umumiy psixologiya

PPTX 32 pages 149.1 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 149.1 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumiy psixologiya» fanidan 5-mavzu. shaxsning individual psixologik xususiyatlari samarqand – 2021 yil reja: individual-tipologik xususiyatlar klassifikasiyasi. shaxs iqtidori va qobiliyatlar diagnostikasi. qobiliyatlardagi tug’ma va orttirilgan sifatlar. qobiliyatlarning psixologik strukturasi va qiziqishlar diagnostikasi. temperament va faoliyatning individual xususiyatlari. xarakter va shaxs. 1. individual-tipologik xususiyatlar klassifikasiyasi har bir shaxs o’ziga xos qaytarilmas dunyo. dunyoda bir-biriga aynan o’xshash bo’lgan ikki kishini topish juda mushkul. odam tashqi qiyofasi, bo’yi-basti bilan boshqa biror kimsaga o’xshashi mumkin, lekin fe’li, mijozi va shaxs sifatidagi xususiyatlari nuqtai nazaridan aynan bir xil insonlar bo’lmaydi. hattoki, olimlar bitta tuxumda rivojlangan egizaklarda ham juda ko’p jihatdan aynan o’xshashlikni qayd qilishgan, shaxsiy sifatlaridagi korrelyasiyada esa ba’zi tafovutlar aniqlangan. shaxs-qaytarilmas, u o’z sifatlari va borligi bilan noyobdir. ana shu qaytarilmaslik va noyoblikning asosida uning individual psixologik xususiyatlari majmui yotadi. shu o’rinda biz yuqorida ta’rif bergan shaxs tushunchasi bilan yonma-yon ishlatiladigan …

2 / 32

uini o’z ichiga oladi. shu nuqtai nazardan shaxs tizimini tahlil qiladigan bo’lsak, shaxsning individualligiga uning qobiliyatlari, temperamenti, xarakteri, irodaviy sifatlari, emosiyalari, xulqiga xos motivasiya va ijtimoiy ustanovkalari kiradi. aynan shu qayd etib o’tilgan kategoriyalar shaxsdagi individuallilikni ta’minlovchi kategoriyalardir. uning ma’nosi shundaki, bo’yi, eni, yoshi, sochining rangi, ko’z qarashlari, barmoq harakatlari va shunga o’xshash sifatlari bir xil bo’lgan insonlarni topish mumkin, lekin xarakteri, qobiliyatlari, temperamenti, faoliyat motivasiyasi va boshqalarga aloqador sifatlari majmui bir xil bo’lgan odamni topib bo’lmaydi. ular — individualdir. individual xususiyatlar qobiliyatlar — shaxsdagi shunday individual, turg’un sifatlarki, ular odamning turli xil faoliyatdagi ko’rsatgichlari, yutuqlari va qiyinchiliklari sabablarini tushuntirib beradi. temperament — insonning turli vaziyatlarda narsa, hodisa, holatlar va insonlarning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi xususiyatlari majmuidir. xarakter — shaxsning alohida insonlar va insonlar guruhi, o’z-o’ziga, vaziyatlar, narsalar va hodisalarga nisbatan munosabatlaridan orttiradigan sifatlarini o’z ichiga oladi. individual xususiyatlar irodaviy sifatlar — har birimizning o’z oldimizga maqsad qo’yib, unga …

3 / 32

gi individual uslubimizga bevosita aloqador. kimdir juda chaqqon, tez ish qiladi, lekin sifatsiz. kimdir juda yaxshi qoyilmaqom ish qiladi, lekin juda sekin, kimdir ishga yuzaki qarab, nomiga uni bajarsa, boshqa bir odam unga butun vujudi va e’tiqodi bilan munosabatda bo’lib, tinimsiz izlanadi va jamiyat uchun manfaat qidiradi. shuning uchun ham individuallikning faoliyat va muloqotdagi samarasini inobatga olib, eng muhim individual-psixologik xususiyatlarni alohida o’rganamiz. odamlarning o’quv, mehnat va ijodiy faoliyatidagi o’ziga xoslikni tushuntirish uchun psixologiya fani birinchi navbatda qobiliyatlar va iqtidor masalasiga murojaat qiladi. chunki qobiliyatli odamdan avvalo jamiyat manfaatdor, qolaversa, o’sha insonning o’zi ham qilgan har bir harakatidan o’zi uchun naf ko’radi. 2. shaxs iqtidori va qobiliyatlar diagnostikasi qobiliyatlar muammosi eng avvalo inson aqlu-zakovatining sifati, undagi malaka, ko’nikma va bilimlarning borligi masalasi bilan bog’liq. ayniqsa, biror kasbning egasi bo’lish istagidagi har bir yoshning aqli va intellektual salohiyati uning malakali mutaxassis bo’lib yetishishini kafolatlagani uchun ham psixologiyada ko’proq qobiliyat tushunchasi aql …

4 / 32

an’analar shundayki, aql va idrok masalasi, odamning intellektiga bog’liq sifatlar juda ko’plab tadqiqotlar ob’yekti bo’lgan. olimlar qobiliyatlarning rivojlanish mexanizmlari, ularning psixologik tarkibi va tizimini aniqlashga, ishonchli metodikalar yaratib, har bir kishining aqliy sifatiga aloqador bo’lgan ko’rsatgichni o’lchashga uringanlar. ko’pchilik olimlar odam intellektida uning verbal (ya’ni so’zlarda ifodalanadigan), miqdoriy (sonlarda ifodalanadigan), fazoviy ko’rsatgichlarni aniqlab, ularga yana mantiq, xotira va xayol jarayonlari bilan bog’liq jihatlarni ham qo’shganlar. ch.spirmen faktorial analiz metodi yordamida yuqorida sanab o’tilgan ko’rsatgichlar o’rtasida bog’liqlik borligini isbot qilib, aqlning haqiqatan ham murakkab tuzilmaga ega bo’lgan psixik xususiyat ekanligini ko’rsatdi. boshqa bir olim dj. gilford esa aqlni bir qator aqliy operasiyalar (analiz, sintez, taqqoslash, mavhumlashtirish, umumlashtirish, sistemaga solish, klassifikasiya qilish) natijasida namoyon bo’ladigan xususiyat sifatida o’rganishni taklif etgan. bu olimlar aql so’zidan ko’ra intellekt so’zini ko’proq ishlatib, bu so’zning o’ziga xos talqini borligiga e’tiborni qaratganlar. chunki ularning fikricha, intellektual potensialga ega bo’lgan shaxsnigina qobiliyatli, deb atash mumkin. intellektual potensial esa …

5 / 32

soniy munosabatlar, yashash davri ta’sir ko’rsatadi. buni biz bugungi kunimiz misolida ham ko’rib, his qilib turibmiz. yangi avlod vakillari — kelajagini xxi asr bilan bog’lagan o’g’il-qizlarning intellekt darajasi ularning ota-bobolarinikidan ancha yuqori. hozirgi bolalar kompyuter texnikasidan tortib, texnikaning barcha turlarini juda tez o’zlashtirib olmoqda, jahon tillaridan bir nechtasini bilish ko’pchilik uchun muammo bo’lmay qoldi, minglab topshiriqlardan iborat testlarni ham yoshlar o’zlashtirishda qiynalmayaptilar. qolaversa, oila muhitining aql o’sishiga ta’sirini hamma bilsa kerak. agar bola oilada ilk yoshligidan ma’rifiy muhitda tarbiyalansa, uning dunyoqarashi keng, xohlagan soha predmetlaridan beriladigan materiallarni juda tez va qiyinchiliksiz o’zlashtira oladi. hattoki, bunday bolaga oliy o’quv yurtida beriladigan ayrim predmetlar mazmuni ham o’ta tushunarli, ular yanada murakkabroq masalalarni yechishni xohlaydi. 3. qobiliyatlardagi tug’ma va orttirilgan sifatlar ba’zan o’ta iqtidorli va qobiliyatli bola haqida gap ketsa, undagi bu sifat tug’ma ekanligiga ishora qilishadi. talantli, genial olim, san’atkor yoki mutaxassis haqida gap ketsa ham xuddi shunday. umuman qobiliyatlarning tug’ma yoki …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumiy psixologiya» fanidan 5-mavzu. shaxsning individual psixologik xususiyatlari samarqand – 2021 yil reja: individual-tipologik xususiyatlar klassifikasiyasi. shaxs iqtidori va qobiliyatlar diagnostikasi. qobiliyatlardagi tug’ma va orttirilgan sifatlar. qobiliyatlarning psixologik strukturasi va qiziqishlar diagnostikasi. temperament va faoliyatning individual xususiyatlari. xarakter va shaxs. 1. individual-tipologik xususiyatlar klassifikasiyasi har bir shaxs o’ziga xos qaytarilmas dunyo. dunyoda bir-biriga aynan o’xshash bo’lgan ikki kishini topish juda mushkul. odam tashqi qiyofasi, bo’yi-basti bilan boshqa biror kimsaga o’xshashi mumkin, lekin fe’li, mijozi va shaxs sifatidagi xusus...

This file contains 32 pages in PPTX format (149.1 KB). To download "umumiy psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya PPTX 32 pages Free download Telegram