyolilar davrasida kechdi, bu hol uning jadid mutafakkirlari, ularning «sadoyi turkiston», «oyna», «samarqand», «turon» kabi gazeta va jurnallari bilan aloqani mustahkamlashiga olib keldi. 1914 yilda abdulla rasulmuhammadboyning katta qizi rahbaroyga uylanadi. ular na-fisa, habibullo, adiba, mas’ud ismli ikki qiz va ikki o‘g‘il …

3 / 35

ko‘zga tashlanadi. ularda avloniy, tavallo, hamza kabi jadid shoirlariga xos xususiyatlar o‘z ifodasini topgan: ko‘r biz(n)ing ahvolimiz, g‘aflatda qanday yotamiz, joyi kelgan chog‘ida vijdonni pulga sotamiz. o‘g‘limizga na adab, na fan, na yaxshi so‘ylamoq, na xudoni buyrug‘i bo‘lgan ulum o‘rgotamiz. korimiz shundan iborat bo‘ldi ushbu chog‘da, o‘ntadan bedona boqib, yozu qish sayrotamiz. hamda har kun takyalarda nasha, ko‘knori chakib, bachchaga kokil solib, oh-voh bilan o‘ynotamiz. kelingiz, yoshlar, ziyolilar, bu kun g‘ayrat qiling, uxlaganlarni agar qodir esak uyg‘otamiz. jadidchilik g‘oyasi yetakchilik qilgan asarlari. 1.2 oradan ko‘p o‘tmay, a qodiriyning «baxtsiz kuyov» dramasi, «juvonboz», «uloqda» hikoyalari kitobxonlar qo‘liga borib tegdi. yozuvchining «juvonboz» hikoyasi va «baxtsiz kuyov» dramasi mahmudxo‘ja behbudiyning «padarkush» dramasining bevosita ta’sirida yaratilgan. «baxtsiz kuyov» mazmunan behbudiy dramasidan farq qilsa-da, jadidchilik g‘oyasi yetakchilik qiladi. ammo «juvonboz» hikoyasi syujeti «padarqush»ga juda yaqin turadi. hikoyaning bosh qahramoni – katta savdogar raufboyning o‘g‘li sa’dulla. u o‘qish, ilm olish o‘rniga iflos, fahsh yo‘llarga kirib, otasining …

4 / 35

ab, o‘n millionlab xalqlar jahon urushi girdobiga tortilgan, ularning taqdiri hal qili-nayotgan bir paytda qora xalq uloq, ko‘pkari kabi odatlar bilan ovora, shulardangina zavq oladi. shu darajada «sodda», taraqqi-yotdan yiroq xalqning qismati kishini tashvishga soladi. yozuvchi oldingi asarlariga nisbatan ancha ilgarilab ketgan: u voqealarni shunchaki bayon qilmaydi, har bir timsolning o‘ziga xos surati va siyratini kitobxon ko‘zi o‘ngida namoyon qiladi. «uloqda» asari nafaqat abdulla qodiriyning, balki o‘zbek hikoyachiligining 1910 yillardagi katta yutug‘i deb baholaydi oybek. bu yozuvchining hikoyachilikda realizm tomon ishonch bilan katta qadam tashlaganini ko‘rsatadi. 1914 yil o‘rtalarida rusiyaning birinchi jahon urushi girdobiga tortilishi mustamlaka turkiston o‘lkasi xalqlari boshiga turli-tuman fojialarni olib keldi. ayniqsa, mustamlaka o‘lkadan 19 yoshdan 43 yoshgacha bo‘lgan 250 ming ishchi-mardikor olish haqidagi nikolay ii ning farmoni xalqning norozilik harakatlariga turtki bo‘ldi. «mardikorlik qo‘zg‘oloni» nomi bilan tarixga kirgan xalq ozodlik harakati butun turkiston o‘lkasini qamrab oldi. butun rusiya imperiyasini larzaga solgan 1917 yil fevral inqilobi 300 …

5 / 35

sita abdulla qodiriy va g‘ozi yunus (yunusov g‘ozi olim – 1893-1939) faoliyati bilan uzviy bog‘landi. bu haqda qodiriy quyidagilarni yozadi: «23-yilning fevral oyida, shekilli, «turkiston» gazetasiga o‘rtoq abdulhay toji muharrir belgilandi va shu o‘rtoq bir kulki jurnali chiqaringiz, deb men bilan g‘ozini chaqirdi. (bu vaqtda g‘ozi gazetaning muharriri edi.) biz ikkovimiz ishga kirishdik-da, natijada sakkiz soncha «mushtum» chiqdi». abdulla qodiriy 1924 yilning yozida moskvaga ketadi va valeriy bryusov nomidagi jurnalistlar institutida o‘qiydi, ammo respublika matbuoti, xususan, «mushtum» jurnali bilan aloqani uzmaydi. 1920-1925 yillarda uning matbuotda uch yuzdan ortiq turli mavzularda hajviyalari, maqolalari, feletonlari qodiriy, julqunboy, ovsar, dumbul, shig‘oy, kalvak maxzum kabi imzolarda bosilib chiqadi. yozuvchining bunday faoliyati haqida habibullo qodiriy (yozuvchining katta o‘g‘li — u. d.) quyidagilarni yozadi: «mushtum» jurnalining 1924 yil sonlaridan birida dadamning suratini o‘rtoqlik hazili tariqasida masxaralab bosishgan va tagiga shu so‘zlarni yozib qo‘yishgan edi: «feletonlar qiroli julqunboy: yig‘latib kuldiradi, kuldirib yig‘latadi». «farg‘ona» gazetasining muharriri lutfulla olimiy …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""abdulla qodiriyning hayoti va foliyati" kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy unversiteti o’zbek filologoyasi fakulteti, filologiya va tillarni o‘qitish: o’zbek tili yo‘nalishi 402- guruh talabasi abdullayeva sevara g’ofurovnaning o’zbek adabiyoti tarixi fanidan “abdulla qodiriyning hayoti va foliyati” mavzusidagi kurs ishi tekshirdi:_______________ toshkent – 2023 mundarija kirish:…………………………………………………………………….……..4 i bob. abdulla qodiriy shaxasiyatiga nazar 0. hayoti va faoliyati haqida ma’lumot………..………………..……………4 1.2 a.qodiriyning jadidchilik g‘oyasi yetakchilik qilgan asarlari. ..…………..…6 ii. bob. abdulla qodiriyning o’zbek adabiyotiga qo’shgan hissasi 2.1 “o’tkan kunlar” o’zbek romanchiligining ilk namunasi….……………….… 11 2.2 a.qodiriyning maqolalari……….……………..…...

This file contains 35 pages in DOCX format (58.9 KB). To download ""abdulla qodiriyning hayoti va foliyati" kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: "abdulla qodiriyning hayoti va … DOCX 35 pages Free download Telegram