said ahmadning "ufq" trilogiyasidan parcha

DOCX 13 стр. 696,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 13
o’zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi qoraqalpog’iston respublikasi amudaryo tumani mmtb tasarrufidagi 33-maktabning ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi shamuratova barnoning 8-sinfda “said ahmad hayoti va ijodi. qochoq” mavzusida o’tgan bir soatlik yurakdagi bitmas jarohat yoxud vatanning koriga yaragin, bolam! dars mavzusi: said ahmadning “ufq” trilogiyasidan olingan parchani o‘rganish. dars maqsadi: a) ta’limiy maqsad: berilgan parcha mazmunini tahlil qilish, asar qahramonlarining his-tuyg‘ulari, orzu-armonlari, ular xarakteridagi murakkabliklar, urush davridagi og‘ir hayot va yozuvchi mahorati haqida batafsil fikr yuritish; b) tarbiyaviy maqsad: o‘quvchi ma’naviyatini boyitish, ularga vatan, ota-ona oldidagi farzandlik burchi haqidagi tushunchalarni chuqurroq singdirish; d) rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarga ona-vatanga muhabbat, dovyuraklik, jasurlik, mardlik hislarini singdirish. shakllantiriladigan kompetensiyalar: o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi – hayot davomida mustaqil o‘qib- o‘rganish, hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xattiharakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallashni nazarda tutadi. milliy va umummadaniy kompetensiya – vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy …
2 / 13
noto‘g‘ri” mashqi. darsda foydalaniladigan jihozlar: said ahmad portreti, bukletlar, tarqatmalar, proyektor, slaydlar. darsning borishi: i. tashkiliy qism: · salomlashish, davomatni aniqlash; · siyosiy va ma’naviy daqiqa tashkil etish. ii. o‘tilgan mavzuni takrorlash. o‘quvchilarga: “said ahmad hayoti va ijodi haqida nimalarni bilasiz?”– deb murojaat qilinadi. ularning javoblari tinglanadi va quyidagi ma’lumotlar havola etiladi: raqamlar tilga kirganda 1920-yil – said ahmad toshkentning samarqand darvoza mahallasida dunyoga keldi. 1940-yil – “tortiq ” nomli dastlabki hikoyalar to‘plami chop etildi. 1942-yil – “er yurak” to‘plami nashrdan chiqdi. 1948-yil – “farg‘ona hikoyalari” to‘plami chop etildi. 1949-yil – “muhabbat” to‘plami chop etildi. @dars_ishlanma_yangi 1949-yil – “qadrdon dalalar” qissasi yozildi. 1958-yil – “hukm” qissasi yozilgan. 1976-yil – “kelinlar qo‘zg‘aloni” komediyasi yozildi. 1988-yil – “ufq” hamda “jimjitlik” romanlari yozildi. 1994-yil – “xandon pista” hajviy to‘plami yozildi. yozuvchining “mushtum” jurnali, 1955–1957), “yosh leninchi” gazetasi, o‘zbekiston davlat radio qo‘mitasi, “qizil o‘zbekiston” gazetasi, “sharq yulduzi” (1948–1950) jurnali tahririyatlaridagi faoliyati yetuk ijodkor bo‘lib …
3 / 13
uni o‘rganishdan oldin o‘quvchilarga roman va roman trilogiya haqida ma’lumot beriladi. roman (fransuzcha – roman) – nasriy asar janri. roman – inson hayotini jamiyat bilan bog‘lab, keng tasvirlovchi yirik epik janr hisoblanadi. u boshqa nasriy janrlar – qissa, hikoyalardan o‘zida ko‘plab personajlarning taqdirini aks ettirishi, katta miqyosdagi voqea-hodisalarni tasvirlashi bilan farq qiladi. roman-trilogiya uch kitobdan iborat bo‘lib, ijtimoiy hayotning katta bir davrini o‘z ichiga oladi. bunday asar undagi qahramonlar hayotini, davrning juda katta qismini voqealar fonida ko‘rsatishga qodir bo‘ladi. said ahmadning “ufq” trilogiyasi uch kitobdan iborat romandir. romanning birinchi kitobi “qirq besh kun” deb atalib, unda xalqimizning urushgacha bo‘lgan hayoti, uning mehnat jasorati (katta farg‘ona kanali qurilgan) qalamga olingan. “hijron kunlarida” deb ataladigan ikkinchi kitob esa birinchi kitob qahramonlarining urushda va front ortidagi qahramonliklari haqida hikoya qiladi. asarning uchinchi kitobi – “ufq bo‘sag‘asida” esa ularning urushdan so‘nggi taqdiri tasvirlangan. ushbu roman-trilogiyada juda katta davr qamrab olingan va bu mustaqil kitob …
4 / 13
aydigan vaqtda birovning qalbida muhabbat g‘unchasi yaproq yozadi; ota askarlikdan qochgan farzandini otadi va shu bilan birga “xayriyat, o‘q tegmadi”, – deydi; qishloqdan qahramon chiqqanda butun qishloqning ko‘kragi ko‘tariladi, har bir xonadonga fayz kiradi, urush kasofati onaning o‘limiga sabab bo‘ladi; oddiy odam mehnat frontida katta tashkilotchi bo‘lib ketadi; odamlar qo‘lidagi bir burda nonning yumshoq joyini jangchilarga ilinadi. nayman cho‘llarida dushmanga qarshi yana bir mehnat fronti ochadi. … “ufq”da tasvir etilgan qishloq hayotini, odamlarni ko‘rib har bir o‘zbek katta iftixor bilan: “biz – o‘zbeklar!” deydi, qardosh xalqlar o‘zbekni mehr bilan: “o‘zbek og‘aynim”, – deb ataydi…” shundan so‘ng asar o‘rganila boshlanadi. birinchi ustundagi tarqatmalar o‘quvchilarga tarqatiladi va javob berishlari so‘raladi. “kecha sahar paytida osmoni falakda turna o‘tdi. tursunboy shunda ham uyg‘oq edi. turna ovozi unga juda ko‘p narsalarni eslatib ketgan edi”. sizningcha, turnalar nimalarni eslatib ketgan bo‘lishi mumkin? siz ham hech turna uchib o‘tganini ko‘rganmisiz? qishlog‘ini, hamqishloqlarini, ota-onasini, ko‘chasini, baxtli bolaligini, tinch …
5 / 13
nboy yana labini yalab. romandan olingan quyidagi parchadagi: “turna qanotida bu cho‘llarga bahor olib keldi-yu, ammo tursunboyning qalbida uyulib, muz bitib yotgan qorni eritolmadi. unga bahor kelmadi” izohini sharhlang. romanda inson ruhiyati bilan tabiat holati o‘rtasidagi munosabat qanday aks ettirilgan? bahor kelishi bilan cho‘lda ham ish qizirdi. “egilgan boshni qilich kesmas”, deb xalqdan, vatandoshlaridan kechirim so‘rab urushga ketsa, jang qilib yuzi yorug‘ bo‘lsa, uni, albatta, vatan ham, zebi ham kechirardi. lekin tursunboy bunday qilmadi. qalbidagi muz shunga ishora. bir paytlar ko‘ngil qo‘ygan qizga tursunboyning begonaligi ifodalangan tasvirni asardan topib yozing. “shu topda ularning orasi ikki yuz metrcha ham kelmaydi. chaqirsa eshitadi. yugursa yetadi. ammo chaqirishning ham, yugurib yetishning ham iloji yo‘q. ularning orasi millionlarcha kilometr, unga na yurib yetib bo‘ladi, na uchib”. onaning aqldan ozishiga sabab bo‘lgan holatlar tasvirlangan o‘rinlarni ovoz chiqarib qayta o‘qing va izohlang. jannat xolaning murdasini qabristonga olib ketayotganlarini ko‘rib turgan tursunboy va uning xayolidan o‘tgan fikrlarga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "said ahmadning "ufq" trilogiyasidan parcha"

o’zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi qoraqalpog’iston respublikasi amudaryo tumani mmtb tasarrufidagi 33-maktabning ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi shamuratova barnoning 8-sinfda “said ahmad hayoti va ijodi. qochoq” mavzusida o’tgan bir soatlik yurakdagi bitmas jarohat yoxud vatanning koriga yaragin, bolam! dars mavzusi: said ahmadning “ufq” trilogiyasidan olingan parchani o‘rganish. dars maqsadi: a) ta’limiy maqsad: berilgan parcha mazmunini tahlil qilish, asar qahramonlarining his-tuyg‘ulari, orzu-armonlari, ular xarakteridagi murakkabliklar, urush davridagi og‘ir hayot va yozuvchi mahorati haqida batafsil fikr yuritish; b) tarbiyaviy maqsad: o‘quvchi ma’naviyatini boyitish, ularga vatan, ota-ona oldidagi farzandlik burchi haqidagi tushunchalarni chuqur...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (696,0 КБ). Чтобы скачать "said ahmadning "ufq" trilogiyasidan parcha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: said ahmadning "ufq" trilogiyas… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram