axborot turlari

DOCX 9 pages 132.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 132.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

axborot turlari, matnli va sonli axborotlar reja: 1. axborot turlarining aniqlanishi. 1. axborotlarni kodlashtirish tushunchasi. 1. matnli va sonli axbortlarni kodlashtirish. 1. grafik va ovozli axborotlarni kodlashtirish. 1. dasturlash. axborot tushunchasi abstrakt tushuncha bo‘lib, uni informatikada ma`lumot tashuvchilarda saqlanuvchi, vaqt va makonda tarqatiladigan berilganlar majmuasiga aytish mumkin. lekin, san`at asari, estetik, madaniyatga oid tushunchalarni axborot deb bo‘lmaydi. bu tushunchalar informatika, kibernetika biologiya va h. lardagi tushunchalardan tuban farq qiladi. axborot turlari uning berilish usullariga, kodlashtirish va saqlash shakliga ko‘ra ajratiladi: 1. grafik yoki tasviriy axborot 2. ovozli (akustik, audio) axborot 3. matnli axborot 4. sonli axborot 5. video axborot axborot va raqamli aloqa nazariyasining asoschisi klod shennon (claude shannon) hisoblanadi. uning “aloqaning matematik nazariyasi” ( a mathematical theory of communication) asarida birinchi bor ikkilik kodini axborot uzatishda qo‘llash imkoniyatlari nazariy asoslab berilgan. matnli axborot – bu nutq, fikr, mulohazalarni matnli shakli, ya’ni, harflar birikmasi ko‘rinishidir. turli tillar o‘z harfiy belgilariga …

2 / 9

am foydalanish mumkin. yaratilgan kartochkaning o`ng burchagidagi strelka belgisiga o`rnatilgan giperssilka orqali to`g`ri javob ko`rsatilgan matnga to`g`ridan to`g`ri o`tish mumkin bo`ladi. 1-rasm 2-rasm 3-rasm 4-rasm keltirilgan materiallardan matematika darslarida figuralarni o`rganishda, nisbat tushunchasini, bo`lishni o`rganishda, sonlar o`qi bilan tanishish va u bilan ishlashda foydalanish mumkin. shuningdek, bunday materiallarni boshqa fanlar uchun ham tayyorlash mumkin. sonli axborot – son, raqam ko‘rinishida ifodalangan axborot. turli sonli jadvallar, statistik ma`lumotlar va h.lar sonli axborotga misol bo‘ladi. ma`lumotlar lazer disklarda, maxsus qurilmalarda (fleshka va b.) saqlanadi. hozirgi kunda axborotni saqlash usullari tez rivojlanib bormoqda. kod – axborotni ma`lum qilish uchun ishlatiladigan belgilar to‘plami. axborotni kodlashtirish – axborot shaklini bevosita ishlatish uchun qulay shakldan uzatishga, saqlashga, avtomatik ravishda qayta ishlashga mos kodlar orqali ifodalashdir. asliga qaytarish esa dekodirovanie deyiladi. masalan, biz fikrlarimizni bayon qilish uchun o‘zbek tili degan koddan foydalanamiz. yozma axborot almashishda esa kodning yozuv shaklini ishlatamiz. haydovchi mashina signali orqali yoki, faralarini o‘chirib …

3 / 9

b ajratadi. ma`lum bir belgiga aynan qaysi kodni mos qo‘yish kelishiladigan masala bo‘lib, kod jadvalida belgilab qo‘yiladi. hozirgi kunda turli kod tablitsalari mavjud (dos, iso, windows, ko18-r,unicode va b.) bo‘lib, biror bir kodirovkada kodlangan matn ikkinchi kodirovkada noto‘g‘ri tasvirlanishi mumkin. grafik axborotlarni kodlashtirish. grafik axborot monitorda rastr tasvir (nuqtalar orqali) ko‘rinishida tasvirlanadi. agar monitorni yiriklashtirib qaralsa, texnikaning marka yoki modeliga qarab, tuli rangdagi to‘rtburchaklar yoki doirachalarni ko‘rish mumkin. bu figurachalar piksellar ( ingliz tilidan picture`s element) deyiladi. piksellar faqat 3 xil rangda – yashil, ko‘k, qizil rangda bo‘ladi. boshqa ranglar shu uch rangni aralashmasidan hosil bo‘ladi. istalgan grafik tasvirni sonlar orqali pikselda qancha qizil, qancha ko‘k, qancha yashil qatnashishiga qarab, kodlash mumkin. shuningdek, grafik axborot vektorli tasvir ko‘rinishida ham bo‘lishi mumkin. vektorli tasvir elementar kesmalar va yoylardan tashkil topadi. ovozli axborotlarni kodlashtirish. ovoz uzluksiz o‘zgarib turuvchi amplatuda va chastotadan iborat ovoz to‘lqinlaridan hosil bo‘ladi. mana shu amplatuda va chastotani kodlashtirish …

4 / 9

qali aniqlashtiriladi. aytaylik cheksiz ko’p masalalar to’plami va ular har birining yechimi deganda nimani tushunish zarurligi berilgan bo’lsin. barcha masalalar va ular yechimlari ma'lum alfavit so’zlari yordamida kodlansin. berilgan cheksiz ko’p masalalarni yechish algoritmi mavjud deyiladi, agar to’plam har bir masalasi uchun chekli sondagi qadamlardan so’ng ular yechimini aniqlovchi yagona usul qurish mumkin bo’lsa, bunday qiyosiy ta'rifdagi "yagona", "chekli sondagi" tushunchalari matematik aniqlikka ega bo’lmaganidan ta'rif matematik aniq emas. algoritm tushunchasining matematika faniga kirib kelishi o`rta asrda yashab ijod etgan markaziy osiyolik buyuk allomalardan biri al-xorazmiy nomi bilan bog’liqdir. olimning to’liq ismi abu abdulloh muhammad ibn muso al-xorazmiy al-majmusiy. uni 783 yilda xorazmda tugilganligi va 850 yilda bag’dod shahrida vafot etganligi taxmin qilinadi. dastlabki ma'lumotni vatanida oladi. ix asr boshida al-mahmud al-rashid saroyida xizmat qiladi va uning buyrug’iga ko’ra hindiston g’arbiga safarga boradi va hind matematikasi bilan tanishadi. muhammad xorazmiy asarlarining umumiy soni hozirgacha ma'lum bo’lmasada, uning fan tarixida muhim …

5 / 9

r noma'lumli tenglamalarni yechish, ratsional va irratsional ifodalar bilan amallar bajarish hamda tenglama yordamida sonli masalalarni yechish yo’llari berilgan; 2-bo’lim geometriyaga bag’ishlangan bo’lib, bunda miqdorlarni o’lchash va o’lchashga doir masalalarga algebraning ba'zi bir tatbiqlari ko’rsatilgan; 3-bo’limda algebraning amaliy tatbiqi, ya'ni meros bo’lishga doir masalalar berilgan. 1) xorazmiy o’z asarlarida uch xil miqdorlar bilan amal bajaradi: ildizlar, kvadratlar, oddiy son. ildiz - har qanday noma'lum narsa ("shay"); kvadrat - ildizning o’zini-o’ziga ko’paytmasi; oddiy son-ildizga va kvadratga tegishli bo’lmagan son. berilgan ax2=bx2; ax2=c; bx=c ifodalarni hisoblash qoidalarini - algoritmini beradi. namuna sifatida quyidagi masalani yechishni ko’raylik: kvadrat va yigirma bir dirham o’n ildizga teng: x2+21=10x. uni yechish usulini hozirgi zamon belgilashlari bilan parallel olib boramiz. xorazmiy usuli hozirgi belgilashlarda 1) ildiz sanog’ini yarimlat, bu 5 bo’ladi; 2) yarimlangan ildiz sanog’ini o’z-o’ziga ko’paytir, bu 25 bo’ladi; 3) yarimlangan ildiz sanog’ining kvadratidan yigirma birni ayir, bunda 4 qoladi; 4) to’rtdan kvadrat ildiz chiqarsang 2 …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot turlari"

axborot turlari, matnli va sonli axborotlar reja: 1. axborot turlarining aniqlanishi. 1. axborotlarni kodlashtirish tushunchasi. 1. matnli va sonli axbortlarni kodlashtirish. 1. grafik va ovozli axborotlarni kodlashtirish. 1. dasturlash. axborot tushunchasi abstrakt tushuncha bo‘lib, uni informatikada ma`lumot tashuvchilarda saqlanuvchi, vaqt va makonda tarqatiladigan berilganlar majmuasiga aytish mumkin. lekin, san`at asari, estetik, madaniyatga oid tushunchalarni axborot deb bo‘lmaydi. bu tushunchalar informatika, kibernetika biologiya va h. lardagi tushunchalardan tuban farq qiladi. axborot turlari uning berilish usullariga, kodlashtirish va saqlash shakliga ko‘ra ajratiladi: 1. grafik yoki tasviriy axborot 2. ovozli (akustik, audio) axborot 3. matnli axborot 4. sonli axborot 5. video a...

This file contains 9 pages in DOCX format (132.7 KB). To download "axborot turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot turlari DOCX 9 pages Free download Telegram