maqolalar to'plami - mahalniy byujetlar

DOCX 19 sahifa 50,5 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 50,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

1.маъруза матни 19-мавзу. маҳаллий бюджетлар 1. маҳаллий бюджетлар даромадлари 2. маҳаллий бюджетлар харажатлари бюджет тизимининг ҳар қайси бўғинига бириктирилган солиқлар ўзига хос иқтисодий мазмунга ва умумий давлат бюджети даромадларини шакллантиришда алоҳида аҳамиятга эгадир. уларни бюджет даромадларидаги салмоғи нуқтаи назардан таркибий ислоҳ қилиш давлат томонидан олиб борилаётган бюджет- солиқ сиёсатига ва иқтисодиётни давлат томонидан тартибга солишнинг инструменти сифатида солиқлардан фойдаланиш даражасига боғлиқдир. давлат бюджети даромадлари таркибида асосий салмоқни билвосита ва бевосита солиқлар ташкил қилмоқда. агар солиқларни давлат бюджети тизими бўғинлари ўртасида тақсимланиши нуқтаи назардан кўриб ўтадиган бўлсак юқоридаги билвосита ва бевосита солиқларнинг асосий қисми умумдавлат солиқлари ва йиғимлари ҳисобига тўғри келаётганлигини кузатишимиз мумкин. демак, солиққа тортиш тизими даромадларни республика даражасида марказлаштириш юқорилигича қолаётганлигини ва шу билан бирга бюджет ихтиёридаги молиявий ресурсларни «қуйидан юқорига» қараб молиявий оқимлари билан биргаликда молиявий тенглаштириш сиёсатини амалга ошириш мақсадидаги «юқоридан қуйига» йўналтирилган молиявий ресурслар оқимлари ҳам сезиларли бўлаётганлиги табиий ҳол ҳисобланади. даромадларни марказлаштиришга таъсир этувчи омил …

2 / 19

ҳсулотлари ишлаб чиқариш, инвестициялар, чакана савдо айланмаси ва пуллик хизматлар кўрсатиш даражаларини бўйича баҳоланадиган ҳудудларнинг ижтимоий- иқтисодий ривожланиш даражасига боғлиқдир. мазкур даромадлар ҳудудлардаги ижтимоий- иқтисодий тадбирлар бўйича молиявий эҳтиёжларини қондиришга қаратилган маҳаллий бюджетларни шакллантиришга ҳамда умумдавлат аҳамиятидаги молиявий ресурсларга бўлган эҳтиёжлар учун республика бюджетига тақсимланади. республика бюджетининг даромадлари умумдавлат солиқлари ва йиғимлари ҳисобига шакллантирилиб, бундай даромадлар асосан, умумдавлат аҳамиятига эга бўлган харажатларни молиялаштиришга йўнатирилади. ўзбекистон республикасида янги қабул қилинган солиқ кодексининг 23 моддасида умумдавлат солиқларига юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи; жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи; қўшилган қиймат солиғи; акциз солиғи; ер қаъридан фойдаланувчилар учун солиқлар ва махсус тўловлар; сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ, ягона солиқ тўлови ва бошқалар киритилади[footnoteref:2]. [2: ўзбекистон республикаси солиқ кодекси. -тошкент: ўзбекистон республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2007 йил, декабр, № 52(1). расмий нашр.] даромадларни марказлашуви ва уларни бюджет тизими бўғинлари ўртасида қайта тақсимланиш механизмининг ҳуқуқий асосларини шакллантиришни ҳисобга олган ҳолда умумдавлат солиқларининг ҳар йили қонуний тартибда …

3 / 19

минлашда умумдавлат солиқлари ва йиғимлари воситасида бюджет тизимини тартибга солиш амалиётига алоҳида вазифалар юклатилши табий ҳолдир. жаҳон амалётида юқори бюджетлар томонидан қуйи бюджетларни тартибга солишда кенг қўлланиладиган усуллардан бири меъёрий ажратмалар воситасида тартибга солиш тизими ҳисобланиб, миллий бюджет тизимида ҳам уларнинг аҳамияти ва маҳаллий бюджетлар даромадлари таркибидаги ҳиссаси юқори бўлмоқда. маҳаллий бюджетлар даромадлари ҳудудий ижтмоий-иқтисодий тадбирларни молиявий таъминлашга қаратилган маҳаллий хокимият органларининг молиявий ресурслар манбаи ҳисобланади. бириктирилган даромадлар – бюджет ҳуқуқининг субъектига тегишли маблағлар, яъни бюджетга тўлалигича ёки қатъий ўрнатилган улушда доимий равишда келиб тушадиган маблағлардир. маҳаллий солиқлар ва йиғимларни маҳаллий бюджетлар даромадлари таркибидаги салмоғининг ўсиши уларнинг молиявий мустақиллигининг асосий омилларидан бири ҳисобланади. ҳақиқатда ҳам давлат ижтимоий- иқтисодий сиёсатини самарали ижросини таъминлашда маҳаллий солиқлар ва йиғимлар бир ҳил таъсир даражасига эга бўлиши керак. маҳаллий солиқлар ва йиғимлар маҳаллий солиқлар: - мол-мулк солиғи; - ер солиғи; - ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи; -жисмоний шахслардан транспорт воситаларига бензин, дизель ёқилғиси ва …

4 / 19

ди. шунингдек, истеъмолдан олинадиган бензин ва дизел ёқилғиси учун солиқ ҳамда ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиқлари ҳам маҳаллий бюджетларнинг бириктирилган даромад манбалари ҳисобланади. маҳаллий бюджетларнинг даромадлари таркибида факултатив тавсифдаги маҳаллий йиғимлар ҳам мавжуд бўлиб, ҳозирги кунда уларнинг аҳамияти ўсиб бормоқда. иқтисодчи г.б. поляк маҳаллий бюджетлар барқарорлигини комплекс баҳолаш тизимини тадқиқ қилиш воситасида, молиявий барқарорликни таъминланиши учун қонунчилик бўйича бириктирилган даромадларни яъни маҳаллий солиқлар ва йиғимларни уларнинг даромадларида ўртача 50-60%ни ташкил қилиши лозимлигини эътироф этади[footnoteref:3]. ҳозирги шароитдаги бюджет амалиётимизда эса маҳаллий солиқлар ва йиғимларнинг маҳаллий бюджет даромадларидаги салмоғи 30%ни ҳам ташкил қилмаётганлигини қуйидаги жадвал маълумотлари асосида кўришимиз мумкин. [3: польяк г. б. бюджетная система р.ф.-москва: юнити, 2001.- с.127] маҳаллий бюджетлар даромадлари таркибида маҳаллий солиқлар ва йиғимларнинг ҳиссасини сезиларли даражада бўлмаса ҳам ўсиши кузатилаётган бўлсада, 2011 йилга келиб 29,6%лик салмоқ уларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш ва юқори бюджетларга молиявий қарамлигини олдини олиш учун бюджет тизими бўғинлари ўртасида даромадларни тақсимланиш тизимидаги ислоҳотлар давом …

5 / 19

л-мулк солиғи, ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи, ер солиғининг салмоғи юқори бўлмоқда. давлат бюджети харажатлар бюджет тизимининг ҳар қайси бўғинига алоҳида равишда бириктирилган бўли, уларнинг тақсимланишининг асосини турли даражалардаги давлат хокимият органларига юклатилган вазфаларга бевосита боғлиқдир. хусусан, умумдавлат аҳамиятига эга бўлган харажатлар асосан республика бджетидан молиялаштирилади. бундай харажатларга мудоваа, миллий хавфсизлик харажатлари, суд, прокуратура тизмини молиялаштириш харажатлари вқа бошқалар ҳисобланади. кейинги йилларда давлат бюджети харажатларининг сезўиларли қисми маҳаллий бюджетларга харажат мажбуриятлари сифатида юклатилмоқда. бунга параллел равишда маҳаллий бюджетларнинг молиявий имкониятларини оширишга қаратилган фискал марказсизлаштириш сиёсати ҳам амалга оширилмоқда. хусусан, бу борада президентимиз иа.каримовнинг: «давлат бюджети даромадларининг катта кисмини жойларга бериш, бюджетларни мустаҳкамлаш эарур. бу эса минтақалар мустақиллигини. бюджет ижросидан манфаатдорлиги ва бу борадаги масъулиятини ошириш имконини беради. бундан ташқари, бу нарса маҳаллий бюджетларга тушумларнинг янги манбаларини кидириб топишга рағбатлантиради, жойларда бюджет интизомини мустаҳкамлайди»[footnoteref:4],- деган фикр-мулоҳазалари диққатга сазовордир. [4: каримов и.а. бизнинг бош мақсадимиз – жамиятни демократия-лаштириш ва янгилаш, мамлакатни модернизация ва …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"maqolalar to'plami - mahalniy byujetlar" haqida

1.маъруза матни 19-мавзу. маҳаллий бюджетлар 1. маҳаллий бюджетлар даромадлари 2. маҳаллий бюджетлар харажатлари бюджет тизимининг ҳар қайси бўғинига бириктирилган солиқлар ўзига хос иқтисодий мазмунга ва умумий давлат бюджети даромадларини шакллантиришда алоҳида аҳамиятга эгадир. уларни бюджет даромадларидаги салмоғи нуқтаи назардан таркибий ислоҳ қилиш давлат томонидан олиб борилаётган бюджет- солиқ сиёсатига ва иқтисодиётни давлат томонидан тартибга солишнинг инструменти сифатида солиқлардан фойдаланиш даражасига боғлиқдир. давлат бюджети даромадлари таркибида асосий салмоқни билвосита ва бевосита солиқлар ташкил қилмоқда. агар солиқларни давлат бюджети тизими бўғинлари ўртасида тақсимланиши нуқтаи назардан кўриб ўтадиган бўлсак юқоридаги билвосита ва бевосита солиқларнинг асосий қисми ...

Bu fayl DOCX formatida 19 sahifadan iborat (50,5 KB). "maqolalar to'plami - mahalniy byujetlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: maqolalar to'plami - mahalniy b… DOCX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram