aristotelning " poetika " asari

PPTX 9 pages 420.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 420.5 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

aristotelning “ poetika” asari va so’z san’ati aristotelning “ poetika” asari va so’z san’ati aristotel — miloddan avvalgi 384–322-yillarda yashagan qadimgi yunon faylasufi bo‘lib, u o‘z davrining deyarli barcha sohalarida iz qoldirgan ulug‘ mutafakkir sanaladi. u platonning shogirdi va aleksandr makedonskiyning ustozi bo‘lgan. aristotelning qarashlari faqatgina falsafa bilan cheklanmay, mantiq, tabiiy fanlar, siyosatshunoslik, etika, adabiyot va san’at nazariyasini ham qamrab olgan. aristotelning ilmiy merosi bugungi kunda ham dolzarbligini yo‘qotmagan. u o‘z asarlarida har bir fan sohasi uchun alohida yondashuv ishlab chiqqan. ayniqsa, adabiyot nazariyasiga bag‘ishlangan “poetika” asari badiiy asarni tahlil qilishda ilk nazariy asos bo‘lgan va keyingi asrlar davomida ko‘plab san’atshunoslar, adabiyotshunoslar uchun muhim manbaga aylangan. aristotelning “poetika” asari qadimgi yunonistonda miloddan avvalgi iv asrda yozilgan bo‘lib, bugungi kungacha saqlanib qolgan eng qadimiy adabiyot nazariyasi hisoblanadi. bu asar san’at, ayniqsa dramatik asarlarning tuzilishi, ularning inson ruhiyatiga ta’siri va badiiy mezonlari haqida ilk bor chuqur nazariy fikrlar bildirgan manbadir. “poetika” asarida …

2 / 9

ega bo‘lgan biror harakatni sahna orqali ifodalash bo‘lib, u rahm-shafqat va qo‘rquv hissiyotlarini uyg‘otish orqali tomoshabinni ruhiy tozalanish (katharsis) holatiga olib keladi. uning asl ta’rifiga ko‘ra: “tragediya — bu o‘ziga xos hajmga ega, chiroyli va badiiy til orqali ifodalangan, alohida epizodlar (sahna) shaklida amalga oshirilgan, voqealar vositasida emas, balki sahnada ko‘rsatiladigan, rahm-shafqat va qo‘rquv uyg‘otish orqali ruhni poklaydigan harakatni taqlid qiluvchi san’atdir.” bu yerda aristotel taqlid (mimesis) tushunchasiga ham urg‘u beradi — ya’ni san’at hayotni bevosita emas, balki ma’lum badiiy shaklda, hayotiylikni saqlagan holda aks ettiradi. tragediyada asosiy maqsad — inson fojiasi orqali tomoshabinda ichki kechinmalar uyg‘otish va uni ruhiy jihatdan yengillatish, tozalashdir (katharsis). bu esa san’atning inson ruhiyatiga bo‘lgan chuqur ta’sirini ko‘rsatadi. aristotel nazarida so‘z san’ati (ya’ni badiiy ifoda, nutqning mahoratli ishlatilishi) san’atning asosiy va eng muhim jihatlaridan biridir. uning fikricha, har qanday tragediya yoki dramatik asar nafaqat voqealar zanjiriga, balki so‘zlarning ta’sirchan, mantiqli va badiiy ishlatilishiga ham bog‘liq. …

3 / 9

n’at nazariyasida muhim qo‘llanma bo‘lib kelmoqda. bu asar adabiyotga ilmiy yondashuvni birinchi bo‘lib olib kirgan, san’at asarlarini tahlil qilish uchun aniq mezonlar belgilagan. zamonaviy yozuvchilar, rejissyorlar va dramaturglar hanuzgacha: syujet qurilishi, obraz yaratish, konflikt va halokatli voqealar rivoji, katharsis – ruhiy tozalanish g‘oyalarini aristotel konsepsiyasiga tayangan holda ishlab chiqishadi. masalan: tragediya tuzilmasi deganda bugungi kunda ham voqealarning boshlanishi, cho‘qqisi va yakuni haqida aristotel bergan shaklga amal qilinadi. kino ssenariylarida ham tomoshabinga hissiy ta’sir qilish, uni o‘ylantirish yoki tozalash — aristotelning katharsis g‘oyasi asosida yaratiladi. “poetika” nafaqat antik davrni, balki renessansdan tortib xxi asrgacha bo‘lgan badiiy tafakkur rivojiga katta hissa qo‘shgan. shu bois, aristotelning bu asari abadiy nazariya sifatida baholanadi. etiboringiz uchun raxmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 9

aristotelning " poetika " asari - Page 4

5 / 9

aristotelning " poetika " asari - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aristotelning " poetika " asari"

aristotelning “ poetika” asari va so’z san’ati aristotelning “ poetika” asari va so’z san’ati aristotel — miloddan avvalgi 384–322-yillarda yashagan qadimgi yunon faylasufi bo‘lib, u o‘z davrining deyarli barcha sohalarida iz qoldirgan ulug‘ mutafakkir sanaladi. u platonning shogirdi va aleksandr makedonskiyning ustozi bo‘lgan. aristotelning qarashlari faqatgina falsafa bilan cheklanmay, mantiq, tabiiy fanlar, siyosatshunoslik, etika, adabiyot va san’at nazariyasini ham qamrab olgan. aristotelning ilmiy merosi bugungi kunda ham dolzarbligini yo‘qotmagan. u o‘z asarlarida har bir fan sohasi uchun alohida yondashuv ishlab chiqqan. ayniqsa, adabiyot nazariyasiga bag‘ishlangan “poetika” asari badiiy asarni tahlil qilishda ilk nazariy asos bo‘lgan va keyingi asrlar davomida ko‘plab san’atshunos...

This file contains 9 pages in PPTX format (420.5 KB). To download "aristotelning " poetika " asari", click the Telegram button on the left.

Tags: aristotelning " poetika " asari PPTX 9 pages Free download Telegram